Icma.az
close
up
RU
Yaşadığımız müddətcə işıq yayırıq: elm adamlarından şok kəşf

Yaşadığımız müddətcə işıq yayırıq: elm adamlarından şok kəşf

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Canlı varlıqların hüceyrələri tək-tək fotonlar yayır və bu işıqlanma ölümdən sonra yox olur. Kalqari Universitetinin və Kanadanın Milli Tədqiqat Şurasının alimləri nümayiş etdiriblər ki, canlı varlıqlar son dərəcə zəif işıq impulsları yayır və bu işıqlanma ölümdən sonra yox olur. Siçanlar və bitkilər üzərində aparılan təcrübələr biofoton şüalanması kimi tanınan bu hadisənin mövcudluğunu sübut edib.

Lent.az xəbər verir ki, “Həyatın işıqlanması” ideyası qeyri-adi səslənsə də, fizika alimi Vahid Salarinin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu canlı heyvan və bitki hüceyrələrinin yaydığı ultrazəif fotonları qeydə alıb. Ölüm baş verdikdən sonra, hətta bədən temperaturu süni şəkildə canlı orqanizm səviyyəsində saxlanılsa belə, bu işığın intensivliyi kəskin şəkildə azalırdı. Ölçmələr üçün elektron çoxaldıcılı yüksək həssas kameralardan istifadə olunub.

Dörd siçan tam qaranlıq kameraya yerləşdirilib: əvvəlcə bir saat ərzində şüalanma qeydə alınıb, sonra heyvanlar yuxuya verilib və çəkiliş daha bir saat davam etdirilib. Canlı siçanlarda UPE ultrazəif foton şüalanması ölümündən sonrakı vəziyyətlə müqayisədə xeyli daha aktiv olub. Oxşar nəticələr Arabidopsis thaliana və Heptapleurum arboricola bitkiləri üzərində aparılan təcrübələrdə də əldə olunub. Yarpaqlar qəsdən zədələndikdə və ya kimyəvi maddələrlə işlənildikdə həmin nahiyələrdə işıqlanma güclənib. Bu fakt aktiv oksigen formalarının rolunu göstərir: hüceyrə stresi biofotonların yaranmasına səbəb ola bilər.

Alimlərin fikrincə, bu cür fotonlar hüceyrədaxili reaksiyalar zamanı, məsələn, hidrogen peroksidin yağlar və zülallarla qarşılıqlı təsiri nəticəsində, onların elektronlarında dəyişikliklər baş verdikdə əmələ gələ bilər. Şüalanma insan gözü üçün görünməz dərəcədə zəif olsa da, xüsusi avadanlıqla onu qeydə almaq mümkündür.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2026 14:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Zəfər yaddaşı Məryəm Bağırova yazır

08 Noyabr 2026 15:12see572

İlham Əliyev Türkiyədə keçiriləcək COP31 də iştirak edəcək

08 Noyabr 2026 19:13see420

Azərbaycanda qadın böyrəyini həyat yoldaşına verdi

08 Noyabr 2026 17:05see296

Bu yaşda ət yemək ömrü uzadır

09 Noyabr 2026 05:06see295

Bakı bulvarında konsert keçirildi

08 Noyabr 2026 20:15see289

Zəfər Günü ilə bağlı Ağsu, Göyçay və Zərdabda tədbirlər keçirilib

08 Noyabr 2026 15:27see268

Rusiya səfiri: Moskva Yerevanla hərbi texniki əməkdaşlığı davam etdirməyə hazırdır

09 Noyabr 2026 01:32see235

İlham Əliyev Ərdoğanla Şuşadakı görüşündən yeni paylaşım edib VİDEO

08 Noyabr 2026 19:39see231

Tünd kişmiş cavanlaşdırır

09 Noyabr 2026 03:03see219

Azərbaycan Türkiyədən polad idxalına çəkdiyi xərci 14 % dən çox artırıb

09 Noyabr 2026 10:18see215

Rusiya bankları maliyyə “bombası”nın üzərindədir...

08 Noyabr 2026 19:50see213

Ərdoğanın Azərbaycana səfəri müttəfiqliyin geostrateji əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdi

09 Noyabr 2026 19:51see212

Rubio: İranın tələbləri qəbuledilməzdir, danışıqlarda irəliləyiş yoxdur

09 Noyabr 2026 03:03see210

Əhalinin gəlirlərinin yarısını ərzağa xərcləyir Səbəb nədir?

09 Noyabr 2026 17:10see208

Siyahıda hamı var, Arda Gülər yoxdur

10 Noyabr 2026 03:04see202

Natavan Həbibi tanınmaz halda (Foto)

09 Noyabr 2026 18:07see199

Qüds patriarxı Ukraynaya səfər edəcək

09 Noyabr 2026 06:45see199

Bu xəsəliyi var imiş

09 Noyabr 2026 14:44see189

ABŞ də demokratlar hərəkətə keçir: Stiven Miller araşdırılmalıdır

10 Noyabr 2026 00:41see187

Röya Ayxanın adından bilet tələsi: Amsterdamda saxta konsert qalmaqalı

09 Noyabr 2026 21:55see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri