Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Zibilə gedən çörəklərdən dərman və plastik istehsal edəcəklər

Zibilə gedən çörəklərdən dərman və plastik istehsal edəcəklər

Milli.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Edinburq Universitetinin alimləri müasir kimya sənayesinin təməl daşlarından biri olan "hidrogenləşmə" reaksiyasında fosil yanacaq istifadəsinə son qoyacaq inqilabi bir üsul hazırlayıblar. Laboratoriyada bayat çörəklərdən əldə edilən şəkərlərlə bəslənən bakteriyalar dərmandan tutmuş plastikə qədər bir çox gündəlik məhsulun istehsalını tamamilə "karbon-neqativ" vəziyyətə gətirməyi bacarıb.

Milli.Az xəbər verir ki, "Nature Chemistry" jurnalında dərc olunan bu araşdırma təbabət və kimya dünyasında böyük həyəcan yaradıb.

Müasir kimyəvi istehsalatın, əczaçılıq sənayesinin və qida emalının (məsələn, duru yağların bərk yağlara çevrilməsi) əsasında hidrogenləşmə reaksiyası dayanır. Lakin hazırda bu proses demək olar ki, tamamilə fosil yanacaqlardan əldə edilən hidrogen qazından asılıdır. Üstəlik, bu ənənəvi üsul yüzlərlə dərəcə temperatur və okeanın ən dərin nöqtəsindəki qədər yüksək təzyiq tələb etdiyi üçün dəhşətli dərəcədə böyük enerji istehlakına yol açır.

Edinburq Universitetinin "Wallace Laboratoriyası"ndakı alimlər isə bu çətinliyi aradan qaldırmaq üçün prosesi tamamilə bioloji yola keçiriblər. Yeni üsul bu şəkildə işləyir:

Laboratoriyalarda geniş istifadə olunan rəvan bir bakteriya növü (E. coli), çörək sexlərindən və evlərdən yığılan bayat çörək qırıntılarından əldə edilən şəkərlərlə bəslənir.

Oksigensiz mühitdə yetişdirilən bu bakteriyalar daxili təbii proses olaraq öz-özünə hidrogen qazı istehsal etməyə başlayır.

Eyni qapalı qabın içinə az miqdarda palladium katalizatoru və hədəf kimyəvi maddə əlavə edildikdə, bakteriyaların istehsal etdiyi hidrogen reaksiyanı başlatmaq üçün kifayət edir.

Bütün bu nəhəng kimyəvi proses kənardan heç bir fosil yanacağa ehtiyac duymadan, otaq temperaturuna yaxın bir şəraitdə və tək bir qapalı şüşə içində çox asanlıqla tamamlanır.

Sistem necə "Karbon-Neqativ" işləyir?
Xammal olaraq tullantı çörəklərdən istifadə edildiyi üçün bu sistem ətrafa yaydığı istixana qazından daha çoxunu yox edir. Çünki həm fosil mənşəli hidrogenin qarşısı alınır, həm də tonlarla qida tullantısının zibilliklərdə çürüyərək atmosferə təhlükəli metan qazı buraxmasının qarşısı rəsmən kəsilir.

Professor Stiven Uolles (Stephen Wallace) - Edinburq Universiteti:
"Biz göstərdik ki, canlı hüceyrələr tullantıları xammal kimi istifadə edərək bu hidrogeni birbaşa təmin edə bilər və bunu karbon-neqativ şəkildə reallaşdırar. Bu yanaşma təkcə qida kimyası ilə məhdudlaşmır; dərmanlarda, incə kimyəvi maddələrdə və materiallarda da istifadə olunur. Bu reaksiyaları mikrobial hidrogenlə edə bilmək irimiqyaslı davamlı istehsal üçün yeni qapılar açır."

2040-cı ilə qədər tamamilə karbon-neytral olmağı hədəfləyən Edinburq Universitetinin tədqiqat qrupu, növbəti mərhələdə metal katalizatorlara olan ehtiyacı da tamamilə aradan qaldırmağı planlaşdırır. Onlar tam ekoloji təmiz mikrobial üsulları gündəlik həyatda istifadə olunan daha geniş məhsul çeşidlərinə tətbiq etmək üçün işlərini davam etdirirlər.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 26 May 2026 22:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see291

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see285

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see277

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see276

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see266

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see256

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see251

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see250

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see243

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see243

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see241

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see231

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see227

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see225

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see225

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see222

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see212

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see206

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see203

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri