Icma.az
close
up
RU
ABŞ ın hücumu: İran təslim olacaq, yoxsa... Dəhşətli ssenari qapıda

ABŞ ın hücumu: İran təslim olacaq, yoxsa... Dəhşətli ssenari qapıda

Hurriyyet saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

ABŞ hücumu ilə İranın nüvə obyektlərini tamamilə sıradan çıxarmasa da (məlumatlar mübahisəlidir), müharibənin gedişini dəyişdirdi və hər şeydən öncə diplomatik masaya qayıtmağın yollarını böyük ölçüdə bağladı.

- İran bombalar altında masaya qayıtmağın təslim olduğunu anlayır və dirənişi ilə mövcud vəziyyətdə ən azı məqsədəuyğun şərtlər – nüvə proqramının dinc şəraitdə saxlanılması, raket proqramını müzakirədən çıxarması və s. – formalaşdırmağa çalışır: rəsmi Tehranın ritorikası da təslimçilikdən uzaqdır;

- ABŞ hücumlardan sonra növbəti mərhələyə - İranda rejim dəyişikliyinə keçiddən bəhs edir; Tramp MIGA - “Make Iran Great Again” – “İranı yenidən qüdrətli edək” – planını elan etdi;

Mümkündür ki, ABŞ prezidenti “rejim dəyişikliyi” siqnalına İran hakimiyyətini təslim olması – nüvə proqramı və raketlərdən imtinaya razı salmağa sövq etməsi variantı kimi də baxır və arxa fonda diplomatiyanı davam etdirir. Lakin diplomatik danışıqların perspektivinə ciddi təsir edən həlledici bir məqam var: tərəflərdən birinin – İran, yaxud ABŞ-İsrail cəbhəsi geri çəkilməsi məğlubiyyət deməkdir və bu, müharibənin iki tərəfdən birinin “güzəştə” getməsinə qədər davam etməsi risklərini ön plana çıxarır.

İranın müqavimət resursları hələ tükənməyib. Daha öncə də yazmışdıq: Hörmüz boğazının bağlanması, ABŞ-ın regiondakı hərbi bazalarının və mövqelərinin hədəfə alınması, hətta Xameneinin “cihad” elan etməsinə qədər praktiki addımları qalır. Bu addımların effektiv nəticəsi sual altında olsa belə, teokratik rejim sona qədər bütün kartlarını oynaya bilər. İran parlamentinin Hörmüz boğazının bağlanması qərarı da ABŞ-ın hücumu fonunda “strateji çəkindirmə” gedişi olsa da, bunun mümkünlüyünü nümayiş etdirdi.

Müharibə fonunda son günlər baş verən proseslər İran rejiminin dirəniş göstərməsini şərtləndirən digər amilləri də ön plana çıxarır.

Birincisi, ABŞ-İsrail hücumlarının İrana qarşı beynəlxalq koalisiyaya hələ də çevrilməməsidir.

Avropa ölkələri İrana hücumlara ritorik dəstək versə də, paralel şəkildə danışıqlar masasının qurulması istiqamətində də işləyir. Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya və Avropa İttifaqının Cenevrədə İranla keçirdiyi danışıqlar nəticəsiz olsa belə, Tehran üçün alternativlərin tükənmədiyini göstərdi.

İkincisi, region ölkələrinin müharibəyə qoşulmamasıdır.

Bu, təkcə ABŞ-İsrail cəbhəsini genişlənməməsi yox, həm də müharibənin sərhədlərinə birbaşa təhlükə yaratmaması baxımından əhəmiyyətlidir.

Üçüncüsü, İranın “müttəfiq”lərinin arxa fonda mümkün dəstəyidir.

Çin müharibəyə praktiki olaraq qoşulmasa da, İranın ABŞ üçün bataqlığa-uzunmüddətli problemə çevrilməsinə nail olmaq üçün Tehranı dəstəkləyə bilər. Rusiya da Ukrayna planına görə İranda müharibənin davam etməsini şərtləndirən rejimin müqavimətində maraqlı ola bilər. Hər iki ölkənin bunu ABŞ-la birbaşa üz-üzə gəlmədən necə edəcəyi sual altında olsa da, bu, İran rejimini müqavimətə sövq edən amillər arasındadır.

Dördüncüsü, İran rejimi üçün daxildə təhlükə potensialının ABŞ və İsrailin istədiyi səviyyədə olmamasıdır, hər halda belə görünmür.

Rejimin əleyhdarları kifayət qədər olsa da, müharibə şəraitində küçələrə çıxması sual altındadır. Rejimin dəyişməsini istəyən qruplar bunun kənar müdaxilə - hərbi-siyasi rəhbərliyin sıradan çıxması, hakimiyyətin təslim olması ilə baş verməsini gözləyir, çünki küçələrə çıxmaq onları birbaşa hədəfə çevirə bilər. İran rejimi isə müharibədən daxili problemləri arxa plana keçirərək, ictimai rəyi öz ətrafında birləşdirmək istiqamətində ciddi təbliğat aparır, xüsusilə dini hislərin istismarı fonunda.

Bunun qarşısında ABŞ hansı addımları ata bilər?

- Trampın MİGA planının perspektivi dumanlıdır: daxili qrupların hərəkətə gətirilməsi Suriya ssenarisi risklərini yaradır, çünki rejim Əsəd kimi təslim olmayacaq və nəticədə silahlı mübarizə başlaya bilər;

- İrana qarşı beynəlxalq koalisiyanın yaradılması imkanı nəzərdən keçirilə bilər, hərçənd, bu geosiyasi müstəvidə maraq toqquşmasına və müharibənin regional müstəviyə yayılmasına zəmin yarada bilər;

Tramp Administrasiyasının yaxın perspektivdə planı zərbələrin davam etdirilməsi ilə İranı təslim olmağa məcbur etmək görünür. Xamenei rejiminin dirənməsi İranda uzunmüddətli – “sürünən müharibə” ssenarisini aktuallaşdırır.

Asif Nərimanlı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:169
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2025 14:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri