Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

6 il öncəki peyvəndlər hamını öldürəcəkmi: Professor Rəşad Mahmudovun yazısı

6 il öncəki peyvəndlər hamını öldürəcəkmi: Professor Rəşad Mahmudovun yazısı

Icma.az, Turkstan.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Tibb elmləri doktoru, professor və millət vəkili Rəşad Mahmudov son dövrlərdə yenidən gündəmə gələn peyvənd müzakirələri fonunda diqqətçəkən və elmi əsaslara söykənən geniş bir yazı qələmə alıb. Xüsusilə COVID-19 peyvəndləri ətrafında yayılan narahatlıqlar, ürək fəsadları ilə bağlı iddialar və cəmiyyətdə formalaşan tərəddüdlər onun analizinin əsas mövzusudur.

Turkustan.az professorun peyvəndlərlə bağlı hazırladığı həmin yazını təqdim edir.
"Peyvəndlərlə bağlı tərəddüd və suallar təkcə COVID-19 dövrünə aid deyil. Tarix boyu bəşəriyyətin üzləşdiyi böyük epidemiyalar və pandemiyalar zamanı (çiçək, poliomielit, qızılca) və digər ağır yoluxucu xəstəliklər dövründə də peyvənd və müalicə üsullarına qarşı şübhələr olub. Bu, cəmiyyətin yeni tibbi yanaşmalara verdiyi təbii reaksiyadır. İnsan sağlamlığı ilə bağlı qərarlarda ehtiyatlı olmaq istəyir və bu başadüşüləndir.

Amma tarix göstərir ki, milyonlarla insanın həyatını xilas edən əsas amil elmi yanaşma, profilaktika və peyvənd proqramları olub. Bu sahədə çalışan alimlərin və həkimlərin adı bu gün də hörmətlə çəkilir. Emosional etirazlar isə zaman keçdikcə arxa planda qalır, nəticəni isə faktlar müəyyən edir.

COVID-19 dövründə müzakirə olunan əsas tibbi mövzulardan biri də peyvənddən sonra nadir hallarda müşahidə olunan miokardit və perikardit hallarıdır. Mən bir ürək həkimi kimi bu məsələyə həm klinik, həm də elmi prizmadən yanaşıram. Bəli, beynəlxalq ədəbiyyatda xüsusilə gənc yaş qrupunda peyvənddən sonra nadir miokardit və perikardit halları təsvir olunub. Lakin bu hallar çox aşağı tezlikdə rast gəlinir, əksərən yüngül klinik gedişli olur və düzgün izləmə və müalicə ilə tam bərpa ilə nəticələnir.
Digər tərəfdən isə klinik praktikada gördüyümüz daha mühüm reallıq var: COVID infeksiyasının özü ürək əzələsinə zədələnmə, ritm pozuntuları, miokardit və hətta ürək çatışmazlığına qədər gedə bilən fəsadlar törədə bilir və bu risk peyvənddən sonrakı risklə müqayisədə qat-qat yüksəkdir. Yəni risk qiymətləndirməsi aparılarkən yalnız peyvənddən sonrakı nadir hallar deyil, xəstəliyin özünün yaratdığı daha böyük təhlükə də nəzərə alınmalıdır.

Bu gün üstünlüyümüz ondadır ki, böyük populyasiyalar üzrə real məlumat bazaları mövcuddur və milyonlarla insan üzərində toplanan nəticələri analiz etmək mümkündür. Bu geniş datalar COVID-19 peyvəndləri ilə gənclərdə davamlı ürək çatışmazlığı arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini təsdiqləmir. Təhlükəsizlik göstəriciləri isə davamlı monitorinq altındadır.

Mən hesab edirəm ki, peyvənd tərəddüdü olan insanlara qarşı sərt mövqe yox, açıq dialoq lazımdır. Narahatlıqları dinləmək, sualları cavablandırmaq və qərarı elmi sübutlara əsasən birlikdə vermək ən doğru yoldur. Səhiyyədə əsas prinsip qorxu deyil, məlumatlı seçim olmalıdır".

Rəşad Mahmudov
Tibb elmləri doktoru

/musavat.com

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:116
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 14 Fevral 2026 20:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri