Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Yaşlanma ilə yaddaş itkisi arasındakı mexanizm müəyyən olunub

Yaşlanma ilə yaddaş itkisi arasındakı mexanizm müəyyən olunub

Icma.az bildirir, Xalq qazeti portalına istinadən.

Stanford Universitetinin Tibb Məktəbinin alimləri yaşlanma zamanı insan beynində məkan yaddaşının, yəni əşyaların və yerlərin harada olduğunu xatırlama qabiliyyətinin niyə zəiflədiyini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri “Nature Communications” jurnalında dərc olunub.

Məkan yaddaşı gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsidir: açarları harada qoyduğumuzu, dünən harada səhər yeməyi yediyimizi və ya dostumuzla ilk dəfə harada tanış olduğumuzu xatırlamaq bu funksiyanın hesabınadır. Məhz bu qabiliyyət, yaş artdıqca ilk itən koqnitiv funksiyalardan biri sayılır və onun azalması çox vaxt demensiyanın erkən əlaməti kimi qiymətləndirilir.

Yeni araşdırma göstərib ki, yaşlı fərdlərdə beynin medial entorinal korteks (medial entorhinal cortex) adlanan hissəsində fəaliyyət sabitliyini itirir. Bu bölgə beynin “daxili GPS sistemi” kimi tanınır və məkanın tanınması, istiqamətin müəyyənləşdirilməsi kimi proseslərə cavabdehdir.

Eksperimentlər zamanı gənc (təxminən 3 aylıq), orta yaşlı (13 aylıq) və yaşlı (22 aylıq) siçanlar virtual mühitdə sınaqdan keçirilib. Alimlər onların beynindəki neyronların aktivliyini qeydə alaraq, siçanların “gizli mükafatı” tapmaq üçün virtual məkanlarda necə hərəkət etdiklərini müşahidə ediblər.

Gənc və orta yaşlı siçanlarda “şəbəkə hüceyrələri” adlanan neyronlar sabit və dəqiq “məkan xəritələri” yaradırdı. Lakin yaşlı siçanlarda bu hüceyrələrin fəaliyyəti qarışıqlıq göstərib — nəticədə onlar hansı istiqamətdə hərəkət etdiklərini müəyyən edə bilməyiblər. Bu, məkan yaddaşının pozulmasının əsas səbəblərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Maraqlıdır ki, yaşlı siçanlardan biri digər həmyaşlarından fərqli olaraq, gənc heyvanlara bənzər yaddaş və oriyentasiya qabiliyyəti göstərib. Alimlər bunu “fərdi yaşlanma dəyişkənliyi” adlandırır və bu halın niyə bəzilərində koqnitiv funksiyaların daha uzun müddət qorunub saxlanmasını izah edə biləcəyini düşünürlər.

Tədqiqat zamanı siçanların gen ifadəsi də analiz edilib və 61 genin məkan yaddaşına təsir etdiyi müəyyən olunub. Onlardan biri - Haplin4 geni  neyronların ətraf strukturunun qorunmasında rol oynayır və məkan yaddaşının sabitliyini təmin edə bilər.

Alimlərin fikrincə, bu kəşf yaşla əlaqəli yaddaş zəifləməsinin səbəblərini daha dərindən anlamağa, həmçinin gələcəkdə demensiya və Altsheymer xəstəliyinə qarşı profilaktik üsulların hazırlanmasına mühüm töhfə verə bilər.

Hazırladı: 

S.ELAY

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:113
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 04 Oktyabr 2025 17:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see379

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see348

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see285

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see275

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see273

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see266

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see245

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see245

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see238

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see237

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see232

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see218

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see214

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see212

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see210

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see180

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see179

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see179

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri