Yediyimiz balığın yarıdan çoxu akvakulturalarda yetişdirilir

Ölkə.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanov parlamentdə çıxışı zamanı deyib.

O bildirib ki, hazırda qüvvədə olan qanun 1998-ci ildə qəbul edilmişdir. "Son 27 ildə iqlim dəyişiklikləri, Xəzər dənizində baş verən ekoloji proseslər, rəqəmsal idarəetmə texnologiyalarının inkişafı, qlobal ərzaq təhlükəsizliyi məsələləri və akvakulturanın sürətli inkişafı sahənin hüquqi bazasının yenilənməsini zəruri edir", - o vurğulayıb.

S.Qurbanov əlavə edib ki, bu gün dünyada istehlak olunan balıq məhsullarının yarıdan çoxu akvakultura hesabına istehsal edilir: "Azərbaycanda isə 2024-cü ildə ümumi balıq istehsalı 67 min tondan çox olsa da, bunun cəmi 347 tonu akvakulturanın payına düşür. Bu göstərici mövcud potensialımızdan hələ də tam istifadə olunmadığını göstərir.

Ölkədə 100-ə yaxın orta və iri balıqyetişdirmə təsərrüfatı fəaliyyət göstərsə də, yeni qanun investisiyaların cəlb edilməsinə, istehsalın genişlənməsinə və bu potensialın iqtisadi dövriyyəyə daxil edilməsinə daha geniş hüquqi imkanlar yaradacaqdır.

Qanun layihəsinin əhəmiyyətini üç əsas istiqamətdə qiymətləndirmək olar.

Birincisi, ərzaq təhlükəsizliyidir. Balıq yüksək qida dəyərinə malik strateji məhsuldur. Yerli istehsalın artırılması daxili bazarın təminatını gücləndirəcək, idxaldan asılılığı azaldacaq və ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verəcəkdir.

İkincisi, iqtisadi inkişafdır. Layihə balıqçılıq və akvakultura sahəsində sahibkarlığın genişlənməsini, emal sənayesinin, logistikanın və regionlarda məşğulluğun artmasını təşviq edir. Dövlət dəstəyi mexanizmləri, güzəştli maliyyələşmə imkanları və balıq ehtiyatlarının artırılması və mühafizəsi fondunun yaradılması sahənin investisiya cəlbediciliyini daha da yüksəldəcəkdir.

Üçüncü istiqamət ekoloji təhlükəsizlikdir. Layihə iqtisadi maraqlarla ekoloji məsuliyyət arasında balans yaradır. Nərə cinsli balıqların və digər qiymətli növlərin mühafizəsi, kürütökmə sahələrinin qorunması, invaziv növlərin yayılmasının qarşısının alınması, su hövzələrinin monitorinqi və meliorasiyası ilə bağlı müasir hüquqi mexanizmlər müəyyən edilir.

Qanunda dövlət siyasətinin əsas prinsipləri sırasında dayanıqlı istehsal, elmi əsaslarla kvotaların müəyyən edilməsi, rəqəmsal idarəetmə, biomüxtəlifliyin qorunması və akvakulturanın inkişafı xüsusi yer tutur. Bu yanaşma balıq ehtiyatlarının idarə olunmasında şəffaflığı və səmərəliliyi əhəmiyyətli dərəcədə artıracaqdır.

Diqqəti cəlb edən məqamlardan biri də statistik göstəricilərdir. Son 15 ildə göl və nohur balıqçılığı ilə məşğul olan təsərrüfat subyektlərinin sayı 93-dən 133-ə yüksələrək 43 faiz artsa da, həmin dövrdə istehsal 423 tondan 347 tona düşmüşdür. Bu fakt göstərir ki, sahənin inkişafı üçün təkcə təsərrüfatların sayının artması kifayət etmir, müasir texnologiyalar, elmi idarəetmə və yeni istehsal modelləri tətbiq olunmalıdır".

Komitə sədri hesab edir ki, gələcək mərhələdə akvakulturanın inkişafında əsas istiqamətlərdən biri də Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunun imkanlarından daha səmərəli istifadə olunması ola bilər. "Bu yanaşma kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq ehtiyatlarına əlavə yük yaratmadan istehsalın genişləndirilməsinə şərait yaradar.

Nəticə etibarilə, qanun layihəsi balıqçılıq sahəsində müasir, elmi əsaslara söykənən, rəqəmsal və ekoloji məsuliyyət prinsiplərinə əsaslanan yeni idarəetmə modelini formalaşdırır",- o qeyd edib.

Mürtəza