50 yaşdan sonra insan orqanizmində nə BAŞ VERİR?

Dünyanın hər yerindən elm adamları və tədqiqatçılar zamanla sümüklərimizə baş verənlərlə bağlı bir sıra sirləri açmağa çalışırlar.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Mayo Klinikası və Cedars-Sinai Tibb Mərkəzi ilə əməkdaşlıqda Ostindəki Texas Universitetinin rəhbərlik etdiyi bir qrup yeni bir araşdırmada bu məsələdə əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edib. Yeni tədqiqatlar müəyyən etdi ki, yaşlandıqca osteositlər sümüklərimizin gücünü qorumaq qabiliyyətini azaldan əhəmiyyətli struktur və funksional dəyişikliklərə məruz qalır.

Dərc olunan onların tapıntılar osteoporoz və yaşa bağlı sümük itkisi üçün daha təsirli müalicələrə yol aça biləcək yeni anlayışlar təklif edir.

Yaşlanma və stress osteositlərin hüceyrə qocalmasına səbəb ola bilər ki, bu da onların mexaniki siqnalları hiss etmə qabiliyyətini pozan sitoskeletal və mexaniki dəyişikliklərə gətirib çıxarır, nəticədə sümüyü zəiflədir.

Osteositlər sümük sağlamlığının əsas tənzimləyiciləridir, onlar mexaniki stressə cavab verir və sümüyün nə vaxt qurulacağını və ya parçalanacağını təyin edirlər. Ancaq qocalmış hüceyrələrə məruz qaldıqda - bölünməyi dayandıran, lakin ölməyən zədələnmiş hüceyrələr - osteositlər özləri güclənməyə başlayırlar.

Bu sitoskeletal inkişaf və dəyişdirilmiş plazma membranının özlülük qabiliyyəti onların mexaniki siqnallara cavab vermək qabiliyyətini pozur, sağlam sümüklərin yenidən qurulmasını pozur və sümük kövrəkliyinə səbəb olur.

Yaşlı hüceyrələr, ətrafdakı toxumaların iltihabına və zədələnməsinə səbəb olan qocalma ilə əlaqəli sekretor fenotip (SASP) adlı zəhərli molekullar dəsti buraxır. Onlar xərçəng və bir çox digər xroniki xəstəliklərin inkişafı ilə əlaqələndirilir.

İndiyə qədər tədqiqatların əksəriyyəti genetik markerlərdən istifadə edərək qocalmanın aşkarlanmasına yönəlib, bu, çox çətin məsələdir, çünki bu markerlər hüceyrə tipləri arasında geniş şəkildə dəyişir.

Yeni araşdırmada alimlər problemə fərqli prizmadan yanaşırlar, xüsusilə hüceyrə mexanikasına diqqət yetirirlər. Genetik və mexaniki yanaşmaların birləşdirilməsi qocalmış hüceyrələrin təkmilləşdirilmiş müalicəsinə səbəb ola bilər.

Sümüklərin yaşının osteoporozun müalicəsini necə yaxşılaşdıra biləcəyinə dair anlayışımızı yaxşılaşdırmaq. Xəstəlik sümüklərin zəifləməsinə və sınıq riskinin artmasına gətirib çıxarır və bütün dünyada milyonlarla insanı, xüsusən də 50 yaşdan yuxarı olanları təsir edir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”