Yaş artdıqca dostlarımız niyə azalır?

Uşaqlıqda və gənclik illərində insanın çoxlu dostunun olması adi haldır. Məktəb, universitet, iş, məhəllə və müxtəlif sosial çevrələr yeni insanlarla tanış olmaq üçün geniş imkan yaradır. Lakin yaş artdıqca bir çox insan ətrafındakı dostlarının sayının azaldığını hiss edir.

Bu, həmişə münasibətlərin pozulması və ya insanların bir-birindən soyuması demək deyil. Psixoloqların fikrincə, yaş artdıqca insanın sosial münasibətlərə yanaşması dəyişir.

Əvvəllər vaxtımız çox idi

Gənc yaşlarda dostluq yaratmaq üçün əsas şərtlərdən biri sadəcə bir yerdə olmaqdır.

Məktəbdə hər gün eyni insanlarla görüşürük, universitetdə birlikdə vaxt keçiririk, iş həyatının ilk illərində isə həmkarlarla daha çox ünsiyyətdə oluruq.

Yaş artdıqca isə həyatın prioritetləri dəyişir. İş, ailə, uşaqlar, maddi məsuliyyətlər və gündəlik qayğılar insanın sərbəst vaxtını azaldır.

Nəticədə insan əvvəlki kimi onlarla şəxslə əlaqə saxlamaq əvəzinə, daha az sayda insanla, lakin daha dərin münasibətlər qurmağa başlayır.

Dostların azalması həmişə pis deyil

Maraqlıdır ki, dostların sayının azalması mütləq sosial həyatın pisləşməsi anlamına gəlmir.

Əksinə, insan yaşlandıqca kəmiyyət deyil, keyfiyyət daha vacib olur.

Gənclikdə 20-30 nəfərlə mütəmadi əlaqə saxlamaq mümkün olduğu halda, sonrakı illərdə insan üçün iki-üç yaxın dostun olması daha əhəmiyyətli görünə bilər.

Çünki insan artıq hər münasibətə eyni enerjini sərf etmək istəmir.

İnsanlar özlərini daha yaxşı tanıyırlar

Yaş artdıqca insanın özü haqqında təsəvvürü də dəyişir. İnsan hansı insanlarla rahat olduğunu, kimə güvəndiyini, hansı münasibətlərin onu yorduğunu daha yaxşı anlayır. Buna görə də bəzi dostluqlar zaman keçdikcə təbii şəkildə arxa plana keçir.

Əvvəllər ortaq maraqlar üzərində qurulan münasibətlərin sonradan artıq insan üçün əvvəlki qədər əhəmiyyət daşımaması mümkündür.

Həyat yolları ayrılır

Dostların azalmasının ən böyük səbəblərindən biri də insanların həyatlarının müxtəlif istiqamətlərə getməsidir.

Biri başqa şəhərə köçür, digəri ailə qurur, üçüncüsü işini dəyişir, başqa biri isə xaricə gedir. Əvvəllər hər gün görüşən insanlar bir müddət sonra ildə bir neçə dəfə danışmağa başlayırlar. Bu zaman münasibət mütləq bitmir. Sadəcə, onun forması dəyişir.

Bəzən illərlə görüşməyən iki dost yenidən bir araya gələndə söhbət əvvəlki yerdən davam edir.

İnsan yaşlandıqca daha seçici olur

Psixoloji baxımdan yaş artdıqca insanın sosial münasibətlərdə daha seçici olması da təbii prosesdir. Gənc insan yeni münasibətlərə daha çox açıq ola bilər. Yaşlı insan isə vaxtının məhdud olduğunu daha yaxşı hiss edir və enerjisini ona həqiqətən dəyər verən insanlara ayırmağa üstünlük verir.

Bu səbəbdən bəzi insanlar yaşlandıqca “çox dostum yoxdur” deməyə başlayırlar.

Əslində isə onların daha az, lakin daha etibarlı dostları ola bilər.

Bəzən səbəb inciklikdir

Lakin bütün hallarda dostların azalmasını normal yaşlanma prosesi ilə izah etmək olmaz. Uzun illər ərzində yığılan incikliklər, qarşılıqsız münasibətlər, etimadın itməsi və həyatdakı ciddi fikir ayrılıqları da dostluqların bitməsinə səbəb ola bilər.

Bəzən insan illər sonra anlayır ki, həmin münasibəti yalnız vərdiş və keçmiş xatirələr saxlayırmış.

Belə hallarda dostluğun bitməsi insanda əvvəlcə boşluq hissi yaratsa da, sonradan bunun daha sağlam sosial çevrə yaratmaq üçün imkan olduğu ortaya çıxa bilər.

Ən vacibi dostların sayı deyil

İnsan həyatının müxtəlif mərhələlərində fərqli sayda dostlara sahib ola bilər. 20 yaşında böyük dost çevrəsinin olması, 40 yaşında isə iki-üç yaxın insanla ünsiyyət saxlamaq tamamilə normaldır.

Əsas məsələ insanın özünü tək hiss edib-etməməsidir. Bəzən çoxlu tanışın arasında insan özünü tənha hiss edir. Bəzən isə bir nəfərlə səmimi söhbət belə böyük sosial çevrədən daha dəyərli olur.

Yaş artdıqca dostların azalması həyatın mütləq pisə doğru getdiyini göstərmir. Bəzən bu, insanın kimlərin həqiqətən onun həyatında qalmağa dəyər olduğunu daha yaxşı anlamasının nəticəsidir.

Sunay Aydın

AzPost.az