Ana dilimiz əbədi dəyərimizdir ŞƏRH

Ana dili hər bir xalqın milli varlığının ən möhkəm dayağıdır və məhz bu ali dəyərə verilən yüksək qiymətin ifadəsi olaraq Azərbaycanda hər il 1 avqust Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü qeyd edilir. Bu əlamətdar gün xalqımızın milli-mənəvi irsinə, dövlət dilinə, ana dilimizin zənginliyinə və milli kimliyimizin əsas dayaqlarından biri olan Azərbaycan dilinə göstərilən yüksək ehtiramın ifadəsidir. Azərbaycan dili əsrlər boyu xalqımızın tarixini, mədəniyyətini, milli düşüncəsini və dövlətçilik ənənələrini yaşadan müqəddəs mənəvi sərvət kimi formalaşmış, bu gün də müstəqil Azərbaycanın inkişaf yolunda ən mühüm milli dəyərlərdən biri olaraq öz əhəmiyyətini qoruyub saxlamışdır.

Dil hər bir xalqın milli varlığını müəyyən edən əsas amillərdən biridir. Xalqın tarixi, mədəniyyəti, adət-ənənələri, mənəvi dünyası və milli yaddaşı ilk növbədə onun dili vasitəsilə qorunur və gələcək nəsillərə ötürülür. Ana dili yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də milli kimliyin, vətənpərvərlik hissinin, mənəvi bütövlüyün və dövlətçilik təfəkkürünün formalaşmasının əsas sütunudur. Azərbaycan xalqı bütün tarixi inkişaf mərhələlərində öz ana dilini yaşatmış, onu zənginləşdirmiş və milli varlığının ayrılmaz hissəsi kimi qoruyub saxlamışdır.

Azərbaycan dili qədim tarixi köklərə malik olmaqla yanaşı, zəngin söz ehtiyatı, ahəngdar fonetik sistemi, geniş ifadə imkanları və yüksək bədii-estetik xüsusiyyətləri ilə seçilən mükəmməl dillərdən biridir. Bu dildə yaranmış zəngin klassik və müasir ədəbiyyat nümunələri, elmi əsərlər, publisistik irs və tarixi salnamələr xalqımızın mənəvi xəzinəsini təşkil edir. Nizami Gəncəvi, İmadəddin Nəsimi, Məhəmməd Füzuli, Molla Pənah Vaqif, Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Hüseyn Cavid, Səməd Vurğun, Bəxtiyar Vahabzadə və digər görkəmli söz ustalarının yaratdığı ölməz irs Azərbaycan dilinin zəngin ifadə imkanlarını bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir.

Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsi ölkəmizin müstəqillik tarixində mühüm mərhələ təşkil edir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsi milli dövlətçilik prinsiplərinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etmişdir. Bu hüquqi baza dövlət idarəçiliyində, qanunvericilik fəaliyyətində, təhsil sistemində, məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanlarında, elm, mədəniyyət və informasiya məkanında Azərbaycan dilinin aparıcı mövqeyini təmin etmişdir.

Müstəqil Azərbaycanın memarı və qurucusu Ümummilli Lider Heydər Əliyev ana dilimizin qorunmasını və inkişaf etdirilməsini milli dövlətçilik siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirmişdir. Onun təşəbbüsü və qətiyyətli siyasi iradəsi nəticəsində Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi nüfuzu daha da yüksəlmiş, dilimizin hüquqi əsasları möhkəmləndirilmiş, latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına tam keçid təmin olunmuşdur. Bu mühüm qərar müstəqil Azərbaycanın milli maraqlarına, müasir inkişaf strategiyasına və dünya informasiya məkanına inteqrasiyasına xidmət edən tarixi addım kimi ölkəmizin inkişaf salnaməsinə daxil olmuşdur.

Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçid təkcə yazı sisteminin dəyişdirilməsi deyil, həm də milli özünüdərk, müstəqillik düşüncəsi və çağdaş dövlətçilik fəlsəfəsinin təzahürü idi. Yeni əlifbanın tətbiqi Azərbaycan dilində nəşr olunan kitabların, dərsliklərin, elmi və publisistik əsərlərin yenidən hazırlanmasına, elektron informasiya resurslarının inkişafına, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqinə və beynəlxalq elmi-mədəni əlaqələrin genişlənməsinə mühüm təkan verdi.

2001-ci il 9 avqust tarixində imzalanmış Fərmanla hər il 1 avqustun Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü kimi qeyd olunması təsis edildi. Bu qərar ana dilimizin inkişafına göstərilən dövlət qayğısının bariz nümunəsi olmaqla yanaşı, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində həyata keçirilən ardıcıl siyasətin mühüm tərkib hissəsinə çevrildi.

Bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət dili siyasəti yeni mərhələdə uğurla davam etdirilir. Azərbaycan dilinin qloballaşan dünyada mövqeyinin möhkəmləndirilməsi, dövlət dilinin tətbiq dairəsinin genişləndirilməsi, dil normalarının qorunması, terminologiyanın müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi, rəqəmsal platformalarda Azərbaycan dilinin imkanlarının artırılması istiqamətində mühüm dövlət proqramları və layihələr həyata keçirilir. Dövlət başçısının imzaladığı müvafiq fərman və sərəncamlar Azərbaycan dilinin saflığının qorunmasına, kütləvi informasiya vasitələrində və elektron mediada düzgün istifadəsinə, eləcə də gənc nəslin ana dilinə hörmət ruhunda tərbiyə olunmasına mühüm töhfə verir.

Xüsusilə son illərdə rəqəmsal texnologiyaların, süni intellekt sistemlərinin və elektron xidmətlərin sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə Azərbaycan dilinin müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalarında geniş tətbiqi strateji əhəmiyyət daşıyır. Ana dilimizin rəqəmsal mühitdə qorunması, elektron lüğətlərin, dil korpuslarının, terminoloji bazaların və süni intellekt texnologiyalarının Azərbaycan dili əsasında inkişaf etdirilməsi gələcəyin əsas prioritet istiqamətlərindən biridir. Dövlət tərəfindən bu sahədə həyata keçirilən tədbirlər milli dilimizin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına və onun beynəlxalq informasiya məkanında layiqli yer tutmasına xidmət edir.

Azərbaycan dili bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla soydaşımızı vahid milli-mənəvi dəyərlər ətrafında birləşdirən əsas amildir. Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların ana dilini qoruması, övladlarına Azərbaycan dilini öyrətməsi və milli-mədəni irsimizi yaşatması xalqımızın milli birliyinin möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm amillərdəndir. Dövlət tərəfindən diaspor təşkilatları vasitəsilə həyata keçirilən layihələr də məhz bu məqsədə xidmət edir.

Azərbaycan dili eyni zamanda dövlət müstəqilliyimizin və suverenliyimizin mühüm atributlarından biridir. Dövlət dilinə hörmət dövlətə hörmət deməkdir. Ana dilinin qorunması isə yalnız dövlət qurumlarının deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi və ictimai məsuliyyətidir. Təhsil müəssisələrində, ailədə, kütləvi informasiya vasitələrində, sosial mediada və gündəlik ünsiyyətdə Azərbaycan ədəbi dil normalarına riayət olunması milli-mədəni irsimizin qorunmasının əsas şərtlərindən biridir.

Bu gün Azərbaycan dili Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Türk Dövlətləri Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq platformalarda ölkəmizin mövqeyinin ifadə olunduğu, milli maraqlarımızın müdafiə edildiyi əsas vasitələrdən biridir. Azərbaycan dövlətinin beynəlxalq nüfuzunun artması ilə yanaşı, Azərbaycan dilinin də beynəlxalq müstəvidə tanıdılması və təbliği istiqamətində mühüm işlər görülür.

1 Avqust - Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü hər bir Azərbaycan vətəndaşını ana dilimizi sevməyə, onun saflığını qorumağa, düzgün danışmağa və yazmağa, milli-mənəvi dəyərlərimizə sadiq qalmağa səsləyən əlamətdar gündür. Bu gün bir daha xatırladır ki, Azərbaycan dili xalqımızın milli varlığının, dövlət müstəqilliyimizin, mədəni irsimizin və ümummilli həmrəyliyimizin əbədi rəmzidir. Ana dilimizi qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə saf şəkildə ötürmək hər birimizin vətəndaşlıq borcu, milli məsuliyyəti və müqəddəs vəzifəsidir.

Kamran Quliyev

YAP Yasamal rayon “Moskva pr. 67” ünvanı (ADSEA) üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini