AFP təhlili: Ərdoğan ən parlaq dövrünü yaşayır

Suriyadakı son vəziyyətdə Türkiyə bir çox dünya mətbuatı tərəfindən “açar ölkə” kimi vurğulır. AFP-nin yeni analizində Ərdoğan üçün “ən parlaq dövrünü yaşayır” ifadəsi yer alıb. Təhlildə “Ankara özünə güvənən” kimi vurğulanır və suriyalıların geri qayıtmasından da söz açılıb.

Sherg.az xəbər verir ki, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın beynəlxalq arenadakı mövqeyi, AFP-nin verdiyi məlumata görə, müxalifət Əsədi devirdikdən və Afrika qitəsi bölgəsində əsas sülh sazişini təmin etdikdən sonra güclənib. Beynəlxalq xəbər agentliyinə danışan analitiklərin fikrincə, bu vəziyyət “Ərdoğanı Rusiya və Ukrayna arasında vasitəçilik etməyə hazır vəziyyətə salıb”.

"Türkiyə Suriyanın "qüdrətli" liderinin devrilməsində birbaşa iştirak etməsə də, prosesdə fəal rol oynayan HTŞ müxalifləri ilə uzun müddətdir funksional əlaqələr saxlayır. Türkiyənin Şama birbaşa əlaqə xətti diqqət çəkdiyini ifadə edən təhlil, belə davam edir:

"Üsyançılar Dəməşqə daxil olanda Ərdoğan qələbəsini şövqlə qeyd etdi. Cəmi bir neçə gün sonra kəşfiyyat rəhbəri İbrahim Kalın HTŞ lideri Əbu Məhəmməd əl-Colani (əsl adı Əhməd əl-Şaraa) ilə görüşən ilk yüksək profilli şəxs oldu".

"Həmin həftə Ərdoğan daha bir diplomatik qələbə qazanaraq Efiopiya və Somali arasında bir ildir davam edən şiddətli mübahisəyə son qoydu. Ərdoğanın beynəlxalq mövqeyinə daha bir təkan onun Türkiyənin Suriyadakı rolu ilə bağlı ABŞ-nin yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampdan gələn təriflər oldu.

"Tramp jurnalistlərə "Hazırda Suriyada çox qeyri-müəyyənlik var. Heç kim nə olacağını bilmir. Düşünürəm ki, Türkiyə Suriyanın açarı olacaq" deyən Tramp Ərdoğanı "çox ağıllı" adam adlandırdığını qeyd edib.  Onu "anlaşdığı birisi" olaraq xarakterizə edir və son olaraq seçilmiş prezidentin "Suriya Türkiyə tərəfindən idarə olunur və bu problem deyil' sözləri vurğulanır.

"Marlov Global"ın tədqiqat direktoru Anthony Skinner AFP-yə deyib: "Ərdoğan güc və təhlükəsizliyi prioritet hesab edən bir vizyonla uzunmüddətli strategiya idarə edib".

Skinner qeyd edib ki, Ərdoğan hökuməti "həm Türkiyənin yaxın qonşuluğunda, həm də daha uzaqlarda təsirini artırmaq üçün dövlət və qeyri-dövlət aktorları ilə diqqətlə əlaqələr qurur".

"Faydalar xüsusilə Suriya və Afrika qitəsi bölgəsində özünü göstərir. Ərdoğan indiyə qədər öz kartlarını yaxşı oynayıb və Suriyada qibtə ediləcək mövqeyə malikdir".

Ərdoğan həmçinin Sudanda on minlərlə insanın ölümünə səbəb olan şiddətli münaqişə ilə bağlı Xartum və Əbu-Dabi arasında mübahisənin həlli üçün addım atmağı təklif edib.

Beynəlxalq təhlükəsizlik eksperti, terrorçu qrupların dinamikası haqqında kitabın müəllifi Maks Abrahms “Ərdoğan Suriyadakı dəyişikliklərdən böyük qazanc əldə edib” deyib. Bu vəziyyət çox güman ki, Ankaranı “PKK təhlükəsini azaltmaqla sərhəddə nəzarəti gücləndirməyə” gətirib çıxaracaq.

Təhlildə Cümə günü xarici işlər naziri Hakan Fidanın "Bu yeni dövrdə Suriyada PKK/YPG terror təşkilatı məhv ediləcək. Bunu həm biz, həm də yeni Suriya rəhbərliyi istəyirik" sözləri yer alır.  Abrams: "Bundan başqa, Tramp administrasiya Suriyaya ABŞ əsgərlərini göndərir.  YPG-dən çəkilmə qərarı YPG-ni zəiflədəcək və bu, Ərdoğanı sevindirəcək”.

“Suriyadakı keçid dövrü Ankara üçün daha bir mühüm məsələyə yol açır: Türkiyəyə sığınan və mövcudluğu daxili gərginliyin artmasına səbəb olan təxminən üç milyon qaçqının taleyi”, - deyə agentlik şərh edib.

"Əsədin devrilməsi indi Türkiyədə yaşayan qaçqınların geri qayıtmasına və Ankaranın təsirinin artmasına yol açıb", - baş analitik Hamiş Kinner AFP-yə deyib.

“Türkiyə nəzəri cəhətdən Ukrayna və Rusiya arasında vasitəçilik etmək üçün yaxşı mövqedədir, çünki onun həm Kiyev, həm də Moskva ilə danışmaq imkanı var”.

Ərdoğan 2022-ci ilin fevralında müharibə başlayandan bəri hər iki tərəflə münasibətlərini diqqətlə qoruyub, Qərbin Moskvaya qarşı sanksiyalarından yayınaraq Ukraynaya pilotsuz təyyarələr verib.

"Bu, şübhəsiz ki, Ərdoğanın parlaq dövrüdür" Kinnear AFP-yə deyib.