“Zelenski yaxşı anlayır ki, sülh planının qəbul edilməsi onun hakimiyyətinin sonu deməkdir” POLİTOLOQ

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsinə son qoymaq üçün hazırladığı 28 maddəlik sülh planının detalları üzə çıxıb.

Plan rəsmi olaraq Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskiyə təqdim edilib.

Ukrayna Prezident Administrasiyasının məlumatına görə, ABŞ tərəfi bu sənədin diplomatik prosesləri sürətləndirə biləcəyini bildirib. Ağ Ev sözçüsü Karolin Leavitt planı “Hər iki tərəf üçün qəbul edilə bilən həll” kimi qiymətləndirib.

Gununsesi.info-ya danışan Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin (SHAM) sədri, politoloq Xəyal Bəşirov mövzunu belə şərh edib:

“ABŞ-ın 28 maddəlik sülh planı Ukraynanın ərazi güzəştləri etməsini, NATO-ya daxil olmaqdan konstitusional əsaslarla imtina etməsini və bu qərarın NATO nizamlamasında əksini tapmasını, həmçinin Ukraynada seçkilərin keçirilməsini və digər çətin iddiaları özündə ehtiva edir.

Bu plan, əlbəttə, Ukrayna cəmiyyəti tərəfindən birmənalı qarşılanmayacaq. 26-cı maddədə isə Zelenskiyə mühakimə olunmayacağı ilə bağlı təminat verilir. Lakin bu təminatın sabah necə qalacağı bilinmir.

Sual yaranır: Ukrayna cəmiyyəti öz hakimiyyətini mühakimə etməməyə qərar verəcək, yoxsa 4 illik müharibədə itirdiklərini gözardı edib heç nə olmamış kimi davranacaq? Təbii ki, bu, çətin görünür.

Eyni zamanda Avropa da bu planı qəbul etməlidir. Dünən mətbuatda yayıldı ki, Avropanın özünün Ukrayna ilə bağlı planı var — səhv etmirəmsə, 24 və ya 26 maddəlikdir. Bu plan, 28 maddəlik Donald Trampın sülh təklifindəki bəzi məqamların əksini ehtiva edir”.

Xəyal Bəşirov onu da əlavə edib ki, Trampın planında Rusiyaya münasibətdə atdığı addımlar daha çox nəzərə çarpır və Ukraynadan konkret tələblər irəli sürülür:

“Lakin Rusiyadan nə tələb edildiyi bu planda yer almır. Eyni zamanda, ABŞ Çinə münasibətdə də bəzi tələblər irəli sürür və Rusiyanın bu güzəştləri qəbul etməsi nəzərdə tutulur.

Vladimir Zelenski isə yaxşı anlayır ki, həmin sülhün qəbul edilməsi və sənədin imzalanması onun hakimiyyətinin sonu deməkdir. Əgər o, Ukraynada qalarsa, mühakimə olunması belə qaçılmaz olacaq, ən azından xalq tərəfindən.

Bu baxımdan, Zelenski Avropadan, hətta Türkiyədən məsələyə dəstək və yardım istəyir. 2022-ci ilin əvvəlində müharibə başlayarkən bu şərtlər mövcud idi, amma o zaman razılaşmayıb. Dörd il sonra, Ukrayna ərazilərinin böyük bir hissəsi dağıldıqdan, insanların qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşdükdən, on minlərlə əskər, zabit və mülki şəxsin həyatını itirdikdən sonra bu sənədin imzalanması ciddi suallar doğurur”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info