Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Yaxın Şərqdə nə üçün bu qədər çox neft var?

Yaxın Şərqdə nə üçün bu qədər çox neft var?

Icma.az, Azpost saytına istinadən bildirir.

Yaxın Şərqin bol  yanacaq ehtiyatları olduğu bilinir. Alimlər indi bölgənin neft ehtiyatlarının niyə bu qədər böyük olduğunu izah ediblər.

Azpost.info bildirir ki, neft ilk dəfə Yaxın Şərqdə 1908-ci ildə, o zamanlar Persiya kimi tanınan İranın cənub-qərbindəki Süleyman məscidi yaxınlığında maye fəvvarəsi 24 metr yüksəkliyə havaya püskürdükdə kəşf edilib.

Yaxın Şərqin bol qazıntı yanacaq ehtiyatları olduğu bilinir, çünki təxminən 250-50 milyon il əvvəl bölgədə Tetis dənizi kimi tanınan nəhəng bir dəniz mövcud olub. Qondvana və Lavoyanın qədim qitələri arasında yerləşən okean plankton, mərcan rifləri, balıqlar, sefalopodlar və ixtiozavrlar kimi dəniz sürünənləri də daxil olmaqla, həyatla dolu idi.

Focus jurnalı yazır ki, tektonik lövhələr yerini dəyişdikcə Afrika və Avstraliya lövhələri tədricən Avrasiya lövhəsi ilə toqquşub. Alimlərin fikrincə, bu yavaş toqquşma Tetis okeanının ölçüsünün azalmasına və sonradan bağlanmasına, dənizin və geniş bir həyat məzarlığının basdırılmasına səbəb olub. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu gün Fars körfəzi də daxil olmaqla, Afrika və Avrasiyanın bəzi hissələrinin altında qədim çöküntüləri örtən bu qədim dəniz yerləşir.

Qeyd etmək vacibdir ki, xam neft sadəcə dinozavr qalıqlarının mayeləşməsi deyil. Əslində, neft milyonlarla illik istilik, təzyiq və zamanın məhsuludur və çöküntü təbəqələrinin altında basdırılmış çoxlu miqdarda mikroskopik yosunlar, planktonlar və digər dəniz orqanizmlərinə təsir göstərir.

Bu üzvi birləşmələr minilliklər boyu günəşdən enerjini udur və yavaş və mürəkkəb bir proses vasitəsilə insanlar bu gün enerji üçün istifadə etdikləri maye və qaz halında olan karbohidrogenlərin böyük yataqlarına çevrilir.

Lakin alimlər qeyd edirlər ki, bu, bu bölgədə bu qədər neftin istehsal olunmasının səbəblərinin yalnız bir hissəsidir. Yaxın Şərq qlobal neft istehsalının təxminən 30%-ni, eləcə də qlobal təbii qaz istehsalının 17%-ni təşkil edir. Bölgədəki bir çox ölkənin neft ehtiyatları daha azdır, lakin əsas yataqlar üç ölkədə cəmləşib: Səudiyyə Ərəbistanı, İran və İraq.

Əslində, Yaxın Şərq dünyada ən böyük ümumi neft ehtiyatlarına malik deyil. Venesuela dünyanın ən böyük sübut edilmiş neft ehtiyatlarına, ABŞ isə dünyanın ən böyük neft istehsalçısıdır. Bu arada, Qərbi Asiyada ən zəngin neft ehtiyatlarından bəziləri var və onlar nisbətən dayaz formasiyalarda yerləşdiyinə görə səthdən asanlıqla çıxarıla bilər. Beləliklə, Yaxın Şərq dünyanın qalan ümumi çıxarıla bilən neft ehtiyatlarının yalnız 50%-dən bir qədər çoxunu təşkil edir.

AzPost.az

Paylaş

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:190
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 28 Mart 2026 11:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri