“Yüngüllüyün də bir həddi olar, insanlarda əsəb yaradırsınız”

Son dövrlər cəmiyyətdə maarifləndirici, akademik və düşüncə tələb edən kontentlə əyləncəli, səthi kontent arasında ciddi uçurum yaranıb. Bu fərq təkcə sosial şəbəkələrdə deyil, ümumi zövqlərdə, müzakirə mövzularında və maraqlarda da hiss olunur. Sual budur: platforma sahibləri bilə-bilə bizi yüngül kontentlərlə əhatə edir ki, maariflənməyək yoxsa biz özümüz fərqinə varmadan başımıza bu oyunu açırıq?

Mövzu ilə bağlı Ölkə.az-a danışan sosioloq, pedaqoq Mail Yaqub bildirib ki, bu, çətin sualdır:

"Yəni bunu bilərəkdən edirlər, yoxsa bilməyərəkdən? Amma hər bir halda nəticə eynidir. Fakt odur ki, Azərbaycanda televiziyalarda, xüsusilə də sosial şəbəkələrdə yüngül əyləncə məzmununun sayı çoxdur. 

İndi bunu bilərəkdən edirlərmi, bilmirik, həqiqətən. Amma fakt budur ki, vəziyyət belədir. Bəs bunun səbəbi nədir? Zahirən səbəb odur ki, sosial şəbəkə istifadəçiləri və televiziya kanalları elə güman edir ki, ciddi kontentin alıcısı yoxdur, heç kim baxmayacaq. Əgər belə düşünürlərsə, səhv edirlər.

Mən özüm Azərbaycanda intellektual, ciddi məzmun istehsal edən şəxslərdən biriyəm. 2020-ci ildən Sosiologiya Akademiyası onlayn fəaliyyət göstərir. Biz onu yaratmışıq və hər ay iki milyondan çox baxış var. Mənim çıxışlarım dörd əsas platformada və digər səhifələr də götürüb paylaşır. Orada da milyonlarla baxış toplanır.

Bu onu göstərir ki, Azərbaycan insanı ciddi məzmunlu kontent istəyir. Sadəcə olaraq, ona bu kontent təqdim edilmir və elə düşünürlər ki, bunun alıcısı yoxdur. Əzizim, yüngüllüyün də bir həddi olar. Siz bununla insanlarda əsəb yaradırsınız, ölkəyə qarşı ikrah formalaşdırırsınız bu hərəkətlərinizlə.

Təəssüflər olsun ki, bunun qarşısı alınmır. Və ya belə deyim, ciddi məzmun hazırlamağa meyil yoxdur, çünki istəyirlər reytinq olsun. Nə qədər şou, nə qədər yalan, nə qədər yüngüllük olsa, baxanın çox olacağını, reytinqin yüksək olacağını düşünürlər və buna uyğun olaraq reklamlardan gələn gəlirin də artacağını hesab edirlər.

Amma bu məsələnin bir tərəfi də yoxlanmalıdır. Axı insanların gözündə səhifələrə baxın bu cür aşağı səviyyəli, yüngüllüklərə nə qədər mənfi şərhlər yazılır. Bax, məsələ də məhz budur".

Şəxsi brendinq və kontent üzrə mütəxəssis Ceyhun Fərzəliyev isə bir qədər fərqli düşünür. O məsələyə ironik yanaşır: “Qapını ört, kondisioner əsəbləşir” biznes klubunun təşkilatçılığı ilə keçirilən III zirvə toplantısında iştirak etdim postuna 456 layk, 36 şərh gəlir. Şirkət idarəetməsində süni intellektdən istifadə yolları ilə bağlı paylaşıma isə 16 layk… “Youtube”da akademik kontentərin baxış sayı ilə “fast food” kontentləri arasında dağ boyda fərq var. Bu qırılma haradan başladı və biz bunu necə doğru yerə yapışdıraq? Mədədən fərqli olaraq beyin boş olanda xəbərdarlıq etmir. Beynimiz qüsurlu bir orqandır. Həqiqəti olduğu kimi deyil, olmasını istədiyi kimi görür. “Nə yeyirsənsə osan” dedilər, əksəriyyət diqqətə almadı. “Nəyə baxırsansa ona da bənzəməyə başlayırsan” ifadəsinə də bəhanə tapdıq”.

Həmidə İbrahimova