ABŞ Çin ticarət gərginliyi: Bu məsələdə siyasi məqamlar da yarana bilər

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Çin məhsullarına tətbiq olunan gömrük rüsumlarını 145 faizə yüksəldib.

Bakıvaxtı.az-ın məlumatına görə, belə ki, yeni rüsum tətbiqi nəticəsində beynəlxalq daşımalar çətinləşib, limanlarda yüklərin boşaldılması prosesi gecikib. Bundan başqa, Çinin Trampa qarşı cavab olaraq atdığı adekvat addımlar ABŞ-Çin ticarət gərginliyini getdikcə artırır.

ABŞ-Çin ticarət gərginliyi qlobal miqyasda hansısa dəyişikliklərə səbəb olacaqmı?

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Razi Abasbəyli Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, rüsumların artırılması, ilk növbədə, idxal olunan məhsulların qiymətinin yüksəlməsi ilə özünü göstərməyə başlayıb.

O vurğulayıb ki, xüsusən də bahalaşma riski Çinlə ticarət edən dünya ölkələrinin daxili bazarında müşahidə olunur:

"Artıq Avropa İttifaqı ölkələrində bahalaşma prosesi başlayıb və Çinlə yeni iqtisadi münasibətlərin qurulması istiqamətində müəyyən müzakirələrə səbəb olub. Digər tərəfdən, ABŞ və Çində inflyasiya təsirləri yüksəlib, daxildə ciddi problemlər yaradıb. Qlobal ticarət zəncirində yaranan gecikmələr isə nəticə etibarilə təchizatı çətinləşdirir. Rüsumların artması və gecikmələr fonunda bütövlükdə ABŞ və Çinlə yaxın və böyük ticarət dövriyyəsi olan ölkələrin daxili bazarında qiymətlərin bahalaşmasına təsiri qaçılmazdır".

İqtisadçının fikrincə, bu məsələdə bəzi siyasi məqamlar da yarana bilər. Bəzi ölkələr kəskin rüsum savaşları fonunda mövqe ifadə etməlidirlər. Bu ölkələr ya Çin, ya da Amerika tərəfindən çıxış etməyə məcbur olacaqlar.

Razi Abasbəyli: Qlobal ticarət zəncirində yaranan gecikmələr nəticə etibarilə təchizatı çətinləşdirir

"Artıq birtərəfli ticarət ikitərəfli ticarətlə əvəz oluna bilər. Bu seçim yaranarsa, yenə də qlobal ticarət zəncirində müəyyən problemlər yaşanacaq. Hazırda Çin və ABŞ ayrı-ayrılıqda özlərinin 5G CİP texnologiyalarını yaratmağa çalışırlar və bu istiqamət üzrə müəyyən addımlar atılır. Dünyanın kritik seçim qarşısında qalması, ABŞ və ya Çin tərəfdarı olmaqla iki hissəyə ayrılması arzuolunmaz siyasi və iqtisadi nəticələrə səbəb ola bilər", - müsahibimiz qeyd edib.

Razi Abasbəyli onu da vurğulayıb ki, sözügedən proses dünyanın bir parçası olan və son zamanlar Çinlə böyük ticarət dövriyyəsi yaradan Azərbaycan üçün də müəyyən mənada çətinliklər yarada bilər.

Gülşən Şərif