Zərərli qidalar beynin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər (ARAŞDIRMA)

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, cəmi bir neçə gün ərzində zərərli qidaların istifadəsi yaddaşa mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə çizburger, kartof fri kimi qidalar yaddaş və öyrənmə proseslərinə cavabdeh olan hipokampın işini poza bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" nəşri Şimali Karolina Universitetinin (ABŞ) Tibb məktəbinin alimlərinə istinadən məlumat yayıb.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə alimlər müəyyən ediblər ki, belə qidalar hipokamp hüceyrələrinin həddindən artıq aktivləşməsinə səbəb olur. Hüceyrələrin hiperaktivliyi isə əvvəllər demensiya ilə əlaqələndirilirdi.

Bildirilib ki, bu aktivliyin əsas səbəbi beynin şəkəri, yəni qlükozanı mənimsəmə qabiliyyətinin pozulmasıdır. Bu isə orqanizmin əsas enerji mənbəyidir. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, beyin hüceyrələrinin enerji istifadəsini tənzimləyən "PKM2" adlı zülal da problemin bir hissəsidir.

Tədqiqatın müəlliflərindən olan, farmakologiya üzrə professor xanım Xuan Sonq bildirib: "Ən çox bizi təəccübləndirən odur ki, hüceyrələrin qlükozanın azalmasına bu qədər sürətli reaksiya göstərməsi və bunun yaddaşı pozmağa kifayət etməsi oldu".

Məlumata görə, bütün emal olunmuş qidalar sağlamlığa zərərli olmasa da, onların mütəmadi istifadəsi idrak qabiliyyətinin 12 faiz zəifləməsinə səbəb ola bilər, həmçinin Parkinson xəstəliyinin ilkin əlamətlərini sürətləndirə bilər.

Sonq və komandası onu da müəyyən ediblər ki, çoxlu doymuş yağlar ehtiva edən qidalanma beyin xəstəlikləri riskini artırır. Lakin alimlər eyni zamanda bu hüceyrələrin həddindən artıq aktivliyini azaltmaq və yaddaş problemlərini aradan qaldırmaq üçün üsul da tapıblar.

Araşdırmada qeyd olunub ki, siçanlarda dörd gün ərzində belə pəhriz tətbiq edildikdən sonra hüceyrələr hiperaktiv hala gəlsə də, dövri aclıq və bəzi qida dəyişiklikləri onların işini normallaşdırıb.

Alimlər ümid edirlər ki, gələcək araşdırmalar nəticəsində bu hüceyrələrin beyin dalğalarına necə təsir etdiyi, həmin müalicənin insanlar üçün nə dərəcədə effektiv ola biləcəyi və yağlı qidaların Altsheymer xəstəliyinin inkişafına necə təsir göstərdiyi daha aydın olacaq.

"Uzunmüddətli perspektivdə bu cür yanaşmalar demensiya və Altsheymer xəstəliyinin yaratdığı yükü azaltmağa kömək edə, bədənin və beynin birlikdə nəzərə alındığı daha kompleks müalicə üsullarını təklif edə bilər", deyə Sonq əlavə edib.

Aydın