Icma.az
close
up
RU
Arıqlama iynələri möcüzədirmi?

Arıqlama iynələri möcüzədirmi?

Icma.az bildirir, Milli.az portalına istinadən.

Arıqlama iynələri son dövrün ən çox danışılan sağlamlıq trendlərindən biridir. Bəs bu dərmanlar həqiqətən möcüzədirmi və qalıcı çəki itkisi üçün təkbaşına kifayətdirmi? Yoxsa düzgün planlaşdırma və nəzarət olmadan istifadə edildikdə ciddi risklər daşıyan bir müalicə üsuludur? GLP-1 reseptor aqonistlərinin çəki itkisindən əzələ itkisi riskinə, iştah nəzarətindən uzunmüddətli təsirlərinə qədər bütün tərəflərini elmi məlumatlar işığında nəzərdən keçirdik.

Milli.Az xəbər verir ki, arıqlama bir çox fərdin həyatının müəyyən dövründə təcrübə etdiyi və adətən çətinlik çəkdiyi bir prosesdir. Bu səbəbdən günümüzdə pəhriz və fiziki aktivliyə əlavə olaraq, farmakoloji müalicələr ilə bu proses dəstəklənir. Xüsusilə son illərdə arıqlama iynələri qlisemik nəzarəti yaxşılaşdırmaları və əhəmiyyətli çəki itkisi təmin etmələri səbəbindən piylənmə müalicəsində inqilab yaratmışdır. Lakin bu dərmanların populyarlığı kliniki mühitləri aşaraq mediada və xalq arasında bir "məsləhət" şəklində təqdim olunmağa başlanıb. Bu sürətli populyarlıq artımı potensial riskləri də bərabərində gətirmişdir.

GLP-1 reseptor aqonistləri nədir?
GLP-1 (Qlukaqona bənzər peptid-1) yeməkdən sonra nazik bağırsaqdan ifraz olunan, qan şəkəri nəzarəti və iştah tənzimlənməsində rol oynayan, bədənimizin təbii olaraq istehsal etdiyi bir hormondur. O, mədə boşalmasını ləngidərək toxluq müddətini uzadır və mərkəzi sinir sistemində iştahı boğucu təsir göstərir. GLP-1 reseptor aqonistləri isə bu hormonun təsirlərini təqlid edən dərmanlara verilən addır.

GLP-1-lərin əks təsirləri
Hər bir dərman kimi, bu vasitələr də yan təsirlərə səbəb ola bilər. Ən çox rast gəlinən hallar mədə-bağırsaq problemləridir:

Ürəkbulanma və qusma

İshal və ya qəbizlik

Qarın ağrısı

Ciddi əks təsirlər və risklər
Müalicə dayandırıldıqda keçən yüngül təsirlərdən başqa, aşağıdakı ciddi risklər də mövcuddur:

Pankreatit: Pankreas iltihabı ilə bu dərmanlar arasında mümkün əlaqə olduğu ehtimal edilir.

Öd kisəsi problemləri: Sürətli çəki itkisi və öd kisəsinin boşalmasının azalması səbəbindən daş yaranma riski arta bilər.

Əzələ itkisi: Araşdırmalar göstərir ki, itirilən çəkinin təxminən %30-u əzələ kütləsindən olur. Bu, qocalma prosesini sürətləndirə bilər.

Tiroid şişləri: Heyvanlar üzərində aparılan sınaqlar tiroid şişləri ilə bağlı narahatlıqlar yaratsa da, insanlarda bu risk hələ dəqiq təsdiqlənməyib.

Bu iynələr kimlər üçün uyğundur?
Amerika Diabet Assosiasiyasının (ADA) 2025-ci il standartlarına görə, pəhriz və idmanla yetərli nəticə ala bilməyən, artıq çəkili və ya piylənmədən əziyyət çəkən Tip-2 diabetli şəxslərdə bu dərmanların istifadəsi düşünülə bilər. Lakin proses mütləq daxili xəstəliklər və ya endokrinologiya həkimi tərəfindən idarə olunmalı və hər 3 aydan bir nəzarətdən keçilməlidir.

Qalıcı çəki itkisi mümkündürmü?
Tədqiqatlar göstərir ki, sadəcə bu dərmanlarla əldə edilən çəki itkisi uzunmüddətli deyil. Həyat tərzində qalıcı dəyişikliklər edilməzsə, dərman dayandırıldıqdan sonra itirilən çəkinin 2/3-ü adətən 1 il ərzində geri alınır. Üstəlik, əzələ itkisi səbəbindən qazanılan yeni çəki yağdan ibarət olduğu üçün bədən quruluşu daha da pisləşir.

Dərmanlara ehtiyac duymadan bu hormonun səviyyəsini artırmaq üçün bəzi qızıl qaydalar:

Tam taxıllar və quru paxlalıların istehlakını artırın.

Zeytun yağı, avokado və həftədə ən az 2 gün yağlı balıq (sardinya, qızılbalıq) yeyin.

Yaşıl çay, kakao və acı şokolad GLP-1 ifrazını dəstəkləyir.

Zərdəçal, zəncəfil və darçından istifadə edin.

Keyfiyyətli yuxu və aşağı stress səviyyəsi bu hormonun funksiyalarını müsbət təsir edir.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 13 May 2026 08:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri