“Abşeron”un ikinci mərhələ konsepsiyası

“TotalEnergies”, SOCAR və XRG “Abşeron” yatağının işlənməsinin ikinci mərhələsinin konsepsiyasını müəyyən ediblər. Bu barədə “TotalEnergies”in Bakı ofisi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, ikinci mərhələnin konsepsiyası dənizaltı hasilat və hasilatın sahilə çatdırılması sxemi əsasında qurulub. “Abşeron” yatağının tammiqyaslı işlənməsi çərçivəsində quyular suyun 500 metr dərinliyində qazılacaq. Quyuların layihə dərinliyinin isə 7 min metrdən çox olacağı proqnozlaşdırılır. Bu isə Xəzər dənizindəki ən dərin quyulardan sayılacaq. Həmin quyulardan hasil ediləcək karbohidrogenlər Səngəçal yaxınlığında sahilə 140 kilometrlik çoxfazalı boru kəməri (qaz + kondensat) vasitəsilə nəql olunacaq. Daha sonra qaz və kondensat ayrılaraq Səngəçal terminalının yaxınlığındakı Mərkəzi Emal Qurğularında emal ediləcək.

“TotalEnergies”in məlumatına görə, ikinci mərhələ çərçivəsində hasilatın pik həddi gündə 12,7 milyon kubmetr qaz (ildə 4,5 milyard kubmetr) və gündə 37 min barel kondensat təşkil edəcək. Bu da birinci mərhələdə hasil edilən həcmləri tamamlayacaq. Yeri gəlmişkən, “Abşeron” yatağının 2023-cü ilin iyul ayından etibarən fəaliyyət göstərən və illik 1,5 milyard kubmetr qaz, sutkalıq 12 min barel kondensatın hasilatını təmin edən ilkin işlənmə mərhələsi çərçivəsində hasilat sabit və təhlükəsiz səviyyədə davam etdirilir.

“Abşeron” yatağının işlənməsinin birinci mərhələsi çərçivəsində qaz və kondensat hasilatına isə 2023-cü il iyulun 10-da başlanılıb. Həmin ilin sonunadək JOCAP (Joint Operating Company of Absheron Petroleum B. V.) əməliyyat şirkəti tərəfindən “Abşeron” yatağından 0,3 milyon ton kondensat və 0,8 milyard kubmetr qaz çıxarılıb. 2024-cü ildə isə buradan 0,6 milyon ton kondensat və 1,5 milyard kubmetr qaz hasil olunub.

Xatırladaq ki, “Abşeron” qaz-kondensat yatağı ötən əsrin 60-cı illərində Azərbaycan geoloqları tərəfindən kəşf edilib. Yataq Xəzər dənizi şelfində, Bakıdan 100 kilometr cənub-şərqdə – “Şahdəniz” yatağından şimal-şərqdə, “Azəri–Çıraq–Günəşli” yataqlar blokundan isə cənub-qərbdə, dənizin 500 metr dərinliyində yerləşir. Yatağın ehtiyatları 350 milyard kubmetr qaz və 100 milyon tona yaxın kondensat həcmində qiymətləndirilir.

“Abşeron” da qaz və kondensat hasilatı 2023-cü ilin iyul ayından etibarən JOCAP əməliyyatçı şirkəti tərəfindən həyata keçirilir. Tərəfdaşlarla olan razılaşma əsasında, SOCAR yataqdan hasil olan qazı alır, kondensat isə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft boru kəməri ilə nəql olunur.