Icma.az
close
up
RU
Ağacdan asılan cəsədlər Əsrin mahnısı na necə çevrildi? Tükürpərdici hekayə

Ağacdan asılan cəsədlər Əsrin mahnısı na necə çevrildi? Tükürpərdici hekayə

Kulis.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Kulis.az "Miksteyp" rubrikasından məşhur "Strange Fruits" mahnısı haqqında materialı təqdim edir.

Amerika Birləşmiş Ştatları, 1930-cu illər. Caz musiqisinin qızıl dövrü, Nyu-Yorkun gecə klublarında parlayan işıqlar, qadınların bəzəkli geyimləri və şampan qədəhlərinin cingiltisi. Lakin bu parıltılı pərdənin arxasında, ölkənin cənub ştatlarında tamamilə başqa bir mənzərə, qaranlıq və qanlı bir reallıq vardı. Məhz bu reallıq dünya musiqi tarixinin ən təsirli, ən dəhşətli və bir o qədər də hüznlü etiraz nəğmələrindən birinin – "Strange Fruit" (Qəribə meyvə) mahnısının yaranmasına səbəb oldu.

Mahnının hekayəsi əslində, bir musiqiçinin yox, Nyu-Yorkda yaşayan yəhudi əsilli adi bir məktəb müəlliminin daxili sarsıntısı ilə başlayır. Abel Meeropol (ədəbi təxəllüsü Lyuis Allan) 1930-cu ildə İndiana ştatında baş vermiş dəhşətli bir hadisəsinin şəklini görür. Qəzəbli kütlənin, gülən insanların ortasında, ağacdan asılmış iki gənc qaradərili adamın – Tomas Şipp və Abram Smitin cəsədləri onun yaddaşına əbədi qazınır. Bu qəddar mənzərədən yuxusu ərşə çəkilən Meeropol "Acı meyvə" (Bitter Fruit) adlı bir şeir yazır.

Şeirdə cənubun füsunkar, romantik təbiəti ilə insanın vəhşiliyi arasında kəskin bir təzad yaradılmışdı:

"Cənub ağacları qəribə meyvələr verir, yarpaqlarda qan, köklərdə qan..."

Meeropol daha sonra bu şeirə özü musiqi bəstələyir. Lakin mahnının əsl ruhunu tapması və bir kütləvi silah halına gəlməsi üçün ona həyat verəcək doğru səs lazım idi. Bu səs əzab-əziyyətlə dolu həyatı olan əfsanəvi caz müğənnisi Billi Holidey olacaqdı.

1939-cu ildə Billi Holidey Nyu-Yorkun ilk irqi inteqrasiya olunmuş gecə klubu olan məşhur "Café Society"də çıxış edirdi. Klubun sahibi Barni Cozefson Meeropolun bu mahnısını Billiyə təqdim edir. Holidey əvvəlcə tərəddüd edir. Sözlərin ağırlığı, doğurduğu qorxunc assosiasiyalar və cənubda oxuyan zaman qarşılaşa biləcəyi irqçi təhlükələr onu qorxudur. Üstəlik, bu mahnı ona gənc yaşda dünyasını dəyişmiş atasını xatırladırdı. Lakin bir müddət düşündükdən sonra o, mahnını oxumağa qərar verir.

Mahnının ifası üçün klubda xüsusi, rituala bənzər sərt bir qayda tətbiq olunur. Holidey "Strange Fruit"i hər zaman konsertin ən sonunda, yekun nömrə kimi oxuyurdu. İfa başlamazdan əvvəl klubda bütün ofisiantlar xidməti tamamilə dayandırır, məkan zülmət qaranlığa qərq olur və tavandan süzülən sadəcə bircə işıq hüzməsi müğənninin kədərli üzünə düşürdü. Musiqi bitəndə heç bir bis olmur, pərəstişkarların alqışına baxmayaraq işıqlar sönür və Billi səssizcə səhnəni tərk edirdi. Bu, sadəcə bir musiqi performansı deyildi, dinləyicilərin üzərinə atılan ağır bir həqiqət silləsi idi.

Lakin proses sadəcə səhnə ilə bitmir, səsyazma da böyük bir mübarizəyə çevrilir. Holideyin çalışdığı o dövrün ən nəhəng şirkəti "Columbia Records" mahnının siyasi yükündən və cənub ştatlarındakı satışlara mənfi təsirindən qorxaraq onu lentə almaqdan qəti şəkildə imtina edir. Nəhayət, caz musiqisinə vurğun olan Milt Qablerin qurduğu "Commodore Records" adlı kiçik, müstəqil bir studiya bu böyük riski gözə alır. Val çox qısa müddətdə həm şok effekti yaradır, həm də bir milyon nüsxədən çox satılaraq tarix yazır.

"Strange Fruit" sadəcə musiqi siyahılarını alt-üst etmədi, həm də ABŞ-da onilliklər sonra başlayacaq vətəndaş hüquqları hərəkatının ilk üsyan qığılcımlarından biri oldu. Türkiyəli əfsanəvi musiqi prodüseri, məşhur "Atlantic Records"un qurucusu Ahmet Ertegün bu mahnını "irqçiliyə qarşı elan olunmuş ilk müharibə" adlandırırdı. 1999-cu ildə nüfuzlu "Time" jurnalı "Strange Fruit"i haqlı olaraq "Əsrin mahnısı" elan etdi.

Billi Holidey bu mahnıya görə ABŞ hökumətinin, xüsusilə də narkotiklərlə mübarizə bürosunun rəhbəri Harri Anslingerin birbaşa hədəfinə çevrildi. Onu susdurmaq üçün cürbəcür yollara əl atdılar, həyatı təqiblərlə məhvə sürükləndi. Amma xəstə yatağında, son nəfəsində belə, o, cənubun qanlı ağaclarından asılan o "qəribə meyvələr"in səsi olmaqdan heç vaxt imtina etmədi. Mahnı bu gün də insanlığın ən qaranlıq, ən vəhşi tərəflərinə tutulan acı bir ayna kimi öz möhtəşəm mövcudluğunu qorumağa davam edir.

Fiziki sınaqlar qarşısında mənəvi ucalıq - Cüzeppe Çezarinin şah əsəri "Onu təkrar oxumaq olmur..." - Heminquey Dostoyevskini niyə “bərbad yazıçı” adlandırmışdı? "Yaşamaq istəyirsənsə..." - Əli bəy Hüseynzadə Abbas Səhhəti niyə tənqid edirdi?
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 24 İyul 2026 18:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri