“ABŞ Qəzzanı işğal etməyə və onu “Yaxın Şərqin Rivyerası“na çevirməyə hazırdır“ Tramp

"ABŞ, deyəsən, Qrenlandiya, Kanada, Panama kanalını işğal edib, indi də Qəzzaya keçir?.."

ABŞ prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonda İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu ilə keçirdiyi birgə mətbuat konfransında ABŞ-ın Qəzza bölgəsini nəzarətə götürməyə və orada iqtisadi inkişaf üçün şərait yaratmağa hazır olduğunu bəyan edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

"ABŞ Qəzza bölgəsini nəzarət altına alacaq və biz orada işlər görəcəyik. Biz təhlükəli, partlamamış bombaları və digər silahları məhv edəcək, ərazini düzəldəcək və dağıdılmış binalardan təmizləyəcəyik. Biz orada iqtisadi inkişaf yaradacaq, saysız-hesabsız iş yerləri və yaşayış sahələri inşa edəcəyik", - Tramp bildirib. O, Qəzzanı “sökülməli ərazi” adlandırıb.

Netanyahu ilə danışıqlardan əvvəl çıxışı zamanı Tramp Qəzza sakinlərinə Yaxın Şərq ölkələrinin təqdim edəcəyi başqa bir yerə köçməyi təklif edib. Onun fikrincə, bu ölkələr köçkünlərin məskunlaşma xərclərini də ödəyə bilər.

Fələstinəlılərin köçürülə biləcəyi ölkələr arasında Misir və İordaniyanı qeyd edən Tramp bunun bir və ya bir neçə ərazi ola biləcəyini deyib: "Onlar Qəzzada qalır, çünki alternativləri yoxdur. Onların nəyi var? İndi ora nəhəng bir xarabalıqdır", - Tramp əlavə edib.

Mətbuat konfransında o, həmçinin ABŞ-ın Qəzzaya "uzunmüddətli sahiblik" edəcəyini gözlədiyini və bunun minlərlə iş yeri yaradacağını bildirib: "Mən həqiqətən də uzunmüddətli nəzarət görürəm və bunun Yaxın Şərqin bu hissəsinə, hətta bəlkə də bütün Yaxın Şərqə böyük sabitlik gətirəcəyini düşünürəm". "Hamı bu ideyanı bəyənir", - Tramp əlavə edib və ABŞ-ın Qəzzaya qoşun göndərə biləcəyini də istisna etməyib.

İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu isə Trampın təklifinin diqqətəlayiq olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzzanın artıq ölkəsi üçün təhlükə yaratmadığından əmin olmağa çalışır. "Tramp Qəzza üçün fərqli bir gələcək görür. Düşünürəm ki, bu, tarixi dəyişə biləcək bir şeydir", - Netanyahu əlavə edib. O, həmçinin ABŞ-ın İsrailə verdiyi dəstəyə görə təşəkkür edib və Trampı "Ağ Evdə İsrailin ən yaxşı dostu" adlandırıb.

"Yaxın Şərqin Rivyerası" - BBC-nin diplomatik müxbiri Pol Adamsın şərhi

Donald Tramp Qəzza ilə bağlı təklifləri ilə hamını təəccübləndirməyə davam edir. O, bildirib ki, ABŞ Qəzzanı işğal edəcək, bütün binaları yerlə yeksan edəcək, partlamamış hərbi sursatları məhv edəcək, saysız-hesabsız iş yerləri yaradacaq və Qəzza "sakinləri" üçün evlər tikəcək, lakin bu "sakinlərin"ın kimlər olduğunu dəqiqləşdirməyib.

Trampın bu açıqlaması Qəzzada yaşayan 2 milyondan çox fələstinlinin İordaniya, Misir və digər yerlərə köçürülməsi təklifindən dərhal sonra səslənib. O, həmçinin Qəzzanı "Yaxın Şərqin Rivyerası"na çevirmək istədiyini bildirib və Qəzzanın ABŞ-a məxsus olacağını və müxtəlif ölkələrdən gələn insanlarla, o cümlədən fələstinlilərlə məskunlaşdırılacağını deyib.

Bu, xüsusilə də Trampın bunu hansı beynəlxalq hüquqi əsaslarla edəcəyini açıqlamaqdan imtina etdiyi üçün heyrətləndirici bir ideyadır. 

BBC-nin Ağ Evdəki müxbirləri bildirir ki, Trampın bu açıqlamalarından sonra zalda çaşqınlıq yaranıb, jurnalistlərin çoxu ABŞ prezidentinin bu cür iddialarla çıxış edəcəyini gözləməyib. Qarşıdakı günlərdə Ağ Evin bu məsələyə daha aydınlıq gətirməsi lazım olacaq.

Trampın bəyanatları xüsusilə Qəzza məsələsinə görə Co Baydenə səs verməkdən imtina etmiş seçicilər arasında da narahatlıq yaradıb. Demokratlar Trampın Qəzzanı nəzarətə götürmək planına sərt reaksiya verib. Kaliforniyalı konqresmen Erik Svaluell "X" sosial şəbəkəsində yazıb:

"Bir dəqiqə… Nə?! ABŞ Qəzzanı işğal edəcək? Bizə "sonsuz müharibələrin" olmayacağı deyilib. Mənim hesabıma görə, biz artıq Qrenlandiyanı, Kanadanı, Panama kanalını işğal etmişik, indi isə… Qəzzanı?"

HƏMAS hərəkatının nümayəndələri isə Trampın Qəzza sakinlərinin oranı tərk etməli olduqları ilə bağlı sözlərini "xaos və gərginlik yaratmaq üçün bir resept" adlandırıb.

HƏMAS sözçüsü Sami Əbu Zühri bəyan edib: "Qəzza bölgəsindəki xalqımız bu planların həyata keçirilməsinə imkan verməyəcək. Onları doğma torpaqlarından qovmaq yox, xalqımıza qarşı işğal və təcavüz dayandırılmalıdır.

CNN telekanalı ilə danışan ərəb ölkələrinin rəsmiləri də Trampın şərhlərinə təəccübləndiklərini bildirib. Onlardan biri, rəsmi dövlət nümayəndəsi Trampın bəyanatlarını "anlamaq və həzm etmək çətin" olduğunu qeyd edib.

Başqa bir diplomat isə Trampın sözlərinin Qəzzadakı atəşkəs razılaşmasını təhlükəyə ata biləcəyini vurğulayıb: "Bu cür təkliflər fələstinlilərin həyatı və ləyaqəti, eləcə də bütün Yaxın Şərq üçün ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər", - o, bildirib.