Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran yaxınlığında qüvvələrini cəmləyir Tramp müdaxilə edəcək

ABŞ İran yaxınlığında qüvvələrini cəmləyir Tramp müdaxilə edəcək

GlobalInfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

“Bu artıq sadəcə üsyan deyil, inqilabdır”.

Bunu Globalinfo.az-a İrandakı prosesləri şərh edərkən İTON.TV telekanalının siyasi analitiki Aleksandr Qur-Arye deyib.

“İranda həyat səviyyəsinin kəskin şəkildə aşağı düşməsinə qarşı iqtisadi etiraz olaraq başlayan xalq üsyanı tədricən siyasi üsyana çevrilib. Etirazçılar günlərdir mübarizə aparır, orada baş verənlər barədə demək olar ki, etibarlı məlumat yoxdur və İran hakimiyyəti internetə çıxışı tamamilə kəsib. Elon Mask İrana Starlink qlobal internet sisteminə tamamilə pulsuz çıxış imkanı vermək üçün cəhd edib, lakin İran hakimiyyəti bunu bloklamağın yollarını tapıb. Bəzi məlumatlara görə, ölənlərin sayı minlərlə və ya daha çoxdur, təxminən 10.000 yaralı var. Küçələrdə döyüşlər gedir və İran hakimiyyəti atəş açmağa icazə verib. Etirazçılara, xüsusən də ətraf ərazilərdə, heç bir xəbərdarlıq edilmədən atəş açırlar. Prinsipcə, hakim rejim öz xalqına qarşı soyqırım törədir”.

Onun sözlərinə görə, İrandakı etirazçıların rejimi devirməyə müvəffəq olub-olmayacağı çox mürəkkəb məsələdir:

“İnqilab hazırda pik həddinə çatıb. Xarici qüvvələr müdaxilə etməsə, bəlkə də bir həftədən və ya daha az müddətdən sonra sakitləşəcək. Tramp bir daha vurğuladı ki, rejimin öz vətəndaşlarını güllələməsinə icazə verməyəcək və əgər bu davam edərsə, müdaxilə edəcək. Son 24 saat ərzində Amerikaya məxsus tanker təyyarələrinin Qətərdəki və İrana yaxın bazalara doğru necə hərəkət etdiyini gördük. Qüvvələrin əraziyə cəmləşməsi davam edir və hərbi gəmilər yoldadır. Tramp, güman ki, müdaxilə edəcək. Ən azından, iranlıların danışıqlara hazır olduqları və Trampın sözlərinə görə, hətta guya ona zəng edib danışıqlara başlamağı təklif etdikləri barədə məlumatlar var. Sual budur ki, Tramp danışıqlara və İran rejimi ilə hansısa bir razılaşmaya gedəcəkmi, yoxsa rejimi devirmək qərarına gələcək?”.

Ekspert hesab edir ki, İranda rejim süqut edərsə, alternativ hakimiyyətin və ya ən azından keçid hökumətin başına vəliəhd Rza Pəhləvi gələcək:

Aleksandr Qur-Arye

“O, dəfələrlə demokratik seçkilər keçirmək üçün müvəqqəti olaraq hakimiyyəti ələ keçirməyə, İrana müvəqqəti olaraq rəhbərlik etməyə hazır olduğunu bildirib. Başqa sözlə, o, özünü monarx kimi deyil İranın gələcək prezidenti kimi görür. Prinsipcə, onun namizədliyi çoxlarını, ən azından iranlıların və Qərbin əksəriyyətini qane edir. “Yaşasın Şah” şüarları indi hər küçədə, hər yol ayrıcında eşidilir. Əvvəllər belə bir şey yox idi, yeri gəlmişkən, bu, olduqca təəccüblüdür. Cəmi bir il əvvəl, iranşünaslarla danışanda onlar Şahın populyar olmadığını deyirdilər. Ümumiyyətlə, İranda monarxiya populyar deyil, amma nəsə baş verib. Çox güman ki, çarəsizlikdən və bir növ alternativə ehtiyac duyulduğundan xalq şahı qəbul etməyə hazırdır. Bir çox hallarda, iki şərdən daha az zərər verəni seçmək ən yaxşı seçimdir. Bundan əlavə, vəliəhd atasından tamamilə fərqli bir insandır”.

Arye qeyd edib ki, əgər bu, həqiqətən baş verərsə və Pəhləvi İranın lideri olarsa və azad seçkilər keçirərsə, bu, şübhəsiz ki, İran üçün bir irəliləyiş olacaq:

“Çünki ölkəyə dərhal investisiyalar daxil olacaq. İran neftinin satışına qoyulan embarqo qaldırılacaq ki, bu da iqtisadiyyata müəyyən bir təkan verəcək. Bildiyimiz kimi, hazırda İran valyutası bütün rekordları qırıb. Bu gün sosial mediada bir rialın sıfır avroya bərabər olduğu, yəni valyuta mübadiləsinin tamamilə dayandırıldığı bildirilən mübadilə məntəqələrinin fotoları yerləşdirilib.

Həmçinin, İranda rejim dəyişərsə, bu, təkcə Yaxın Şərqə deyil, həm də qlobal səhnədəki qüvvələr nisbətinə təsir edəcək. Aydındır ki, Ayətullah rejiminin İranda süqut etməsi dərhal Hizbullah və HƏMAS-a böyük zərbə vuracaq. Hizbullah və HƏMAS əsas sponsorlarını və belə desək, liderlərini itirəcəklər və bu da Livanda Hizbullahı məhv etməyi xeyli asanlaşdıracaq. Bu, Qəzza məsələsinin həllinə kömək edəcək, çünki HƏMAS-ın məhv edilməsi də tamamilə mümkün və real olacaq. Amma gəlin tələsməyək, inqilabın necə bitəcəyini gözləyək”.

Gülnar Səlimova
Globalinfo.az
İstanbul

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 13 Yanvar 2026 17:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri