Ailənin gəliri necə və nə üçün hesablanır?

Nazirlər Kabineti ölkə Prezidentinin “Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların sosial müdafiəsi haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə 29 noyabr 2024-cü il tarixli qanunun tətbiqi və bununla əlaqədar bəzi məsələlərin tənzimlənməsi haqqında” 20 dekabr 2024-cü il tarixli fərmanının icrası ilə əlaqədar bəzi qərarlarında dəyişiklik edib.

Bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov yeni qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, bundan sonra Azərbaycanda ailənin orta gəliri hesablanarkən onun gəlirindən paltar, ayaqqabı, yumşaq ləvazimat və avadanlıq əvəzinə verilən pul kompensasiyası çıxılmayacaq. 

Maraq doğuran odur ki, ailənin orta gəliri dedikdə hansı gəlirlər nəzərdə tutulur? 

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Razi Abbasbəyli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, burada ailə üzvlərinin müəyyən bir dövr ərzində, adətən 1 ay və ya 1 il ərzində əldə etdiyi ümumi gəlirin ailə üzvlərini sayına bölüməsi nəzərdə tutulur: 

“Ailənin orta aylıq gəlirinin hesablanması düsturu belədir: 

ailənin ümumi aylıq gəliri ailə üzvlərini sayına bölünür, əldə olunan nəticə ailənin orta gəliridir. Ailə gəlirlərinə rəsmi və ya qeyri-rəsmi maaş, pensiya və müavinətlər, əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmək üzrə ödənişlər, sosial yardımlar, əmlakdan, məhsul və heyvandarlıq satışından əldə olunan gəlir və nəhayət, qeyri-rəsmi fəaliyyət mənbələrindən əldə edilən gəlir. 

Yəni sərbəst fəaliyyət, fərdi sahibkarlıq kimi məqamlar var. Hesablama üçün bəzən rəsmi gəlir mənbələri nəzərə alınır. Məsələn, sosial yardım təyinatında bunu göstərmək olar. Bəzi proqramlar üçün orta illik gəlir istifadə olunur. Söhbət müvafiq proqramdan gedirsə, ola bilsin ki, o proqramın icrası üçün bir aylıq ailənin orta aylıq gəliri götürülsün, yaxud bir illik orta gəliri hesablansın. 

Ailəyə ayrılan ünvanlı sosial yardım bir ildən artıq davam edir. Belə olduqda həmin ailənin orta illik gəliri götürülür. Bu, Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi düsturdur. Eyni zamanda, valideyn himayəsi ilə bağlı məqamlarda ailənin bir və bir neçə illik orta aylıq gəlirləri götürülür”. 

Ekspert bildirib ki, bəzi kompensasiya edilə bilən gəlirlər müəyyən güzəştlər üzrə hesablanır:

“Məsələn, vətəndaş bir nəfəri himayəsinə götürmək istəyir. Bu zaman onun həyat şəraitini nəzərə alırlar, yəni burada orta aylıq gəlirlərdə müxtəlif mənbələr də nəzərə alınır. Ancaq məhz valideyn himayəsinə götürülməklə bağlı Nazirlər Kabinetinin qərarlarına görə, burada qeyri-müəyyən və faktiki olmayan gəlirlər nəzərə alınmır. 

Burada konkret olaraq rəsmi gəlirlər - daşınan və daşınmaz əmlak, torpaq icarəsi və s. götürülür. Ünvanlı sosial yardım təyinatında olduğu kimi, qeyri-rəsmi mənbələr orta illik ailə gəlirinə daxil edilmir”. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: gəlir hesab Razi Abbasbəyli