Ararat Mirzoyanın vurğuladığı 3 məqam

İrəvan sülh istəyirsə...

Deməli, Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan dünən ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri, Finlandiyanın xarici işlər naziri Elina Valtonenlə birgə mətbuat konfransında əsasən üç məsələ barədə söz açıb. Həmin məsələləri diqqətə çatdıracaq və onlarla əlaqədar fikrimizi bildirəcəyik.

Birincisi, erməni XİN rəhbəri Azərbaycanla sülh prosesindən danışarkən deyib ki, ölkəsi konstitusiya dəyişikliyi ilə əlaqədar üzərinə heç bir öhdəlik götürməyib. Əlbəttə, Mirzoyan haqlıdır. Ermənistan rəsmi Bakı sülh müqaviləsinin imzalanması üçün irəli sürdüyü ATƏT-in Minsk qrupunun ləğvi barədə şərt irəli sürəndə də bu tələbi yerinə yetirmək kimi öhdəlik götürməmişdi. Amma məlum olduğu kimi, hər şey Azərbaycanın bəyan etdiyi kimi oldu. Yeri gəlmişkən, deyək ki, E.Voltonen qrupun bu il dekabrın 1-də fəaliyyətini rəsmən dayandıracağını bildirib.

Belə düşünmək olar ki, Ermənistanda konstitusiya dəyişikliyi məsələsi də eyni qaydada həllini tapmalıdır. Mirzoyana məsələni ölkəsinin öhdəlik götürməməsi şəklində izah xoşdursa, buyursun. Azərbaycan üçün prosesin özü maraqlıdır. Yəni rəsmi Bakıya lazımdır ki, Ermənistan konstitusiyası İstiqlaliyyət Bəyannaməsi kimi işğalçı mahiyyətə söykənmiş sənədə istinad etməsin, ümumən erməni dövlətinin sənədlərində Azərbaycana qarşı ərazi iddiası motivi yer almasın.

İkinci məqama keçid alaq. Mirzoyan “Azərbaycanda saxlanılan erməni əsirlərin” azad olunacağına ümid etdiyini bildirib. Əvvəla, söhbət erməni əsirlərdən getmir. Əsir müharibə dövründə olur. Bakıda məhkəməsi gedən şəxslər isə bu kateqoriyada dəyərləndirilə bilməzlər. Onlar cinayətdə şübhəli bilinirlər. Ermənistan ərazisində də cinayət törətmiş azərbaycanlılar ola bilər. İndiki durumda bu hal ona görə müşahidə edilmir ki, heç bir azərbaycanlı Ermənistan dövlətinin ərazisində separatçı rejim yaratmamışdı. Yəni, motiv bəllidir və yaxşı olar ki, Mirzoyan məsələləri bir-birinə qarışdırmasın. Çünki belə davranmaq sülh prosesinə tamamilə ziddir. Üstəlik, Azərbaycanda Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin ofisinin olmamasının vəziyyəti çətinləşdirdiyinə dair ritorikanın təbliğinin də İrəvana hansısa faydası olmayacaq. Bunu hamıdan əvvəl Mirzoyan bilməli olduğu halda, təəssürat yaranır ki, o, məsələnin fərqində deyil, yaxud ciddiliyini anlamaq qabiliyyətindən uzaqdır. Onu da deyək ki, vaxtilə Ermənistan hakimiyyəti Qarabağdan köçmüş ermənilərin geri qayıdışı mövzusunu da prioritet sayırdı. Rəsmi İrəvanın nümayəndələri necə ki, indi məsələdən söz düşəndə bunu mümkünsüz, hətta təhlükəli adlandırırlar, Azərbaycan ərazilərində çoxsaylı cinayətlərdə şübhəli bilinən şəxslərin azadlığa buraxılmaları gündəmə gətirmək də eyni məzmun daşıyır.

Üçüncü məqamdan söz açarkən bildirək ki, Mirzoyanın dedikləri əslində, məlum məsələlərdir. Məsələn, o, “Tramp marşrutu”nun erməni-amerikan müştərək şirkəti tərəfindən inşa ediləcəyini vurğulayıb. Aydındır ki, bu məqam avqustun 8-də Vaşinqtonda Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin ABŞ Prezident Donald Trampın şahidliyi ilə imzaladıqları Birgə Bəyannamədə də əksini tapıb. Aydın olmayan Mirzoyanın vurğunu marşrut işə düşərkən Ermənistanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin pozulmasının mümkünsüzlüyü üzərinə qoymasıdır. Yəni yaxşı olar ki, rəsmi İrəvan belə deyimləri tarixin arxivinə göndərib konkret işə keçsin, regional kommunikasiyaların tez bir zamanda açılmasına çalışsın. Nəzərə alsın ki, sülhün başlıca komponenti məhz budur.

Ə.RÜSTƏMOV
XQ