Yerin kosmik səs küyü bizi yadplanetlilərə verə bilər: Təhlükə riski nə səviyyədədir? ELMİ İZAH

Yerdənkənar sivilizasiyalarla təmas arzusu onilliklərdir ki, zəifləmir. SETI layihəsi, "texnoimzaların" axtarışı, metrdən millimetr dalğalarına qədər diapazonda radio müşahidələri- bütün bunlar hələ də parlaq mərkəzi fraqmentsiz qalan mozaikaya uyğun gəlir. Lakin Pensilvaniya Universiteti və NASA-nın Reaktiv Sürət Laboratoriyasından bir qrup astronom uğur şansını ciddi şəkildə artıra biləcək yeni üsul təklif edib. Bu haqda “Pravda” qəzetində dərc olunmuş məqaləni oxucularımıza təqdim edirik.

Planetlər retranslyatora çevrildikdə

Yer kosmosda daim “səs-küylü”dür. Biz əmrləri Mars aparatlarına ötürür, orbital stansiyalarla əlaqə saxlayır və planetlərarası cihazlardan məlumat alırıq. Bu radio siqnalları o qədər güclüdür ki, onlar, prinsipcə, Günəş sistemindən kənara "sızmağa" qadirdirlər.

Tədqiqatçı Pinqçenq Fanın fikrincə, həndəsə əsas rol oynayır. Əgər başqa sistemdən olan müşahidəçinin nöqteyi-nəzərindən Yer və başqa planet bir sıraya düzülürsə, o zaman yadplanetli qəbuledicilərin bizim radio axınlarımızı tutmaq şansı olacaq.

Fan izah edib: "Yer və qonşu planet eyni xətt üzərində olduqda, planetlərarası siqnalların tutulma ehtimalı kəskin şəkildə artır".

Tədqiqatçılar bu vəziyyətdən əks istiqamətdə - yad siqnalları axtararkən istifadə etməyi təklif edirlər.

NASA-nın təhlili nə göstərdi?

Alimlər NASA-nın Dərin Kosmos Şəbəkəsinin- Yerdən milyardlarla kilometr uzaqda olan cihazlarla əlaqəni təmin edən qlobal antenna infrastrukturunun arxivinə müraciət ediblər. Son iki onillikdəki məlumatlar nümunələri ortaya qoydu:

-Güclü ötürülmələrin əksəriyyəti Marsa və onun kosmik gəmisinə yönəldilmişdir;

-Radio şüası tez-tez teleskopların və rəsədxanaların fəaliyyət göstərdiyi Laqranj nöqtələrindəki zondlara gedirdi;

-Fəaliyyətin zirvələri bir neçə planetin demək olar ki, mükəmməl düzüldüyü anlara təsadüf edirdi.

Beləliklə, bizim öz siqnallarımız xaotik şəkildə deyil, əsasən ekliptikanın müstəvisi boyunca- məhz planetlərin hərəkət etdiyi yerdə yayılır.

Çarpaz xətdəki ekzoplanetlər

Əgər kosmosda “ağıllı qardaşlar” tapmaq istəyiriksə, səmada təsadüfi nöqtələrə deyil, həndəsi şərtlərin ən əlverişli olduğu sistemlərə baxmalıyıq. Alimlər diqqəti aşağıdakılara yönəltməyi təklif edirlər:

-23 işıq ili daxilində yerləşən ekzoplanetlər;

-orbitləri "kənarda" görünəcək şəkildə əyilmiş sistemlər, yəni planetlərinin öz ulduzuna və Yerə uyğun düzülməsi deməkdir;

-artıq tranzit planetlərə malik olduğu aşkar edilmiş ulduzlar (ekzoplanetlərin əksəriyyəti bu şəkildə tapılır).

Bu şəraitdə təkcə təbii radio siqnallarını deyil, həm də texnoimzaları- texnologiyanın təzahürlərini tutmaq ehtimalı daha yüksəkdir.

Ənənəvi SETI metodları hipotetik sivilizasiyaların kosmosa göndərməli olduğu güclü dar şüa siqnallarına əsaslanır. Amma əgər onlar mövcuddursa, o zaman bizim kimi, ümumiyyətlə, heç kimlə əlaqə saxlamağa çalışmırlar, sadəcə olaraq planetlərarası rabitələrini “yayırlar”.

Məhz belə ikinci dərəcəli, lakin güclü təsadüfi emissiyalar bizi ov üçün əsl hədəfə çevirə bilər.

Skeptisizm və ehtiyatlı nikbinlik

Rus astronomu Sergey Çumakov 2024-cü ilin sonunda bizə xatırlatdı: “yadplanetli siqnalların” tapılması ilə bağlı istənilən iddia dəfələrlə yoxlanılmalıdır. Tarix onlarla yalançı həyəcan siqnalını bilir- radio müdaxiləsindən tutmuş təbii mənbələrə qədər. Amma Fan qrupu kimi yeni ideyalar, axtarış sahəsini daraltdığına və daha rasional hala gətirdiyinə görə vacibdir.

Növbədə nə var?

Növbəti addım strategiyanı artıq kəşf edilmiş sistemlərə tətbiq etmək olacaq. Müasir radioteleskoplar – Çindəki FAST-dan Çili və ABŞ-dakı nəhəng rəsədxanalara qədər- "ulduz-Yer" xətti boyunca düzülmiş planetlərə fokuslana bilər.

Müəllif- Mariya Kruqlova

Tərcümə - Elçin Bayramlı