Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Alimlər qədim adətin sirrini açıqladı: İnsanlar niyə ölülərini evdə dəfn edirdilər?

Alimlər qədim adətin sirrini açıqladı: İnsanlar niyə ölülərini evdə dəfn edirdilər?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Min illər boyu dünyanın müxtəlif bölgələrində insanlar yaxınlarını qəbiristanlıqlarda deyil, yaşadıqları evlərin içində və ya həyətyanı sahəsində dəfn ediblər. Antropoloqların yeni araşdırması bu qədim ənənənin səbəblərini və onun niyə zamanla demək olar ki, tamamilə yoxa çıxdığını ortaya qoyub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "American Antiquity" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, müasir cəmiyyətlərdə yaşayış məkanı ilə dəfn yerləri bir-birindən ayrılsa da, keçmişdə ev həm həyatın, həm də ölümün mərkəzi hesab olunurdu. Buna görə də bir çox qədim mədəniyyətlərdə insanlar ölülərini evlərin döşəməsinin altında, həyətlərdə və ya bağlarda dəfn edirdilər.

Belə dəfn nümunələrinə Mesopotamiya, Qədim Misir, Mərkəzi Amerika, eləcə də Afrika və Asiyanın müxtəlif bölgələrində rast gəlinib.

Araşdırmada Meksikanın El Palmillo arxeoloji abidəsi nümunə göstərilir. Burada ailə məzarlarının evlərin altındakı terraslarda yerləşdiyi, məzarlara girişin isə həyətlərdən olduğu müəyyən edilib.

Uzun illər alimlər hesab edirdilər ki, evdə dəfn ənənəsi insanların oturaq həyata keçməsi ilə bağlıdır. Bu nəzəriyyəyə görə, insanlar öz torpaqları üzərində hüquqlarını və ata-baba yurduna bağlılıqlarını nümayiş etdirmək üçün əcdadlarını evlərinin yaxınlığında dəfn edirdilər.

Lakin yeni tədqiqat bu fərziyyəni tam təsdiqləmir.

"Field Museum"un tədqiqatçısı Sabina Çveçek və həmkarları dünyanın müxtəlif bölgələrinə aid etnoqrafik və arxeoloji məlumatları təhlil ediblər. Onlar son bir neçə əsrə aid 60 müxtəlif cəmiyyət üzrə məlumatları araşdırıblar. Məlum olub ki, onların yalnız 12 faizində evdə və ya evin yaxınlığında dəfn ənənəsi qeydə alınıb.

Daha sonra alimlər min illər əvvələ aid 49 arxeoloji yaşayış məntəqəsini təhlil ediblər. Bu dəfə isə nəticə fərqli olub – araşdırılan məskənlərin 33 faizində evlərin daxilində və ya yaxınlığında məzarlar aşkarlanıb.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu ənənənin tədricən yox olmasının əsas səbəbi böyük dünya dinlərinin yayılması və müstəmləkəçilik dövründə baş verən mədəni dəyişikliklər olub.

Xristianlıq, islam və hinduizmin geniş yayılması ilə bir çox bölgədə yerli dəfn adətləri qəbiristanlıqlarda dəfn və ya kremasiya kimi yeni dini normalarla əvəzlənib. Müstəmləkəçilik isə yalnız yeni dini inanclar deyil, həm də hüquqi və inzibati qaydalar gətirərək qədim dəfn ənənələrinin sıradan çıxmasına səbəb olub.

Alimlər vurğulayırlar ki, dəfn mərasimləri təkcə ölən insanlara hörmətin ifadəsi deyil, həm də cəmiyyətlərin kimliyini, tarixi yaddaşını və mənsubiyyət hissini formalaşdıran mühüm mədəni elementdir.

Araşdırmaya görə, bu gün bizə adi görünən qəbiristanlıqlar əslində bəşər tarixində nisbətən yeni bir ənənədir. Min illər boyunca isə bir çox xalq üçün ölülərin evə yaxın dəfn olunması həyatın təbii bir hissəsi hesab edilirdi.

Günay

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:95
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 İyul 2026 10:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri