Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Alimlər Şrödingerin fundamental nəzəriyyəsini tamamladılar…

Alimlər Şrödingerin fundamental nəzəriyyəsini tamamladılar…

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

100 ildən sonra...

...Tədqiqatçılar təxminən bir əsr əvvəl fizik Ervin Şrödinger tərəfindən irəli sürülən rəng qavrayışı nəzəriyyəsini təkmilləşdirib və riyazi olaraq tamamlayıblar. Los Alamos Milli Laboratoriyasının alimi Roxana Buzsakın rəhbərlik etdiyi alimlər rəng çalarının, doyma və işıqlılığın rəng məkanının həndəsi quruluşundan ciddi şəkildə əldə edilə biləcəyini nümayiş etdirdilər.

SİA-nın məlumatına görə, əsər Milli Elmlər Akademiyasının Proceedings (PNAS) jurnalında dərc edilib.

...1920-ci illərdə inkişaf etdirilən Şrödingerin nəzəriyyəsi, qəbul edilən rənglərin məkanının Bernhard Riemann həndəsəsinin ruhuna uyğun olaraq əyri ola biləcəyi fikrinə əsaslanırdı.

İnsan görmə qabiliyyəti qırmızı, yaşıl və mavi işığa həssas olan üç növ konusa əsaslandığı üçün rəng üç ölçüdə təsvir olunur. Şrödinger rəngin əsas xüsusiyyətlərinin - rəng çalarının, doyma və işıqlılığın - bu məkanın daxili həndəsəsi ilə müəyyən edildiyini irəli sürdü.

Lakin onun modelində hələ də riyazi boşluqlar var idi. Xüsusilə, neytral ox adlanan - digər rənglərin mövqeyinin müəyyən edildiyi qaradan ağa boz rəng xətti - rəsmi olaraq müəyyən edilməmişdi.

Bu oxun dəqiq tərifi olmadan bütün çərçivə natamam qaldı. Los Alamos komandası neytral oxu yalnız rəng metrikasının həndəsi xüsusiyyətlərindən - iki fərqli rəngin necə qəbul edildiyini təsvir edən bir sistemdən əldə edə bildi.

...Biz belə bir nəticəyə gəldik ki, rəng çaları, doyma və işıqlıq xarici konstruksiyalar deyil - mədəni və ya öyrənilmiş. Onlar rəng metrikasının özünün daxili xüsusiyyətlərini əks etdirir, - deyə Roxana Buzsak qeyd edib.

Bundan əlavə, tədqiqatçılar klassik modelin iki tanınmış məhdudiyyətini də nəzərdən keçirdilər. Onlar parlaqlıqdakı dəyişikliklərin rəng çalarının dəyişməsinə səbəb ola biləcəyi Bezold-Brüke effektini nəzərə aldılar.

Alimlər rəngdə xətti dəyişiklik fərz etmək əvəzinə, əyri fəzada ən qısa yolları hesabladılar. Eyni yanaşma onlara "azalan gəlir" effektini - rənglər arasındakı fərqlərin daha da artmasının getdikcə daha az nəzərə çarpan kimi qəbul edildiyi vəziyyəti izah etməyə imkan verdi.

Bu problemləri həll etmək üçün tədqiqatçılar ənənəvi Riman həndəsəsindən kənara çıxmalı və daha ümumi riyazi modeldən istifadə etməli idilər.

Onların sözlərinə görə, bu, Şrödinger konsepsiyasını tamamlamaq üçün əsas addım idi. Rəng qavrayışının dəqiq riyazi modelinin mühüm praktik əhəmiyyəti var. Bu, fotoqrafiya və video texnologiyasından tutmuş böyük məlumatların təhlili və kompüter modelləşdirməsinə qədər elmi vizuallaşdırma üçün vacibdir.

Rəng modellərinin təkmilləşdirilməsi mürəkkəb məlumatların daha dəqiq şərh edilməsinə və milli təhlükəsizlik tədqiqatlarında istifadə olunanlar da daxil olmaqla daha etibarlı vizual vasitələrin yaradılmasına imkan verir.

Nazlı Almuradova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 25 Fevral 2026 20:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri