Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“Adamlar və kitablar” silsiləsindən

“Adamlar və kitablar” silsiləsindən

Bizimyol saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

1998-ci ilin 12 sentyabrında müxalif fəalların Bakı küçələrində “Azadlıq!” hayqırtısı polisin vahiməli uğultusunu batıranda mən ona azadlıq ruhumuzun hələ qırılmadığını inamla söyləyirdim.

Əsas hadisələrin orada cərəyan edəcəyini bildiyimdən maşını Milli Bankın köhnə binasıyla üzbəüz saxlamışdım.

İzdiham dəniz dalğası kimiydi; qabarır, çəkilirdi. Polis dalğası hücuma keçəndə maşına girir, əksinə, etirazçıların dalğası şahə qalxanda maşının üstünə çıxıb fotolar çəkirdik. Təəssüf, indi yanımda o fotoların biri də yoxdu, yoxsa dərc edərdim, yerinə düşərdi.

Kim nə deyir, desin: küçə çarpışmalarında ən təsirli səhnə mitinqçilərin hücumu qarşısında polisin qaçmasıdı. Bu səhnə gördüyüm hər yerdə oxşar eyforiya yaradıb – Kiyevdə, Minskdə, Bişkekdə, Bakıda… Qəribə duyğudu küçədə qalibiyyət duyğusu, küçəni Qavroşsayağı sevməkdi bu, yaşamayan bilməz…

İlk belə duyğunu 1988-ci ildə tələbələrin Lenin meydanına yürüşü vaxtı yaşamışdım. Milis sıralarını yarıb meydanın genişliyinə sahib olmaq səmalara yiyələnmək kimiydi. Sovet dönəmində Lenin meydanı azad idi. O meydan azadlığını adı Azadlıq olandan itirdi. Tarixin ironiyası buna deyirlər.

İş elə gətirib ki, son 15-20 ilin icazəsiz yürüşlərinin bir çoxunda görkəmiylə küçənin o başından əcnəbi olduğu gözə girən xarici demokratiya fəalları, jurnalistlərlə birlikdə olmuşam. Bu, hadisələrin episentrinə düşməyə, baş verənləri daha yaxından izləməyə imkan verirdi. Polyak əsilli amerikalı anti-kommunist və anti-keçmiş kommunist (təzə termindi, özüm düzəltmişəm, keçmişdə kommunist, indi guya demokrat olanlar nəzərdə tutulur) dostum İrena Lasota hər belə hadisədə özünü 60-cı illər Varşava tələbələrinin küçə yürüşlərindəki kimi aparırdı. “Azadlıq” şüarı onun dilində xüsusi intonasiya ilə səslənirdi.

Ayaq altda qalar, dubinka dəyər deyə ehtiyyat edirdim. Amma hər dəfə üstümüzə qaldırılan dubinka başımız üzərində havadaca donub qalırdı. Gözü qızmış polislər: “Siz burda neyləyirsiniz?” deyib son anda bizi vurmurdular, o vaxt xariciyə əl qaldırmazdılar.

İrenanı saxlamaq olmurdu, o, qorxmurdu, 100 ilin barrikada döyüşçüsüydü sanki. Çəkindirmək istəyəndə belə deyirdi: “Məni qoruyursan? Eh… Sən doğulan gün Varşava həbsxanasında tələbə dostlarla çıxandan sonra çap edəcəyimiz vərəqələrin mətnlərini düşünürdük”. Düz deyirdi, mən doğulan gün həbsxanadaymış. Corc Soros Mikael Kaufmanın onun həyatından bəhs edən “Messian milyarderin həyat və zamanı” kitabında İrenanın tələbəlik illərində apardığı antikommunist mübarizəsindən ətraflı bəhs edib.

Monqolustandan Kubaya kimi azadlıq mücahidlərinin yanında olan İrena Lasota kommunizmə və hər cür istibdada qarşı mübarizə tarixinin canlı qəhrəmanıdı. Demokratiyanın qalib gəldiyi ölkələrdə hökumət və parlamentlərdən aldığı ödüllər buna şahidlik edir.

Mən inanıram ki, istər onun Azərbaycanda demokratiya, istərsə də dünyada Azərbaycan üçün gördüyü işlər də bəhrə verəcək. Vaxt gələcək onun fəaliyyəti araşdırılacaq. Haqqında monoqrafiyalar, kitablar yazılacaq.

İrena Lasotanı 12 sentyabr ərəfəsində xatırlamağımın bir səbəbi də onun bu yaşda belə demokratiya uğrunda mübarizədən usanmamasıdı. Sorağı gah Belarus, gah da Kubadan gəlir. Bu gün onu həm krım-tatar, həm də çeçen azadlıqsevərlə birgə görmək olar.

Hətta gürcü demokratları da tək qoymur. Bizə çox görünən gürcü demokratiyasını yarımçıq sayan gürcü demokratları deyirəm…

Vahid Qazi

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 25 İyul 2025 21:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri