Araz üstündən körpü salan muğam ustası

Təbrizin küçələri dolanbadolan...

Azərbaycan Milli Konservatoriyasının muğam müəllimi, xanəndə və Əməkdar müəllim Qəzənfər Abbasov tanınmış muğam ustadlarındandır. Bir müddət əvvəl Qəzənfər müəllim “Muğam müsabiqəsi – 2007”nin qaliblərindən biri olan təbrizli məşhur xanəndə Nasir Ətapurun dəvəti ilə Cənubi Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərində ustad dərsləri keçdi.

Təbrizə səfərindən danışan Qəzənfər Abbasov uzun müddətdir İran xanəndələrini muğam müsabiqələrinə hazırladığını, onlarla ustad dərsləri keçdiyini və məsləhətləşdiyini dedi:

– Mən tez-tez Tehrana, Təbrizə və Cənubi Azərbaycanın digər şəhərlərinə səfər edirəm. 2012-ci ildən bəri sərhədin o tayındakı gənc Azərbaycan xanəndələri ilə işləyirəm. Ustad dərsləri klassik Azərbaycan muğamının öyrədilməsinə və qorunub saxlanılmasına yönəlib.

Xanəndə Nasir Ətapur Azərbaycan Milli Konservatoriyasında Xalq artisti Arif Babayevin, həmçinin mənim sinfimdə təhsil alıb. O, həm Cənubi, həm də Şimali Azərbaycanda əruz, klassik Azərbaycan və Şərq poeziyası haqqında parlaq biliyə malik xanəndədir. Bütün muğamları, rəngləri, təsnif və dəstgahları mənimsəyib. Bundan əlavə, Nasir gözəl qəzəllər yazan şair, bacarıqlı xəttat və Azərbaycan muğamının sirlərini və incəliklərini tələbələri ilə səxavətlə bölüşən müdrik müəllimdir. O, özünü daim inkişaf etdirir, konsertlərdə fəal iştirak edir, pedaqoji və ictimai fəaliyyətlərlə məşğul olur.

Bakıda keçirilən muğam müsabiqəsində qalib gəldikdən sonra Nasir Ətapur Təbrizdə muğam məktəbi təsis etdi. Tələbələri bu qədim milli mədəniyyət incisinin dərinliklərini və fəlsəfəsini öyrənir, festival və müsabiqələrdə iştirak edirlər.

Nasir Ətapurun muğam məktəbi ilkdir. Burada muğam, milli Azərbaycan musiqisi və milli alətlər üzrə akademik təhsil verilir. Bakıda muğam müsabiqəsində iştirak edən iranlı tələbələr vətənə qayıtdıqdan sonra Cənubi Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərində muğam məktəbləri və ya sinifləri açaraq əldə etdikləri bilikləri həmvətənlərinə ötürürlər. Bununla da onlar xalq arasında Azərbaycan muğamını təbliğ edirlər.

Əbdülhəsənxan İqbal Azər Sultanın rəhbərlik etdiyi Təbriz Muğam Məktəbi korifey Seyid Şuşinskini yetişdirib. Şuşinskinin yaratdığı muğam tədris planı bu gün də Şimali və Cənubi Azərbaycanda musiqi və muğam məktəblərində, eləcə də Milli Konservatoriyada istifadə olunur. Böyük Üzeyir bəy 1925-ci ildə “Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları” adlı möhtəşəm əsərini yazdıqdan sonra muğamımız elmi cəhətdən sistemləşdirilib, elmi və fundamental formatda tədris olunur. Hazırda bütün yeni proqramlar Seyid Şuşinskinin proqramına əsaslanır.

Dərslərdə əsasən Nasir Ətapur məktəbinin tələbələri iştirak edirdi, lakin Azərbaycan şəhərlərindən – Sərab, Ərdəbil, Zəncan və digərlərindən də iştirakçılar var idi. Onların müstəsna hazırlığını, gözəl səslərini, muğam və klassik poeziya haqqında dərin biliklərini qeyd etməliyəm. Mən təklif etdim ki, Nasir Ətapur muğam məktəbi tələbə-müəllim mübadiləsini, məqalələri, tədqiqat işləri və dissertasiyaları asanlaşdırmaq üçün Milli Konservatoriyamızla əməkdaşlıq etsin. Əlbəttə ki, bu məsələ dövlət səviyyəsində həll edilməli və Azərbaycan muğamının daha əhatəli və elmi cəhətdən vahid inkişafına və təbliğinə nail olunmalıdır.

Qəzənfər müəllim Təbriz və Urmiyada Nasir Ətapurun tələbəsi, muğam müsabiqəsinin iştirakçısı Əli Rəşidinin iştirakı ilə keçirilən konsertlər haqqında böyük ilham və sevgi ilə danışdı:

– Konsertlər yüksək səviyyədə keçirildi və gözlənilmədən Nasir müəllim ustadını səhnəyə dəvət etdi. Tamaşaçılar məni ayaq üstə alqışladılar, onların muğam sevgisi inanılmaz dərəcədə idi. Nasir Ətapurun iştirakı ilə Təbriz və Cənubi Azərbaycan şairlərinin poeziya gecəsi də təşkil edildi. Cənubi Azərbaycanın bir çox şəhərində ustad dərsləri keçmişəm və təşəkkürnamələr almışam. Bu, İran–Azərbaycan gənclərinin muğam və xalq mahnılarını öyrənməyə böyük marağını göstərir.

Nasir Ətapur istisna olmaqla Bakıda keçirilən müsabiqədə Cənubi Azərbaycandan gələn güclü müğənni iştirak etməyib. Onlar həm nəzəri, həm də vokal baxımından geri qaldıqları üçün ən yüksək mükafatları qazana bilmədilər. Budəfəki müsabiqənin iştirakçısı olan Əli Rəşidi sona doğru çıxışını bir qədər yaxşılaşdırdı, daha təsirli ifa təqdim etdi və yüksək bal qazandı. Lakin müsabiqənin şərtləri dəyişdirildi və qaliblərə yalnız 3 yer verildi. Amma yerlər də ədalətli şəkildə bölünmədi, qaydalara görə, qaliblər ümumi xallara əsasən müəyyən edilməli idi, lakin hakimlər qalibləri şəxsi mülahizələrinə görə seçdilər. Lakin Nasir Ətapurdan sonra ən hazırlıqlı və istedadlı olan Əli Rəşidi idi ki, o, ümumi xallara əsasən ikinci yerə iddiaçı idi.

Fürsətdən istifadə edərək Təbriz, Urmiya, Zəncan, Meşkin, Sərab və Cənubi Azərbaycanın digər şəhərlərindəki bütün dostlarıma və tələbələrimə, xüsusən də Nasir Ətapura səmimi salamlarımı və ən xoş arzularımı çatdırıram.

Afət İSLAM