Icma.az
close
up
RU
ABŞ ın 7 ölkə planı İranı parçalamağa yönəlib POLİTOLOQ

ABŞ ın 7 ölkə planı İranı parçalamağa yönəlib POLİTOLOQ

Sherg.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

"Trampın irəli sürdüyü dörd əsas tələb Tehran üçün qəbuledilməzdir. İran nə nüvə proqramından, nə də raket imkanlarından imtina edəcək"

Uzun müddətdir ABŞ-İran gərginliyinin hərbi qarşıdurma, yoxsa diplomatik danışıqlar yolu ilə nizamlanacağı diqqət mərkəzindədir. ABŞ Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqə güclü hərbi donanma göndərdiyini bildirməsi, regionda müharibə riskini gücləndirib. İranın ali rəhbəri Əli Xamenei isə xəbərdarlıq edib ki, hər hansı hərbi təcavüz tammiqyaslı regional münaqişəyə çevriləcək. O, xalqı Trampın Yaxın Şərqə ordu göndərməsi ilə bağlı açıqlamalarından qorxmamağa çağırıb. Tərəflərin sərt bəyanatları ilə yanaşı, danışıqlara meylli açıqlamaları çaşqınlığa səbəb olur. İran prezidenti Məsud Pezeşkian diplomatiyaya üstünlük verərək, danışıqların Tehranın milli maraqları çərçivəsində aparılmasının vacibliyini vurğulayıb. Lakin ABŞ-ın irəli sürdüyü şərtlər İranın maraqları ilə üst-üstə düşmür. Buna baxmayaraq, fevralın 6-da ABŞ-ın xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və A.Əraqçinin İstanbulda nüvə razılaşmasını müzakirə etmək üçün görüşəcəyi gözlənilir. 

Mövzu ilə əlaqədar politoloq Tofiq Abbasov Sherg.az-a bildirib ki, ABŞ-ın Yaxın Şərqi parçalamağa yönəlmiş “7 ölkə planı” var: 

“ABŞ-ın sabiq generalı Wesley Clarkın “7 ölkə planı” ilə bağlı açıqlamalarında, ölkəsinin beş il ərzində İraq, Suriya, Livan, Liviya, Somali, Sudan və İranda rejim dəyişikliyi həyata keçirməyi planlaşdırdığını qeyd edib. Planda adı çəkilən ölkələrin bir çoxunda ya dövlət institutları zəiflədilib, ya da birbaşa parçalanma siyasəti həyata keçirilib. Lakin plan üzrə İranda siyasət yürütmək çətindir. Çünki İranda güclü dövlətçilik ənənələri və formalaşmış diplomatik sistem mövcuddur. Bunu 12 günlük qarşıdurmalarda da müşahidə etdik. Xaricdə yaşayan çoxsaylı iranlılar ölkənin çətin günündə vətənə qayıdaraq, müqavimət göstərməyə hazır olduqlarını nümayiş etdirdilər”. 

Politoloq, Trampın İranı vurub-vurmamaq məsələsində ciddi dilemma ilə üz-üzə qaldığını qeyd edib:

“Rəsmi Tehran isə hər bir hücuma cavab verməyə hazır olduğunu bəyan edir. Çünki Fars körfəzində İranın hərbi imkanları kifayət qədər genişdir. Yeraltı raket sistemləri, mini sualtı gəmilər və PUA-lar üzərində qurulan hərbi potensial göstərir ki, yeni toqquşma Tehran üçün ölüm-dirim savaşı olacaq. Ona görə də, İsrailin Baş naziri, Trampdan İrana hücum etməməsini xahiş edib. Bir tərəfdən İsrailə və yəhudi lobbisinə verdiyi vədlər, digər tərəfdən isə israilli-amerikalı milyarder Miriam Adelsonun seçki kampaniyasına təxminən 100 milyon dollar maliyyə dəstəyi göstərməsi, Trampın üzərində əlavə siyasi yük yaradır. Bu baxımdan ABŞ liderinin, İrana təzyiq siyasətini davam etdirməsi təsadüfi deyil”. 

T.Abbasovun sözlərinə görə, ABŞ və İsrailin İranla bağlı strateji məqsədləri fərqlidir:

“ABŞ İranı zəiflətmək, İsrail isə parçalamaq niyyətindədir. İran prezidenti Məsud Pezeşkian danışıqların Türkiyədə keçirilməsini təklif edib. Lakin ABŞ-ın irəli sürdüyü dörd əsas tələb Tehran üçün qəbuledilməzdir. Rəsmi Tehran nə nüvə proqramından, nə də raket imkanlarından imtina etməyəcək. Qarşıdakı danışıqlarda verilən qərarlar, prosesin hansı istiqamətə yönələcəyini müəyyən edəcək. Bununla belə, hərbi ssenari ehtimaldan kənar deyil. Bu zaman ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi donanması və bazaları da hədəfə çevriləcək. Tramp üçün hazırda ən rasional seçim müharibəsiz həll variantını gündəmdə saxlamaqdır”.

Aybəniz Səfərova

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2026 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see317

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see316

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see310

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see310

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see300

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see296

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see292

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see291

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see264

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see262

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see253

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see253

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see251

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see243

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see241

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see240

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see237

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see202

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri