Icma.az
close
up
RU
“Yarimçiq qalmiş roman” və tamamlanmiş zaman

“Yarimçiq qalmiş roman” və tamamlanmiş zaman

Xalq qazeti saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Şair, publisist, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Elxan Yurdoğlu çoxşaxəli yaradıcılığı ilə bu gün təkcə muxtar respublikada deyil, Azərbaycanımızın paytaxtında və onun bir sıra bölgələrində, eyni zamanda qardaş Türkiyədə elmi və ədəbi ictimaiyyətə yaxşı məlumdur. 

Həmkarım, 15 ildən artıq bir dövrdə iş yoldaşım və ən əsası yaxın dostum olduğu üçün Elxan müəllimin elmi və ədəbi yaradıcılığına, ictimai fəaliyyətinə yaxşı bələdəm.  “Yarımçıq qalmış roman” adlı yeni kitabı ilə daha yaxından tanış olduqdan sonra  haqqında resenziya yazıb onun məzmununu, həmçinin təəssüratımı mətbuatda geniş oxucu kütləsilə paylaşmaq qərarına gəldim.

“Yarımçıq qalmış roman” 2020-ci ildə 44 günlük Vətən Müharibəsində öz şirin canları, axıtdıqları qanları ilə, göstərdikləri rəşadətlə  işğal altında olan torpaqlarımızı azadlığa qovuşduran 3000-dən artıq qəhrəman şəhidlərimizdən birinə – leytenant Nicat Məmmədliyə ithaf olunmuşdur. 

1999-cu il iyul ayının 31-də, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa şəhərində doğulan Nicat Rizvan oğlu Məmmədli orta təhsilinə Culfa Şəhər 2 nömrəli Tam Orta Məktəbində başlamış, 2016-cı ildə Naxçıvan şəhərindəki Heydər Əliyev adına Hərbi Liseydə başa vurmuşdur.  Həmin ildən Ulu öndərin adını daşıyan Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin də kursantı olaraq 4 il burada mükəmməl, yüksək hərbi biliklərə yiyələnən Nicat Məmmədli 2020-ci il ilin iyun ayında, leytenant rütbəsilə bu ali təhsil ocağının məzunu olmuşdur. Həmin vaxtdan təyinatla Ağdam rayonunun Xındırıstan kəndində yerləşən hərbi hissədə işə başlamışdır.

2020-ci il sentyabrın 27-də işğal edilmiş ərazilərimizin azad olunması və müstəqil respublikamızın ərazi bütövlüyünün təmin olunması uğrunda başlanan İkinci Qarabağ – Vətən Müharibəsinin ilk günündən leytenant Nicat Məmmədli də cəbhənin ön mövqelərindən birində, Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində gedən döyüşlərə qatılmışdır. 

Suqovuşanın oktyabrın 3-də azad olunmasında fəal iştirak edən Nicat bundan sonra ərazidəki yüksəkliklərin düşməndən alınması uğrunda davam edən ağır və şiddətli döyüşlərin birində, oktyabrın 8-də misilsiz qəhrəmanlıq nümayiş etdirərək həlak olub – özünü partlama ərəfəsində olan qumbaranın üzərinə ataraq ətrafındakı 30 nəfər döyüş yoldaşının həyatını xilas etmək naminə şəhidlik zirvəsinə ucalıb.

Oktyabr ayının 12-də, Şəhid-leytenant Nicat Məmmədlinin nəşi Naxçıvan Beynəlxalq Aeroportunda dövlət səviyyəsində qarşılanaraq doğma Culfa şəhərinə aparılmış və burada böyük bir izdihamla  dəfn edilmişdir.

İlk sərlövhədə yazıldığı kimi: “Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü, torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda şəhid olmuş bütün Vətən sevdalılarının əziz xatirəsinə sonsuz ehtiramla” işləyən müəllif mən deyərdim ki, bütün varlığı ilə – təbbi hisslərini, dərin düşüncəsini, əsil vətəndaş mövqeyini, yaradıcı təxəyyülünün bütün imkanlarını böyük yanarlıqla ortaya qoymaqla nakam, qəhrəman şəhidimiz haqqında belə bir dəyərli kitabı ərsəyə gətirmişdir.

Kitab Nicatın ilk körpəlik və döyüş formasındakı son şəklinə qədər ömür yolunu əks etdirən fotolarla zəngin olmaqla yanaşı, maraqlı bölmələrilə də diqqəti cəlb edir. Kitabın son 3 bölməsi haqqında bir neçə kəlmə demək istərdim. “Şeirlərin şəhdi Şəhid” bölməsində Nicat Məmmədliyə həsr olunmuş 13 şeir çap olunub. İlk olaraq Elxan Yurdoğlunun “Vətən nicata çatdı” şeirilə başlayan bu poetik nümunələrdən 5-i Nicatın anası Minayə xanıma məxsusdur. Şəhid anasının daxili fəryad və iztirablarının köçdüyü o misraları qəhərsiz oxumaq mümkün deyil. “Yenə gözüm yolda qalıb” şeirində ana yazır:

Çox məşhur bir bağban oldun,

Dərd ağacı əkib getdin.

Çox məşhur bir rəssam oldun,

Sinəmə dağ çəkib getdin.

“Leytenant Məmmədli Nicatın iş dəftəri” bölməsində həmin iş dəftəri bütövlüklə kitaba daxil edilib. Bu iş dəftərində Nicatın dünyagörüşü, maraq dairələri, məlumatlılıq səviyyəsi, dünyanın yeniliklərilə bağlı xəbərdar olması, kitablara olan marağı, ayrı-ayrı sahələrə olan sevgisi özünü göstərir...

Kitabın sonuncu bölməsi “Şəhid anasından cənnətə məktub” adlanır.  Şəhid anası Minayə xanımın oğlu Nicata ünvanladığı məktubdan ürəkgöynədən bəzi sətirlər: “Canım oğlum, dünyaya göz açmağınla həyatıma işıq saçanım! Bu dünyadan cənnətə getməyinlə işıqlı dünyamı qaranlıq edənim!... Sən Vətəni, torpağı bizdən üstün tutdun. 30-a yaxın ananın göz yaşlarını da mənə verib getdin!” 

Məktubunda Minayə xanım “Anan qurban, səndən sonra o arzunu da yerinə yetirdik” yazır. Nicatın o arzusu barədə qısa məlumat vermək yerinə düşər. Bu barədə kitabın 188-ci səhifəsində yazılıb: “Nicatın dostu Nazimə votsapdan göndərdiyi bir səs var. O səsdə Nicat  sanki vəsiyyət edərək deyir ki: “Mənə nəsə olsa, kitablarımı sənə bağışlayıram, fotoaparatımı qardaşıma verərsiz, telefonumu isə satıb pulunu uşaq evinə bağışlayarsız...”

Telefonunun dəyərində, yüksək məbləğdə pul Naxçıvan Şəhər Körpələr Evinin hesabına köçürülmüşdür. Həmin gün Nicatın valideynləri Rizvan müəllim və Minayə xanım uşaqların ziyarətinə getmiş, onlarla vaxt keçirərək öz övladlarının vəsiyyətini yerinə yetirmişlər. 

Kitabın adı da oxucuda maraq oyadır. Niyə “Yarımçıq qalmış roman”? Bəli, bu ad iki məna daşıyır. Həm Şəhidimizin taleyinə qismət olan yarımçıq bir həyat romanı, həm də Nicat Məmmədlinin özünün hamıdan gizli şəkildə qələmə aldığı və çox təəssüf ki, tamamlaya bilmədiyi və hələ də yeri bilinməyən yarımçıq roman. Bu romanında müəllif nədən bəhs edirmiş, onun qəhrəmanları kimlər imiş, hadisələr hansı dövrdə və hansı məkanda cərəyan edirmiş? Həmin yarımçıq roman tapılmayınca, bu suallara da cavab tapılmayacaq.

Şəhid-leytenant Nicat Rizvan oğlu Məmmədli ölümündən sonra Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamları ilə “Vətən uğrunda”, “Suqovuşanın azad olunmasına görə” və “Cəsur döyüşçü”, medalları ilə və nəhayət, bir ildən sonra “III dərəcəli “Rəşadət” ordenilə təltif edilmişdir.

Yazdığı romanı yarımçıq qalsa da, taleyinə yazılmış ömür zamanını mərdliklə tamamlayan Nicat Məmmədlinin nə Birinci, nə də İkinci Qarabağ müharibələrində görünməmiş, misilsiz və təkrarolunmaz qəhrəmanlığı təəssüf ki, gecikmiş və dəqiq, ətraflı məlumat verilmədən hazırlanmış təqdimat ucbatından layiq olduğu qiymətini ala bilməmişdir.

Ümidvarıq ki, “Yarımçıq qalmış roman” kitabının respublikamızda geniş miqyasda tanıdılması və lazımi səviyyədə təbliğ olunması sayəsində Vətən Müharibəsinin qəhrəman Şəhid-leytenantı Nicat Məmmədlinin də yarımçıq qalmış təltifi layiqincə tamamlanacaqdır.

  

Ələkbər Qasımov,

AMEA Naxçıvan Bölməsinin əməkdaşı,

sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:330
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 11 Noyabr 2025 23:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri