2025 ci ilin yay dəbi: Enli geyinməklə də incə görünmək olar

"Bu il dəbdə olan rəng yaşıl və onun çalarlarıdır. İlan ili olduğuna görə. Klassik rənglərdən, həmişə olduğu kimi, ağ və qara liderliyi qoruyur. Çünki çox rahat rənglərdir. Hər zaman hər yerdə istifadə etmək olur. Sadəcə, yayda ağ işığı daha çox neytrallaşdırdığı və istini özünə çəkmədiyi üçün yayın vazkeçilməzi hesab etmək olar.

Parçalara gəldikdə isə 2025-ci ilin yayında daha çox ipək və kətan materiallardan istifadə etməyi məsləhət görərdim. Çünki təbii materiallar daha çox hava buraxır və sərin saxlayır".

Bunu Oxu.Az-a müsahibəsində tanınmış modelyer-dizayner Zümrüd Mirzəliyeva deyib. Dizayner bu yay dəbdə olacaq rənglər, materiallar, naxışlar və formalar barədə danışıb. Müsahibəni təqdim edirik.

- Zümrüd xanım, bu yayın dəbində naxışların hansısa rolu varmı?

- Bəli, mütləq şəkildə var. Çünki məsələn, yayda dərimiz daha çox Günəş şüalarına məruz qaldığı üçün paltarın naxışlarını da dərimizin rənginə uyğun seçməliyik. Rəng çox önəm daşıyır. Açıq rənglər yayda daha gözəl, daha cazibədar görünür. Məsələn, qarabuğdayı xanımlar açıq və əlvan rənglərdən istifadə edəndə daha gözəl görünürlər. Naxışlara gəldikdə isə qarışıq və öz milli naxışlarımıza üstünlük versələr, çox gözəl görünər.

Qeyd edim ki, boho üslubunda geyimlər bu il də dəbdə olacaq.

- Hazırda qarşımızda müxtəlif rəngli parçalar var və hamısı ipəkdir. Yayda ipək paltarlar daha isti olmazmı?

- İpək parçalar qışda isti, yayda isə sərin saxlayır. Ona görə rahatlıqla xanımlarımıza məsləhət görürəm ki, uzunqol geyinsinlər. Xanımların çoxu açıq geyinməyi sevmir. Özüm də çox qoluaçıq paltar sevmirəm. Rahatlıqla uzunqol tikdirib geyinə bilərlər.

- Bəs dəblə ayaqlaşmalı olsaq, qısaqol, yoxsa uzunqol paltarlara üstünlük verilməlidir?

- Ümumiyyətlə, bir yaş dövründən sonra xanımlar daha çox bağlı geyinməyi seçirlər. Bunun dəbli görünməyə aidiyyəti yoxdur. Əksinə, hazırda dəbdə daha çox şərq üslubunda olan geyimlərdir.

- Zümrüd xanım, şərq üslubu və dünyanın diktə etdiyi dəbin qaydaları - bunlar haradasa kəsişir, yoxsa şərq fəlsəfəsi dünyada təqdim olunan dəbdən fərqlidir?

- Belə bir ifadə var, deyirlər, kim çox pul versə, onun havası çalınır. (gülür) Yəni nəyə tələbat çoxdursa, dizaynerlər onu yaratmağa çalışırlar. Hazırda hətta ən məşhur brendlər belə, bağlı geyinməyi sevən xanımlar üçün geyimlər istehsal edirlər. Bunlardan isə açıq geyinməyi sevən xanımlar da məmnuniyyətlə istifadə edirlər.

- Yay dəbində əsas diqqət çəkəcək klassik elementlər hansıdır?

- Düz biçimli geyimlər. Məsələn, kişi kostyumları bir neçə ildir ki, artıq qadın qarderobunda özünə yer edib. Xanımların yay qarderobunda daha nazik materiallardan olan pencək və şalvarların yer alması məqsədəuyğundur, çünki gündəlik istifadədə çox rahatdır. Axşam da harasa getməli olanda dikdaban ayaqqabı ilə tərzi tamamlamaq mümkündür.

- Bəs aksesuar baxımından necə? Deyək ki, hansısa bir xanım daha cazibədar görünmək üçün yayın istisində hansı aksesuarlara üstünlük verə bilər?

- Nazik şərflərdən istifadə edə bilərlər. Hazırda şərflər daha aktualdır. Onu hansısa bir köynəyin üstündə bir neçə üsulla bağlayıb, müxtəlif gözəl obrazlar yaratmaq olar, istər axşam yeməyi üçün, istər gündəlik işə gedəndə. Obrazın daha cazibədar görünməsində, təbii ki, aksesuarların rolu böyükdür. Özüm də modelyer kimi, müştərilərimə tövsiyə edirəm ki, sadə geyinin, obrazınızı aksesuarlarla dəyişin. Çünki onda geyimin funksionallığı daha da artır.

- Gündəlik həyatda geyim necə olmalıdır?

- Maksimal dərəcədə rahat və keyfiyyətli. Əgər insan özünü geyimdə rahat hiss etmirsə, o, gözəl görünə bilmir. Çünki bütün fikri qalır geyiminin yanında.

- Zümrüd xanım, son illər ən çox idman üslubuna yer verilir. Bəlkə də, mənə elə gəlir. Hesab edirik ki, idman üslubu daha rahatdır. Necə düşünürsünüz, yay aylarında idman üslubu öz hegemonluğunu saxlaya biləcək, yoxsa ətəklər və donlar ön plana keçəcək?

- Bilirsiniz, xanımlar hər zaman gözəl görünmək istəyirlər. Amma doğru vurğuladınız, insanlar çalışırlar ki, geyimləri rahat olsun. Pandemiya dövründə də biz o qədər idman üslubunda geyindik ki, artıq dikdaban geyinəndə özümüzü narahat hiss etməyə başlayırıq. (gülür) Ona görə də mən də öz kolleksiyamda bunu nəzərə alaraq çalışıram elə geyimlər yaradım ki, onları geyinəndə hər cür - istər dikdaban, istər yastıdaban, istər idman ayaqqabısı (krosovka) geyinmək mümkün olsun.

- Ayaqqabıdan söz düşmüşkən, moda dünyasında ona da baxış dəyişibmi?

- Bəli, çox dəyişib. Əvvəllər heç vaxt podiumlarda idman üslubunda ayaqqabı görmək olmazdı. Hər zaman dikdabandan istifadə olunardı. Pandemiyadan sonrakı dönəmdə isə vəziyyət dəyişdi - indi podiuma krosovka da geyinirlər, ayaqyalın da çıxırlar. (gülür) Belə deyim, sanki əvvəlki tendensiyalar silinib, yerinə başqaları gəlib.

- Zümrüd xanım, əgər model podiuma ayaqyalın çıxırsa, bu, diqqət çəkmək üçündür, yoxsa yeni dəbi diktə etmək üçün?

- Dəb deyəndə... Elə geyimlər var ki, onları məhz çəkmələrlə geyinmək lazımdır. Məsələn, mənim 2024-25-ci il kolleksiyamda çəkmələri özümüz hazırlamışdıq. Düzdür, biz ayaqqabı istehsal etmirik, amma dizaynını verdik, digər Azərbaycan brendi hazırladı. Əgər o çəkmələr olmasa idi və ya işi çatdırmasaydılar, düşünürdüm ki, modelləri podiuma ayaqyalın çıxarım. Yəni elə geyimlər var ki, onlar ayaqyalın daha gözəl görünür.

- Maraqlı oldu. Bəs ayaqyalın o geyimi harada geyinmək nəzərdə tutulur, ancaq evdə?

- Yox. Dəniz qırağında geyinə bilərsiniz, məsələn. Ayaqyalın gəzmək çöl üçün deyil də, podium üçündür. (gülür)

- Bir moda dizaynerinin ilham mənbəyi nə olur? Nəyəsə əsaslanırsınız, yoxsa yalnız fantaziyanızla işləyirsiniz?

- Əlbəttə ki, əsaslanırıq. İlk olaraq demək istəyirəm ki, bu sahədə də təhsil önəmlidir. Bir dizayner, əgər geyim yaradırsa, moda tarixini mütləq şəkildə bilməlidir. Bilməlidir ki, nə nədən sonra yaranıb. Məsələn, bilməlidir ki, şalvar niyə yaranıb? Niyə xanımlar başladılar şalvar geyinməyə? Birinci dəfə qadın şalvar geyinəndə buna böyük bir tərbiyəsizlik kimi baxırdılar. Amma bu da haradasa cəmiyyətə bir çağırış idi. Yəni heç də hər xanımın işi deyildi şalvar geyinib cəmiyyət arasına çıxsın. Birinci dəfə bir jurnal şalvar geyinmiş qadın şəkli dərc etdi, sonra kimsə bir yığıncağa şalvarda qatıldı və bu çox böyük rezonans yaratdı. Amma qadınlar yenə də bunu etdilər, bu gün hamımız şalvarda gəzirik. Niyə? Çünki bu, rahatdır. Sözümü ona gətirirəm ki, sən bir şeyin yaranış tarixini bilməlisən.

- Dəbin dəyişməsinə nə səbəb olur?

- Deyim sizə ki, dünyada baş verən bütün proseslər dəbə təsir edir. Məsələn, bayaq dediyim kimi, pandemiya dövründə idman üslubu meydana çıxdı və populyarlaşdı, hərçənd əvvəllər heç də hamı küçəyə idman üslubunda çıxmağı özünə yaraşdırmazdı. Cəmiyyət də bunu düzgün hesab etməzdi. İndi isə idman üslubunda hər yerə gedə bilirik - gəzintiyə, kafeyə, işə və s. Geyimlərin özləri də dəyişib. Eyni geyimi müxtəlif üslubda istifadə edə bilirik. O ki qaldı kolleksiyanın yaradılmasına, bu zaman mütləq nədənsə ilhamlanmalısan. Onu yaratmaq üçün isə mütləq bir bünövrə olmalıdır.

- Sizin ötənilki kolleksiyanız, məsələn...

- Onu yaradanda mən istədim ki, sırf öz işimi göstərim - tikiş texnikalarımı, mümkünsüz olanı mümkün etmək texnologiyalarını. Məsələn, hamı bilir ki, ipəkdən pencək tikmək mümkün deyil, çünki ipək düz dayanmır. Deməli, onu necəsə fərqli bir görünüşə salmalısan ki, nəsə tikə biləsən.

Mən öz kolleksiyamda göstərdim ki, ipək həm bərk ola bilər, həm yumşaq ola bilər və sən ondan plastilin kimi istədiyini yarada bilərsən. (gülür) Kolleksiyamda 25-27 geyim idi, hamısında da fərqli texnikalardan istifadə etmişdim. Azərbaycan incəsənətini daha müasir üslubda insanlara çatdırmağa çalışmışdıq.

- Zümrüd xanım, necə düşünürsünüz, xanımlar şalvardan uzaqlaşıb yenidən ətəklərə qayıda bilərlərmi?

- Tam şəkildə yox, amma qismən mümkündür. Artıq 2025-ci ilin dəbində müxtəlif uzunluqlu - maksi, midi, eləcə də qısa ətəklərə rast gələcəyik.

- Yayda bunlardan hansına üstünlük veriləcək - şortlara, şalvarlara, yoxsa uzun ətəklərə?

- Bilirsinizmi, əslində, dəbin bəlli bir seçimi yoxdur. İstədiyinizi geyinə bilərsiniz. (gülür) Artıq dəb dünyasında 1970, 80, 90-cı illərdəki kimi sərhədlər qalmayıb, hamısı qarışıb bir-birinə. Məsələn, indi dəbdə olan enlibalaq şalvarlar bizə 1970-ci illərdən gəlib, banan şalvarlar isə 1980-ci illərdən. Qısa desəm, hər kəs bədəninə və getdiyi yerə uyğun geyinməlidir.

- Cazibədar görünmək istəyənlərə tövsiyəniz nə olardı?

- Dar geyimlər seçməməyi məsləhət görərdim. Çünki dar geyinmək heç də arıq görünmək demək deyil. Bu gün xanımlarımızın əsas "dərdi" odur ki, nə olur-olsun, incə görünsünlər. Amma enli geyinməklə də incə görünmək olar. Bir də söhbət yaydan gedirsə, isti havalarda gen paltarlar, boş geyimlər daha rahat olur.

Daha çox foto burada: Photostock.az

Əzizə İsmayılova