Arıların “saray çevrilişləri” barədə eşitmisinizmi..?

...Kanadadakı Britaniya Kolumbiyası Universitetinin alimləri arı pətəklərindəki "üsyanların" çox vaxt virus infeksiyalarından qaynaqlandığını aşkar ediblər ki, bu da ana arı yumurtalıqlarının ölçüsünün azalmasına və işçi arıları itaətkar saxlayan feromon olan metil oleat istehsalının azalmasına səbəb olur.

Metil oleat səviyyəsi aşağı düşdükdə, koloniya ana arı arısının zəifliyini "hiss edir" və əvəzedici hazırlamağa başlayır.

SİA-nın məlumatına görə, bununla bağlı tədqiqat "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc olunub.

Orta əsrlər salnaməsinə layiq olan bu süjet sarayda deyil, pətəkdə baş verir: zəifləmiş "ana arı" öz təbəələrinin etibarını itirir və işçi arılar çevriliş edərək yeni bir ana arı yetişdirirlər. Bu proses koloniya üçün təbii sağ qalma mexanizmidir. Lakin, arıçılar üçün bu, tez-tez məhsuldarlığın itirilməsinə, arı sayının azalmasına və bal məhsuldarlığının azalmasına səbəb olur.

Tədqiqat rəhbəri professor Leonard Foster izah edib ki, sağlam ana arı gündə 850 ilə 3200 arasında yumurta qoya bilər - bu, öz bədən çəkisindən çoxdur. Lakin, virusa yoluxmuş ana arılar daha az yumurta qoyur və daha az metil oleat istehsal edir. Bu feromonun azalması, işçi arılara ana arıların artıq öz rolunu yerinə yetirmədiyini göstərir.

…Arılar dünya kənd təsərrüfatı məhsullarının təxminən üçdə birini tozlandırır, buna görə də koloniyanın sabitliyi birbaşa qida təhlükəsizliyinə və ekosistemlərə təsir göstərir.

Bununla belə, arıçılar getdikcə daha tez ana arıların dəyişməsi barədə məlumat verirlər və qışda pətək itkisinin əsas səbəblərindən biri kimi "pis ana arılar" göstərilir.

Tədqiqat virus infeksiyalarının pətəkdəki sabitliyini təmin edən kimyəvi siqnalların incə balansını pozduğunu aşkar edib. Lakin kəşf həm də praktik nəticələr verdi: elm adamları pətəklərə metil oleat tərkibli sintetik feromon qarışıqları əlavə edərək sahə sınaqları apardılar. Bu koloniyalar maddəni almayan nəzarət koloniyalarına nisbətən xeyli az yeni ana arı istehsal etdi.

…Bu, arıçılar üçün əsl irəliləyiş ola bilər.

Bunu Foster qeyd edib.

Pətəyin "inqilabiləşdirilməsi" prosesi baha başa gəlir və bu dağıdıcıdır, lakin metil oleat əlavə etmək, xüsusən də aktiv tozlanma və bal yığımı dövrlərində iş ritmini qorumağa kömək edə bilər.

Nazlı Almuradova