525 ci qəzet Lavrov Trampı nədə və niyə ittiham edir?

Xaqani CƏFƏRLİ

Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Tramp administrasiyasının "Güc vasitəsilə sülh" siyasətindən və "Öncə Amerika" şüarından narahat olduqlarını bəyan edib. Lavrov hesab edir ki, "Öncə Amerika" şüarı Hitlerin "Öncə Almaniya" çağırışına narahatedici dərəcədə bənzəyir. Rusiyanın ən təcrübəli diplomatlarından biri hesab olunan Lavrovun bu açıqlaması təsadüfi deyil və bunun bir neçə səbəbi var.

Bir neçə həftə öncəyə qədər Rusiyanın siyasi dairələrində belə qənaət vardı ki, Tramp səlahiyyətlərinin icrasına başlayandan dərhal sonra Ukraynanı Rusiya ilə anlaşmağa vadar edəcək. Lakin Trampın inaqurasiya mərasimindən 20 günə yaxın vaxt keçir və "24 saata sülh" vədinin gerçəkləşməsi üçün heç bir addım atılmır. Əksinə, Tramp administrasiyasının Ukraynaya silah dəstəyini davam etdirdiyi, hətta bu dəstəyi artırdığı haqqında məlumatlar var. Niderlandın Ukraynaya F-16 qırıcıları və Farnsanın Mirage 2000 qırıcıları verməsi də Tramp hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra gerçəkləşməyə başladı. Moskvada çox gözəl bilirlər ki, Tramp administrasiyasının razılığı olmasaydı, Niderland Amerika istehsalı F-16 qırıcılarını Ukraynaya verə bilməzdi.

Digər tərəfdən Trampın neftin qiymətini ucuzlaşdırmağa çalışması, Rusiyanın müttəfiqləri olan Çin və İrana qarşı təzyiqləri artırması Moskvanın narahatlığını artırır. Moskvada yaxşı başa düşürlər ki, Tramp administrasiyasında aparıcı şəxslər olan dövlət katibi Marko Rubio və milli təhlükəsizlik üzrə müşavir Maykl Uolts Rusiyanın aid edildiyi "Şər bloku"na qarşı sərt mövqe tutan siyasətçilərdəndir. Marko Rubio və Maykl Uolts Senatdakı "şahinlər"in dəstəyi ilə Çin və İranı cilovlamağa çalışacaqları da hər kəsə aydındır. Moskvada anlayırlar ki, İran və Çinin zəiflədilməsi Rusiyanın zəiflədilməsinə gətirib çıxara bilər. 

Moskvada anlayırlar ki, Qərb Rusiya, İran və Çini Suriya məsələlərinin həlli üçün xarici dəstək prosesindən kənarlaşdırmağa çalışır. Bununla da Qərb Rusiyanı Yaxın Şərqdən sıxışdırıb çıxarmağı hədəfləyir. Kreml Suriyanın yeni hakimiyyətinin Rusiyaya qarşı ittiham və iddialarının arxasında Qərbin dayandığını düşünür. Valday Beynəlxalq Diskussiya Klubunda keçirilən 14-cü Yaxın Şərq Konfransında çıxışında Lavrov bildirib ki, Əhməd əl-Şəranın rəhbərlik etdiyi Suriyanın yeni hakimiyyət orqanları konstruktiv dialoqa hazır deyil.

Maraqlıdır ki, uzun illər beynəlxalq hüququ və BMT Nizamnaməsini dəfələrlə pozan Rusiya dövlətinin xarici işlər naziri indi bəyan edir ki, yalnız BMT Nizamnaməsinə əməl olunması yeni dünya müharibəsindən qaçmağa imkan verə bilər.