Zəngilan şəhəri günü doğma yurda qayıdışı təcəssüm etdirir

Zəngilan şəhərinin işğaldan azad olunmasından beş il ötür. Vətən müharibəsinin 24-cü günündə Zəngilan da azadlığına qovuşan şəhərlər sırasına daxil oldu. 2020-ci il oktyabrın 20-də Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciətində Zəngilan şəhəri və rayonun daha altı kəndinin – Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan və Birinci Muğanlının işğaldan azad olunduğunu elan etdi.

Zəngilanın azad edilməsi ilə Azərbaycan-İran sərhədi tam bərpa olundu, işğal altında qalmış 132 kilometr sərhəd boyunca dövlət suverenliyi təmin edildi. Bu tarixi qələbə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasında mühüm strateji mərhələ oldu.

Artıq beş ildir ki, torpaqlarımız erməni işğalçılarından təmizlənib, Azərbaycan öz suverenliyinə tam qovuşub. Bu illər ərzində azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri həyata keçirilib, həyat yenidən canlanıb. Doğma yurdlarından didərgin düşmüş soydaşlarımız böyük sevinc hissi ilə doğma torpaqlarına qayıdırlar.

Bu gün Zəngilan rayonu “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində yeni inkişaf dövrünü yaşayır. Bərpa və abadlıq işləri sürətlə davam edir. Azərbaycanın azad edilmiş torpaqlarında ilk pilot layihə məhz Zəngilanda – Ağalı kəndində icra edilib. 200 evdən ibarət “Ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında salınan bu yaşayış məntəqəsində artıq 175 ailə, yəni 871 nəfər məskunlaşıb. Burada hər bir sakin peşəsinə uyğun işlə təmin olunub. “ASAN” və “DOST” xidmətləri, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Ağalı kəndi bu gün dünyanın ən müasir kənd modellərindən biri kimi tanınır.

Zəngilanın bərpasında “yaşıl enerji” prinsipləri əsas istiqamət kimi müəyyən edilib. Günəş enerjisi potensialı yüksək olan bu bölgədə artıq alternativ enerji infrastrukturu formalaşdırılır. Şəhərin baş planı təsdiqlənib və “15 dəqiqəlik şəhər” konsepsiyası əsasında layihələndirilib. Bu modelə əsasən, şəhər sakinləri gündəlik ehtiyaclarını — məktəb, tibb, xidmət və ictimai məkanlara çıxışı — 15 dəqiqəlik məsafədə təmin edə biləcəklər.

2025-ci ildə Zəngilanda bir sıra mühüm layihələr başa çatdırılıb və yeni infrastruktur layihələrinin icrası sürətləndirilib. Şəhərdə beşinci yaşayış kompleksinin təməli qoyulub, 334 mənzildən ibarət bu kompleks müasir standartlara uyğun inşa olunur. Eyni zamanda, Zabuxçay su anbarı və 51,6 kilometrlik əsas su xətti istismara verilib. Bununla 2 900 hektar torpaq sahəsi suvarmaya açılıb, kənd təsərrüfatı üçün böyük imkanlar yaradılıb.

Nəqliyyat infrastrukturunda da ciddi irəliləyişlər var. Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolunun 123,6 kilometrlik hissəsində işlərin 95 faizi artıq tamamlanmaq üzrədir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Paralel olaraq Zəngilan-Horadiz avtomobil yolunun tikintisi də davam edir. Bu yol 124 kilometr uzunluğunda və altı zolaqdan ibarət olacaq.

Zəngilanı Naxçıvanla ayıran cəmi 40 kilometrlik Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətində də mühüm addımlar atılır. Bu dəhlizin fəaliyyətə başlaması uzun illər blokadada olmuş Naxçıvan Muxtar Respublikasını iqtisadi təcriddən çıxarmaqla yanaşı, xalqımızın tarixi torpağı olan Qədim Zəngəzura qayıdışını da təmin edəcək. Dəhlizin bərpası regionda yeni iqtisadi, logistik və geosiyasi perspektivlər yaradacaq.

Şərqi Zəngəzur bölgəsində yerləşən Zəngilan yaxın illərdə ölkəmizin nəqliyyat və enerji mərkəzlərindən birinə çevriləcək. Burada həyata keçirilən bərpa və quruculuq layihələri həm ekoloji davamlılığı, həm də sosial rifahı təmin edən müasir yanaşmalarla icra olunur.

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli sərəncamına əsasən, işğaldan azad edilmiş ərazilər üzrə şəhər günləri təsis edilib. Bu qərara əsasən, 20 oktyabr — Zəngilan Şəhəri Günü elan olunub. Artıq bu tarixi günü xalqımız böyük fəxarət, qürur və başıuca qeyd edir.

Beş il əvvəl azadlığa qovuşan Zəngilan bu gün sürətlə bərpa olunur, qurulur və gələcəyə inamla addımlayır. Şəhərin yenidən dirçəlməsi, sakinlərin doğma torpaqlarına qayıdışı, yeni yaşayış massivlərinin salınması və müasir infrastrukturun yaradılması Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqımızın birliyini və əzmini bir daha nümayiş etdirir.

Fidan Hüseynova

YAP Quba rayon təşkilatının sədri