Icma.az
close
up
RU
“Yarimçiq qalmiş roman” və tamamlanmiş zaman

“Yarimçiq qalmiş roman” və tamamlanmiş zaman

Xalq qazeti saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Şair, publisist, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Elxan Yurdoğlu çoxşaxəli yaradıcılığı ilə bu gün təkcə muxtar respublikada deyil, Azərbaycanımızın paytaxtında və onun bir sıra bölgələrində, eyni zamanda qardaş Türkiyədə elmi və ədəbi ictimaiyyətə yaxşı məlumdur. 

Həmkarım, 15 ildən artıq bir dövrdə iş yoldaşım və ən əsası yaxın dostum olduğu üçün Elxan müəllimin elmi və ədəbi yaradıcılığına, ictimai fəaliyyətinə yaxşı bələdəm.  “Yarımçıq qalmış roman” adlı yeni kitabı ilə daha yaxından tanış olduqdan sonra  haqqında resenziya yazıb onun məzmununu, həmçinin təəssüratımı mətbuatda geniş oxucu kütləsilə paylaşmaq qərarına gəldim.

“Yarımçıq qalmış roman” 2020-ci ildə 44 günlük Vətən Müharibəsində öz şirin canları, axıtdıqları qanları ilə, göstərdikləri rəşadətlə  işğal altında olan torpaqlarımızı azadlığa qovuşduran 3000-dən artıq qəhrəman şəhidlərimizdən birinə – leytenant Nicat Məmmədliyə ithaf olunmuşdur. 

1999-cu il iyul ayının 31-də, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa şəhərində doğulan Nicat Rizvan oğlu Məmmədli orta təhsilinə Culfa Şəhər 2 nömrəli Tam Orta Məktəbində başlamış, 2016-cı ildə Naxçıvan şəhərindəki Heydər Əliyev adına Hərbi Liseydə başa vurmuşdur.  Həmin ildən Ulu öndərin adını daşıyan Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin də kursantı olaraq 4 il burada mükəmməl, yüksək hərbi biliklərə yiyələnən Nicat Məmmədli 2020-ci il ilin iyun ayında, leytenant rütbəsilə bu ali təhsil ocağının məzunu olmuşdur. Həmin vaxtdan təyinatla Ağdam rayonunun Xındırıstan kəndində yerləşən hərbi hissədə işə başlamışdır.

2020-ci il sentyabrın 27-də işğal edilmiş ərazilərimizin azad olunması və müstəqil respublikamızın ərazi bütövlüyünün təmin olunması uğrunda başlanan İkinci Qarabağ – Vətən Müharibəsinin ilk günündən leytenant Nicat Məmmədli də cəbhənin ön mövqelərindən birində, Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində gedən döyüşlərə qatılmışdır. 

Suqovuşanın oktyabrın 3-də azad olunmasında fəal iştirak edən Nicat bundan sonra ərazidəki yüksəkliklərin düşməndən alınması uğrunda davam edən ağır və şiddətli döyüşlərin birində, oktyabrın 8-də misilsiz qəhrəmanlıq nümayiş etdirərək həlak olub – özünü partlama ərəfəsində olan qumbaranın üzərinə ataraq ətrafındakı 30 nəfər döyüş yoldaşının həyatını xilas etmək naminə şəhidlik zirvəsinə ucalıb.

Oktyabr ayının 12-də, Şəhid-leytenant Nicat Məmmədlinin nəşi Naxçıvan Beynəlxalq Aeroportunda dövlət səviyyəsində qarşılanaraq doğma Culfa şəhərinə aparılmış və burada böyük bir izdihamla  dəfn edilmişdir.

İlk sərlövhədə yazıldığı kimi: “Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü, torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda şəhid olmuş bütün Vətən sevdalılarının əziz xatirəsinə sonsuz ehtiramla” işləyən müəllif mən deyərdim ki, bütün varlığı ilə – təbbi hisslərini, dərin düşüncəsini, əsil vətəndaş mövqeyini, yaradıcı təxəyyülünün bütün imkanlarını böyük yanarlıqla ortaya qoymaqla nakam, qəhrəman şəhidimiz haqqında belə bir dəyərli kitabı ərsəyə gətirmişdir.

Kitab Nicatın ilk körpəlik və döyüş formasındakı son şəklinə qədər ömür yolunu əks etdirən fotolarla zəngin olmaqla yanaşı, maraqlı bölmələrilə də diqqəti cəlb edir. Kitabın son 3 bölməsi haqqında bir neçə kəlmə demək istərdim. “Şeirlərin şəhdi Şəhid” bölməsində Nicat Məmmədliyə həsr olunmuş 13 şeir çap olunub. İlk olaraq Elxan Yurdoğlunun “Vətən nicata çatdı” şeirilə başlayan bu poetik nümunələrdən 5-i Nicatın anası Minayə xanıma məxsusdur. Şəhid anasının daxili fəryad və iztirablarının köçdüyü o misraları qəhərsiz oxumaq mümkün deyil. “Yenə gözüm yolda qalıb” şeirində ana yazır:

Çox məşhur bir bağban oldun,

Dərd ağacı əkib getdin.

Çox məşhur bir rəssam oldun,

Sinəmə dağ çəkib getdin.

“Leytenant Məmmədli Nicatın iş dəftəri” bölməsində həmin iş dəftəri bütövlüklə kitaba daxil edilib. Bu iş dəftərində Nicatın dünyagörüşü, maraq dairələri, məlumatlılıq səviyyəsi, dünyanın yeniliklərilə bağlı xəbərdar olması, kitablara olan marağı, ayrı-ayrı sahələrə olan sevgisi özünü göstərir...

Kitabın sonuncu bölməsi “Şəhid anasından cənnətə məktub” adlanır.  Şəhid anası Minayə xanımın oğlu Nicata ünvanladığı məktubdan ürəkgöynədən bəzi sətirlər: “Canım oğlum, dünyaya göz açmağınla həyatıma işıq saçanım! Bu dünyadan cənnətə getməyinlə işıqlı dünyamı qaranlıq edənim!... Sən Vətəni, torpağı bizdən üstün tutdun. 30-a yaxın ananın göz yaşlarını da mənə verib getdin!” 

Məktubunda Minayə xanım “Anan qurban, səndən sonra o arzunu da yerinə yetirdik” yazır. Nicatın o arzusu barədə qısa məlumat vermək yerinə düşər. Bu barədə kitabın 188-ci səhifəsində yazılıb: “Nicatın dostu Nazimə votsapdan göndərdiyi bir səs var. O səsdə Nicat  sanki vəsiyyət edərək deyir ki: “Mənə nəsə olsa, kitablarımı sənə bağışlayıram, fotoaparatımı qardaşıma verərsiz, telefonumu isə satıb pulunu uşaq evinə bağışlayarsız...”

Telefonunun dəyərində, yüksək məbləğdə pul Naxçıvan Şəhər Körpələr Evinin hesabına köçürülmüşdür. Həmin gün Nicatın valideynləri Rizvan müəllim və Minayə xanım uşaqların ziyarətinə getmiş, onlarla vaxt keçirərək öz övladlarının vəsiyyətini yerinə yetirmişlər. 

Kitabın adı da oxucuda maraq oyadır. Niyə “Yarımçıq qalmış roman”? Bəli, bu ad iki məna daşıyır. Həm Şəhidimizin taleyinə qismət olan yarımçıq bir həyat romanı, həm də Nicat Məmmədlinin özünün hamıdan gizli şəkildə qələmə aldığı və çox təəssüf ki, tamamlaya bilmədiyi və hələ də yeri bilinməyən yarımçıq roman. Bu romanında müəllif nədən bəhs edirmiş, onun qəhrəmanları kimlər imiş, hadisələr hansı dövrdə və hansı məkanda cərəyan edirmiş? Həmin yarımçıq roman tapılmayınca, bu suallara da cavab tapılmayacaq.

Şəhid-leytenant Nicat Rizvan oğlu Məmmədli ölümündən sonra Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamları ilə “Vətən uğrunda”, “Suqovuşanın azad olunmasına görə” və “Cəsur döyüşçü”, medalları ilə və nəhayət, bir ildən sonra “III dərəcəli “Rəşadət” ordenilə təltif edilmişdir.

Yazdığı romanı yarımçıq qalsa da, taleyinə yazılmış ömür zamanını mərdliklə tamamlayan Nicat Məmmədlinin nə Birinci, nə də İkinci Qarabağ müharibələrində görünməmiş, misilsiz və təkrarolunmaz qəhrəmanlığı təəssüf ki, gecikmiş və dəqiq, ətraflı məlumat verilmədən hazırlanmış təqdimat ucbatından layiq olduğu qiymətini ala bilməmişdir.

Ümidvarıq ki, “Yarımçıq qalmış roman” kitabının respublikamızda geniş miqyasda tanıdılması və lazımi səviyyədə təbliğ olunması sayəsində Vətən Müharibəsinin qəhrəman Şəhid-leytenantı Nicat Məmmədlinin də yarımçıq qalmış təltifi layiqincə tamamlanacaqdır.

  

Ələkbər Qasımov,

AMEA Naxçıvan Bölməsinin əməkdaşı,

sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:315
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 11 Noyabr 2025 23:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri