Ailələr anlamalıdır ki, övladdan nə acı, nə də şirin... EKSPERT DANIŞDI

"Çoxuşaqlı ailə modeli Azərbaycanda artıq tarixə qovuşmaq üzrədir. Vaxtilə 8, 10, hətta 12 uşağı olan ailələrə çoxuşaqlı ailə deyirdik. İndi isə iki və ya daha artıq uşağı olan ailələri məcburən çoxuşaqlı ailə hesab edirik". Bunu SİA-ya açıqlamasında Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin sədri, www.kitabxana.net – Mir Cəlal Paşayev adına Milli Virtual-Elektron Kitabxananın təsisçisi, Prezident təqaüdçüsü, yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov deyib.

Onun sözlərinə görə, keçmişdə ailədə uşaqlar arasında ayrı-seçkilik halları geniş yayılmışdı: "O dövrlərdə çoxuşaqlı ailələrdə bəzi uşaqlar tənbəl olduqları üçün oxumağa göndərilir, bəziləri isə ailənin "sevimli üzvü" kimi seçilirdi. Elə uşaqlar da var idi ki, onlara yad gözlə baxılırdı. Hətta övladı olmayan ailələrə öz uşaqlarını verən, bununla da həmin uşaqlara və öz ailəsinə psixoloji zərbə vuran hallar da tez-tez müşahidə olunurdu. Hazırda yayımlanan sosial verilişlərin əksəriyyətində problemli insanları müzakirə edərkən, onların uşaqlıqda ailədə sosial ayrı-seçkilik və ya daha az məhəbbət gördükləri üzə çıxır. Belə uşaqlar sonradan həm təhsildə, həm sosial-ictimai həyatda, həm də estetik və mədəni düşüncədə geridə qalır, psixoloji basqı altında böyüyürlər və sosial baxımdan zəif inkişaf edirlər. Bu insanlar yaşadıqları soyuqluğu, sevgisizliyi cəmiyyətə də ötürürlər. Onlar cəmiyyətdə başqalarına qarşı da eyni münasibəti sərgiləyir, həmkarlarının inkişafına mane olur, tapşırılan işdə digərlərinə qarşı qərəz nümayiş etdirirlər. Belə insanlar xüsusilə sevgi və xüsusi qayğıya ehtiyac duyurlar.

Təəssüf ki, bu kimi halların nəticəsində bəzi şəxslərdə cinayətə meyillilik, siqaret, alkoqollu içkilər və narkotik vasitələrə aludəçilik müşahidə olunur. Hətta bu gün ikiuşaqlı ailələrdə belə, bir uşağın digəri ilə müqayisədə daha çox sevildiyi hallar olur. Bu cür sosial-məişət təzyiqlərinə xüsusən də yeni nəsil uşaqları məruz qalmamalıdır. Bununla əlaqədar cəmiyyətimizdə ciddi maarifləndirməyə ehtiyac var. Ailələr anlamalıdır ki, övladdan nə acı, nə də şirin bir şey gözləmək doğru deyil. Onlara eyni sevgi və qayğı ilə yanaşmaq lazımdır. Əgər bir insan övlad sahibi olubsa, onun təhsilini, sağlamlığını, mədəni hüquq və haqlarını qorumağa məsuldur. Hər bir övlada bərabər münasibət göstərilməlidir. Əks halda uşaqlar özlərini tənha hiss edəcək, aqressivləşəcək və cəmiyyətdən uzaqlaşacaqlar. Son dövrlərdə evdən qaçan uşaqlar və yeniyetmələrlə bağlı aparılan analizlər göstərir ki, bu halların əsas səbəbi ailədə yetərincə diqqət və sevgi görməmələridir. Hətta bir uşaqlı ailələrdə belə, valideynlər övladlarına lazımi qayğını göstərmirlər. Bu səbəbdən uşaqlar sevgi və diqqəti başqa yerlərdə axtarmağa başlayır, müxtəlif pis vərdişlərə aludə olurlar. Onlar həmyaşıdları ilə ünsiyyət qura bilmir, asossiallaşır, kompüter oyunlarına və sosial şəbəkələrə həddindən artıq meyl göstərirlər. Bu problemlərin kökü məhz ailədən qaynaqlanır. Bu baxımdan dövlət qurumları, ictimai təşkilatlar, mədəniyyət xadimləri və media nümayəndələri bu sahədə geniş və təsirli maarifləndirmə işi aparmalıdırlar".

Günel Fərzəliyeva