Icma.az
close
up
RU
900 məktəbdə bu fənn üzrə kadr yoxdur Ekspert DANIŞDI

900 məktəbdə bu fənn üzrə kadr yoxdur Ekspert DANIŞDI

Redaktor.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Məktəblərdə idman dərslərinin keçirilməsi şagirdlərin fiziki sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lakin son dövrlərdə bəzi məktəblərdə bu dərslərin düzgün keçirilmədiyi və hətta idman dərsləri yerinə başqa fənlər keçirildiyi müşahidə olunur.

Bəs məktəblərdə idman dərslərinin düzgün şəkildə keçirilməməsinin əsas səbəbləri nədir? Niyə bəzi məktəblərdə fiziki tərbiyə dərsləri yerinə başqa fənlər təşkil olunur?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, məktəblərdə idman dərslərinin keçirilməməsi problemi təkcə təşkilati və infrastruktur məsələsi deyil, həm də təhsil siyasəti, məktəb idarəçiliyi və valideyn-məktəb münasibətlərinin zəif koordinasiyası ilə bağlı daha dərin sistemli səbəblərə dayanır:

"İdman dərslərinin tədris prosesindən kənarda qalması, uşaqların fiziki, psixoloji və sosial inkişafına mənfi təsir göstərən əsas təhsil boşluqlarından biridir. Halbuki “Ümumi təhsil haqqında” Qanunun 9-cu maddəsində açıq şəkildə qeyd olunur ki, “ümumi təhsil müəssisəsində təhsil alanların fiziki tərbiyəsi, sağlamlığının qorunması və bədən tərbiyəsi fənninin tədrisi dövlətin əsas vəzifələrindən biridir”. Deməli, bu məsuliyyət yalnız məktəbin deyil, bütövlükdə təhsil sisteminin üzərinə düşür. Təhlil olunan faktlara görə, bir çox məktəblərdə idman dərslərinin keçirilməməsinin əsas səbəblərindən biri fiziki şəraitin və infrastrukturun qeyri-kafi olmasıdır. 2024-cü ildə aparılan monitorinqlər göstərib ki, ölkə üzrə 4400 ümumtəhsil məktəbindən təxminən 1700-də tam təchiz edilmiş idman zalı yoxdur. Xüsusilə kənd və qəsəbə məktəblərində bu göstərici 60%-dən çoxdur. Paytaxt məktəblərində isə zal olsa belə, çox zaman şagird sıxlığı səbəbindən idman dərsləri növbəlilik əsasında ya qısaldılır, ya da tamamilə başqa fənlərlə əvəz olunur".

Ekspert əlavə etdi ki, ciddi problemlərdən biri də ixtisaslı idman müəllimlərinin çatışmazlığıdır:

"Statistikaya görə, ölkə üzrə 7200 idman müəllimi fəaliyyət göstərsə də, təxminən 900 məktəbdə bu fənn üzrə kadr yoxdur. Müəllim çatışmazlığı səbəbindən dərslər ya ibtidai sinif müəllimləri, ya da digər fənn müəllimləri tərəfindən “idarə olunmuş kimi” göstərilir. Bu, həm tədrisin keyfiyyətinə, həm də şagirdlərin fiziki hazırlığının səviyyəsinə ciddi təsir göstərir. Digər səbəb, idman dərslərinin məktəblərdə prioritet hesab edilməməsidir. Müəllim və rəhbərlik səviyyəsində riyaziyyat, dil və ya informatika kimi akademik fənlərə daha çox üstünlük verildiyi üçün, idman dərsləri çox vaxt “boş vaxt” kimi qəbul edilir. Təhsil prosesinin nəticə mərkəzli, yəni imtahan və göstəriciyə yönəlik olması da bu vəziyyəti dərinləşdirir. Valideynlər də çox vaxt uşaqlarının akademik nəticələrinə fokuslandığından idman dərsinə əhəmiyyət vermir, bu da məktəbləri onu tədris planında formal şəkildə saxlamağa vadar edir. Mənfi nəticələr artıq görünür. Dünya Səhiyyə Təşkilatının 2023-cü il hesabatına görə, Azərbaycanda məktəbyaşlı uşaqların 26%-i artıq çəkiyə malikdir, bu da Avropa üzrə orta göstəricidən 9% yüksəkdir. 10-16 yaş arası uşaqların 43%-i isə gündəlik minimum fiziki aktivlik normasını yerinə yetirmir. Bu rəqəmlər birbaşa təhsil sistemində fiziki tərbiyənin zəifləməsi ilə əlaqəlidir".

Müsahibimiz qeyd etdi ki, Azərbaycanda Elm və Təhsil Nazirliyi bu istiqamətdə son illərdə bir sıra müsbət addımlar atıb:

"“Sağlam məktəbli” proqramı, “Məktəblilər arasında mini-futbol liqası” və “Olimpiya hərəkatı” təşəbbüsləri məktəblərdə idman fəaliyyətlərini stimullaşdırır. Nazirliyin bu istiqamətdə fəaliyyəti təqdirəlayiqdir, çünki məqsəd təkcə yarış təşkil etmək deyil, həm də idmanı məktəb mədəniyyətinə çevirməkdir. Lakin bu proqramların regionlarda bərabər tətbiqi, xüsusilə idman müəllimlərinin stimullaşdırılması və məktəblərdə idman infrastrukturunun yenilənməsi zəruridir. Təhlil nəticəsində aydın olur ki, məktəblərdə idman dərslərinin keçirilməməsi problemi təkcə fiziki şəraitin yoxluğu ilə deyil, həm də təhsil prioritetlərinin balanssızlığı ilə bağlıdır. Dəyişiklik üçün məktəb rəhbərləri və valideynlərdə idmana münasibət yenilənməli, bu fənn təhsil siyasətinin ayrılmaz hissəsinə çevrilməlidir. İdman dərsi formal deyil, funksional xarakter daşımalı, hər bir məktəbdə onun keçirilməsi nəzarət mexanizmləri ilə təmin edilməlidir".

Kamran Əsədovun fikrincə, idman dərsləri uşaqların sağlamlığı, intizamı və sosial inkişafı üçün təhsilin ayrılmaz hissəsidir:

"Elm və Təhsil Nazirliyinin bu sahədə başladığı təşəbbüslər müsbət addımlardır, lakin bu siyasətin davamlı və kompleks xarakter alması üçün həm infrastruktur, həm müəllim hazırlığı, həm də ictimai şüur səviyyəsində paralel dəyişikliklər həyata keçirilməlidir. Məktəb yalnız bilik yox, sağlamlıq və davranış mədəniyyəti formalaşdıran mühit olmalıdır, idman dərsləri isə bunun əsas vasitəsidir".

Xədicə BAXIŞLI

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 06 Noyabr 2025 20:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri