2035 ci ilə qədər 35 faiz elektrikləşdirmə əsas hədəfdir

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Türkiyənin COP31 Sədrliyi çərçivəsində elan etdiyi, qlobal elektrikləşdirmə nisbətini 2035-ci ilə qədər hazırkı 21 faizdən 35 faizə çatdırmaq məqsədi beynəlxalq enerji və iqlim təşkilatlarından güclü dəstək alır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının 31-ci Tərəflər Konfransı (COP31) 9-20 noyabr tarixlərində Antalyada keçiriləcək. 

COP31 Prezidenti və Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi naziri Murat Kurum ötən ay Bonn İqlim Dəyişikliyi Konfransında təşəbbüsü elan edib. Təşəbbüs 2035-ci ilə qədər dünya üzrə son enerji istehlakında elektrik enerjisinin payını 35 faizə çatdırmağı hədəfləyir. Elektrikləşdirmə insan ehtiyaclarının böyük bir hissəsini ödəmək üçün elektrik sistemlərinin genişləndirilməsi və qazıntı yanacaqlarının istifadəsinin elektrikləşdirilmiş nəqliyyat, istilik, soyutma, yemək bişirmə və sənaye prosesləri ilə əvəz edilməsi deməkdir.COP31 Sədrliyi tərəfindən müəyyən edildiyi kimi, bu məqsədə çatmağa yönəlmiş qlobal təşəbbüslər geniş vüsət alıb.

Ötən həftə dünyanın 40 qurumu və təşkilatının rəhbərliyi ilə və Böyük Britaniya, Avropa Komissiyası, Avstraliya, Türkiyə və Efiopiya tərəfindən dəstəklənən “İndi Elektrikləşdir” təşəbbüsü başladıldı. Bu təşəbbüs hökumətləri bərpa olunan enerji və yeni texnologiyalarla artan elektrik enerjisinə tələbatı ödəmək üçün milli və yerli fəaliyyət planları, siyasətlər və elektrik texnologiyalarının tətbiqi hazırlamağa və genişmiqyaslı investisiya və maliyyələşdirməni səfərbər etməyə çağırır.

Türkiyə də daxil olmaqla 18 ölkədə təxminən 2000 biznes lideri arasında aparılan son sorğuya görə, biznes liderlərinin 91 faizi elektrikləşdirmənin enerji təhlükəsizliyini artıracağına və 79 faizi enerji sektorundakı qeyri-sabitliyin elektrikləşdirməyə keçidi daha da təcili ehtiyac halına gətirdiyinə inanır. Bu liderlərin 90 faizi ölkələrində bərpa olunan enerji mənbələrinə əsaslanan elektrik sisteminə keçidin iqtisadi artımı sürətləndirəcəyinə inanır və 88 faizi elektrikləşdirmənin bizneslərinin rəqabət qabiliyyətini artıracağını deyir. Lakin sorğuda iştirak edənlərin 72 faizi hökumət siyasətinin bu baxımdan geridə qaldığını bildirib.

Beynəlxalq enerji beyin mərkəzi Ember-in təhlilinə görə, dünyanın son enerji tələbatının 75 faizi elektrik enerjisi ilə ödənilə bilər. Hazırda dünyanın son enerji tələbatının yalnız 21 faizi elektrik enerjisi ilə ödənilir. Beynəlxalq sənaye liderləri Türkiyənin elan etdiyi “2035-ci ilə qədər 35 faiz elektrikləşdirmə” hədəfinin iddialı, lakin əldə edilə bilən olduğunu və hökumətlərin bu məqsədə çatmaq üçün uzunmüddətli siyasətlər qurmalı və maliyyələşdirməni səfərbər etməli olduğunu bildirirlər.

Qlobal Bərpa Olunan Enerji Alyansının baş direktoru Brus Duqlas Anadolu Agentliyinin müxbirinə verdiyi açıqlamada hədəfin “tərəqqi üçün güclü bir istiqamət müəyyən etdiyini” söyləyərək əlavə edib: “COP31 Sədrliyi tərəfindən müəyyən edilmiş bu hədəfi qətiyyətlə dəstəkləyirik. 2035-ci ilə qədər 35 faiz elektrikləşdirmə hədəfi iddialı, lakin əldə edilə biləndir”.

Duqlas bildirib ki, bu hədəfi dəstəkləmək üçün dünya miqyasında uzunmüddətli, aydın şəkildə müəyyən edilmiş enerji siyasətlərinin qurulması tələb olunur ki, bu da özəl sektora investisiyaları artırmağa və yeni texnologiyalar və infrastruktur qurmağa imkan verir. O, həmçinin müasir və genişləndirilmiş şəbəkə və saxlama infrastrukturuna ehtiyac olduğunu vurğulayaraq deyib: “Bu məqsədə çatmaq üçün digər vacib məqam maliyyələşdirmədir. Bir çox ölkədə maliyyələşdirmə boşluğu görürük. Əslində kifayət qədər kapital var, lakin kapital axını kifayət deyil. Buna görə də, geniş miqyasda investisiya və maliyyələşdirməni səfərbər etməliyik”.

Elektrikləşdirmənin səmərəliliyin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olduğunu qeyd edən Duqlas bildirib ki, “Bir ittifaq olaraq, biz, şübhəsiz ki, bərpa olunan enerji əsaslı elektrikləşdirməni müdafiə edirik, lakin burada irəliləyiş vacibdir. Elektrikləşdirmə birbaşa bərpa olunan mənbələrlə əldə edilməsə belə, sistem səmərəliliyi baxımından fayda verir və qazıntı yanacağına tələbatı azaltmaqla tullantıları azaldır. Hər halda, bu, bir qələbədir”.

Bruce Douglas əlavə edib ki, özəl sektor, QHT-lər və hökumətlər elektrikləşdirmənin gətirəcəyi faydaları görürlər və bu baxımdan güclü bir irəliləyiş var.

Elektrikləşdirmənin enerji təhlükəsizliyi, əlçatanlıq və tullantı problemləri kimi bir çox çətinliklərin öhdəsindən gəlmək üçün vacib bir həll yolu olduğunu vurğulayan Duqlas deyib: “Dünya cəmi dörd il ərzində iki böyük enerji böhranı ilə üzləşib. Təbii qazın qiyməti artıb və təchizat azalıb. İndi hökumətlər, istehlakçılar və sənaye arasında əhəmiyyətli bir məlumatlılıq var. Bərpa olunan enerji əsaslı elektrikləşdirməyə keçmək üçün təcili ehtiyac və fürsət var”.

M.MİRZƏ
XQ