2027 ci ildə bu sahədə bahalaşma olacaq

Gələn il dünya bazarında aviasiya yanacağının qiymətində yenidən kəskin artım baş verə bilər. Buna səbəb yanacaq ehtiyatlarının azalması, neft emalı güclərinin məhdudluğu və davam edən geosiyasi risklərdir.

Bu barədə Çinin Quançjou şəhərində keçirilən Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (IATA) Enerji Forumunda müzakirələr zamanı bildirilib.

"Hartree Partners” şirkətinin əmtəə riskləri üzrə həllər şöbəsinin qlobal rəhbəri Rob Makleodun sözlərinə görə, Yaxın Şərq və Rusiya ilə bağlı tədarük problemləri aradan qalxmasa, 2027-ci ildə bazarda yenidən yanacaq çatışmazlığı yarana bilər.

O qeyd edib ki, dünya üzrə aviasiya yanacağı ehtiyatları son dərəcə aşağı səviyyədədir. Bu vəziyyət bazarın geosiyasi hadisələrə və istehsalda yarana biləcək fasilələrə həssaslığını artırır. Xüsusilə ABŞ-nin Meksika körfəzi sahillərində baş verə biləcək qasırğalar neft emalı güclərinin çatışmazlığını daha da kəskinləşdirə və qiymət artımına səbəb ola bilər.

"S&P Global Energy CERA”nın proqnozuna əsasən, oktyabr ayında qlobal aviasiya yanacağı ehtiyatları azalmağa davam edib. Buna səbəb tələbatın təklifi üstələməsi və neft emalı zavodlarının dizel istehsalına üstünlük verməsidir.

Aviasiya yanacağı ilə dizel eyni neft emalı resurslarından asılı olduğuna görə, bu məhsullar arasında rəqabət də qiymətlərə təsir göstərir. Dizel bazarında təklif çatışmazlığı yarandıqda istehsalçılar bu yanacağın istehsalını artırır, nəticədə aviasiya yanacağının istehsalı və ixracı məhdudlaşır.

Məlumata görə, 2026-cı ildə gündəlik 255 min barel azalan dünya üzrə aviasiya yanacağına tələbatın 2027-ci ildə gündəlik 1,17 milyon barel artacağı proqnozlaşdırılır. Bu isə bazarda təklif və tələb arasındakı tarazlığın qorunmasını çətinləşdirə bilər.

"S&P Global Energy”nin aviasiya bazarı araşdırmaları üzrə qlobal rəhbəri Ceyms Simpson hesab edir ki, gələn il bazarda sabit qiymət vəziyyətinin yaranması gözlənilmir.

Ekspertlərin diqqət çəkdiyi digər məqam neft emalı güclərinin coğrafi bölgüsüdür. İstehsalın Asiya və Yaxın Şərqdə cəmləşməsi Avropa kimi idxaldan asılı regionların uzaq məsafələrdən tədarükə və daşınma xərclərinə bağlılığını artırır.

Müzakirə iştirakçıları uzunmüddətli perspektivdə nəqliyyatın elektrikləşdirilməsinin benzinə tələbatı azalda biləcəyini, lakin aviasiya və yük daşımalarında yanacağa ehtiyacın davam edəcəyini bildiriblər.

Ekspertlərin fikrincə, tədarük mənbələrinin şaxələndirilməsi, neft emalı müəssisələrinin qorunması və ehtiyat istehsal güclərinin saxlanması gələcəkdə mümkün yanacaq çatışmazlığının təsirlərini azaltmağa kömək edə bilər.

///sfera.az