Alimlər depressiyanı hesablamaq üsulu tapdılar

Alimlər böyük kliniki depressiyanın diaqnostikası və müalicəsində yeni imkanlar açan Q-analiz adlı innovativ riyazi metod hazırlayıblar.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu üsul Baltik Nevrotexnologiya və Süni İntellekt Mərkəzi (İ. Kant adına Baltik Federal Universiteti) tədqiqatçıları tərəfindən işlənib hazırlanıb.

Mütəxəssislər müəyyən ediblər ki, böyük depressiv pozuntu olan insanlarda beyin funksional şəbəkələri sağlam insanlarla müqayisədə fərqli işləyir.

Funksional şəbəkələr beyində müəyyən tapşırıqları yerinə yetirmək üçün birlikdə çalışan sahələrin birləşməsidir. Onlar yaddaş, diqqət, qərar qəbuletmə və əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsi kimi proseslərə cavabdehdir.

İlk dəfə olaraq depressiyanın öyrənilməsi üçün Q-analiz adlı yeni riyazi yanaşma tətbiq edilib. Ənənəvi metodlar yalnız beynin iki bölgəsi arasındakı əlaqəni nəzərdən keçirirdisə, Q-analiz bir anda üç və daha çox sahənin qarşılıqlı təsirini araşdırmağa imkan verir.

Bu metod beyin bölgələri arasındakı əlaqələrin quruluşunu və mürəkkəbliyini müəyyən etməyə kömək edir. Yeni üsul sayəsində alimlər aşkar ediblər ki, depressiya zamanı beynin funksional şəbəkələri daha az müxtəlif və daha az çevik olur, bu da informasiya emalını və emosiyaların tənzimlənməsini çətinləşdirir.

Bundan əlavə, dopamin sistemi ilə əlaqəli olan qara maddə (substantia nigra) depressiyalı insanlarda funksional şəbəkəyə daha çox inteqrasiya olunur və bu da dopamin yollarının pozulmasına səbəb olur. Həmçinin, beyin sahələri arasındakı mürəkkəb qarşılıqlı təsirlərin sayı azalır, bu da informasiyanın inteqrasiyasına mane olur.

Alimlərin fikrincə, beyində yüksək səviyyəli əlaqələrin pozulmasını anlamaq, depressiyanın daha dəqiq diaqnostikasına və fərdi müalicə üsullarının inkişafına kömək edə bilər.