Icma.az
close
up
RU
Yaşadığımız müddətcə işıq yayırıq: elm adamlarından şok kəşf

Yaşadığımız müddətcə işıq yayırıq: elm adamlarından şok kəşf

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Canlı varlıqların hüceyrələri tək-tək fotonlar yayır və bu işıqlanma ölümdən sonra yox olur. Kalqari Universitetinin və Kanadanın Milli Tədqiqat Şurasının alimləri nümayiş etdiriblər ki, canlı varlıqlar son dərəcə zəif işıq impulsları yayır və bu işıqlanma ölümdən sonra yox olur. Siçanlar və bitkilər üzərində aparılan təcrübələr biofoton şüalanması kimi tanınan bu hadisənin mövcudluğunu sübut edib.

Lent.az xəbər verir ki, “Həyatın işıqlanması” ideyası qeyri-adi səslənsə də, fizika alimi Vahid Salarinin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu canlı heyvan və bitki hüceyrələrinin yaydığı ultrazəif fotonları qeydə alıb. Ölüm baş verdikdən sonra, hətta bədən temperaturu süni şəkildə canlı orqanizm səviyyəsində saxlanılsa belə, bu işığın intensivliyi kəskin şəkildə azalırdı. Ölçmələr üçün elektron çoxaldıcılı yüksək həssas kameralardan istifadə olunub.

Dörd siçan tam qaranlıq kameraya yerləşdirilib: əvvəlcə bir saat ərzində şüalanma qeydə alınıb, sonra heyvanlar yuxuya verilib və çəkiliş daha bir saat davam etdirilib. Canlı siçanlarda UPE ultrazəif foton şüalanması ölümündən sonrakı vəziyyətlə müqayisədə xeyli daha aktiv olub. Oxşar nəticələr Arabidopsis thaliana və Heptapleurum arboricola bitkiləri üzərində aparılan təcrübələrdə də əldə olunub. Yarpaqlar qəsdən zədələndikdə və ya kimyəvi maddələrlə işlənildikdə həmin nahiyələrdə işıqlanma güclənib. Bu fakt aktiv oksigen formalarının rolunu göstərir: hüceyrə stresi biofotonların yaranmasına səbəb ola bilər.

Alimlərin fikrincə, bu cür fotonlar hüceyrədaxili reaksiyalar zamanı, məsələn, hidrogen peroksidin yağlar və zülallarla qarşılıqlı təsiri nəticəsində, onların elektronlarında dəyişikliklər baş verdikdə əmələ gələ bilər. Şüalanma insan gözü üçün görünməz dərəcədə zəif olsa da, xüsusi avadanlıqla onu qeydə almaq mümkündür.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:262
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2026 14:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri