ABŞ la Çin qarşıdurması süni intellekt sahəsində qlobal təhlükəsizliyi təhdid edir

Vaşinqtonla Pekin arasında dərinləşən texnoloji qarşıdurma süni intellektin (Sİ) təhlükəsizliyi ilə bağlı həyati əhəmiyyət daşıyan dialoqun pozulmasına səbəb ola bilər.

Bizimyol.info xəbər verir ki, ABŞ hakimiyyəti Çin süni intellekt laboratoriyalarına qarşı sanksiyalar tətbiq etməyi nəzərdən keçirir. Vaşinqton onları texnologiyalardan qanunsuz istifadə etməkdə və ixrac nəzarəti qaydalarını pozmaqda ittiham edir.

Gərginlik Çin şirkəti "Moonshot AI"nin hazırladığı "Kimi K3" modelinin təlimi zamanı ABŞ-ın "Anthropic" şirkətinə məxsus "Fable 5" modelindən əldə edilən məlumatlardan istifadə etdiyi barədə iddialardan sonra daha da artıb.

ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent bildirib ki, Ticarət Nazirliyinin Sənaye və Təhlükəsizlik Bürosunun apardığı araşdırmanın nəticələrinə əsasən məhdudlaşdırıcı tədbirlər görülə bilər.

Analitiklər hesab edirlər ki, belə addımlar Pekinin cavab tədbirlərinə, o cümlədən Çin süni intellekt modellərinə xarici istifadəçilərin çıxışının məhdudlaşdırılmasına səbəb ola bilər.

DGA-Albright Stonebridge Group-un tərəfdaşı Pol Triolonun fikrincə, qarşıdurmanın daha da kəskinləşməsi təkcə ABŞ və Çin arasında texnologiya sahəsində danışıqları deyil, həm də sentyabrın 24-nə planlaşdırılan ABŞ Prezidenti Donald Trampla Çin sədri Si Cinpinin görüşünü risk altına sala bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, hazırkı vəziyyət təxirəsalınmaz beynəlxalq əməkdaşlıq tələb edir. Çünki güclü süni intellekt modelləri özünü müstəqil şəkildə təkmilləşdirə bilir və bu da kibertəhlükəsizlik baxımından yeni risklər yaradır.

Xüsusi narahatlıq "açıq çəkilərə" (open weights) malik modellərlə bağlıdır. Bu cür modelləri sərbəst yükləmək, dəyişdirmək və yaymaq mümkündür. Süni intellektin "xaç atalarından biri" kimi tanınan Yoşua Benjio qeyd edib ki, belə sistemlər üzərində nəzarətin olmaması onları daha həssas edir və geniş yayılması demək olar ki, geri dönməz prosesə çevrilir.

Məqalədə vurğulanır ki, ABŞ-ın iri texnologiya şirkətlərindən fərqli olaraq, bir çox Çin laboratoriyası məhsullarını sürətlə genişləndirməyə üstünlük verir və bu zaman ciddi təhlükəsizlik mexanizmlərinin tətbiqi üçün zəruri resursları ikinci plana keçirir.

ABŞ daxilində də Çin texnologiyalarına qarşı hansı siyasətin yürüdülməsi ilə bağlı fikir ayrılıqları mövcuddur. "OpenAI" və "Anthropic" kimi şirkətlər Çin istehsalı olan ucuz analoqlara qarşı daha sərt tənzimləmə tələb edərək, onların Amerika şirkətlərinin rəqabət qabiliyyətinə mənfi təsir göstərdiyini bildirirlər.

Bununla yanaşı, Ağ Evin süni intellekt məsələləri üzrə müşaviri Devid Saks da daxil olmaqla administrasiyanın bəzi nümayəndələri həddindən artıq məhdudiyyətlərin əleyhinə çıxış edirlər. Onun sözlərinə görə, texnoloji liderlik panika və sərt qadağalarla deyil, innovasiya və ədalətli rəqabətlə qorunmalıdır.

Ekspertlər yekdil fikirdədirlər ki, süni intellekt sahəsində qlobal risklərin minimuma endirilməsi üçün dövlətlər arasında ümumi "qırmızı xətlər"in müəyyənləşdirilməsi və sistemlərin əvvəlcədən sınaqdan keçirilməsi üzrə beynəlxalq standartların yaradılması vacibdir.

Bizimyol.info