Artıq çəki və xərçəng: Birləşib insanı ÖLDÜRÜR

Piylənmə ilə bağlı xərçəng ölümləri son iyirmi ildə üç dəfə artıb. 

Bu fakt Endokrin Cəmiyyətinin San-Fransiskoda, Kaliforniyada keçirilən illik toplantısında, ENDO 2025-də bazar günü təqdim edilən araşdırmada özünü göstərib. 

Təkcə AŞŞ-də 33000-dən çox piylənmə ilə bağlı xərçəng ölümünün araşdırıldığı araşdırma, xüsusilə qadınlar, yaşlılar, yerli Amerikalılar və qaradərili amerikalılar arasında xərçəng ölümlərində kəskin artım olduğunu aşkarlyıb.

ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin (CDC) məlumatına görə, böyüklərin 40,3 faizi obezdir.

Həkimlər deyirlər ki, Mmüəyyən xərçəng növləri ilə yanaşı, piylənmə yüksək qan təzyiqi, yüksək xolesterin, prediabet, 2-ci tip diabet, ürək xəstəlikləri, xroniki və son mərhələdə böyrək xəstəliyi kimi ciddi xroniki xəstəliklərin inkişaf riskini artırır.

CDC-yə görə, piylənmə 13 növ xərçəng riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Bu xərçənglər ABŞ-də hər il diaqnoz qoyulan bütün xərçənglərin 40%-ni təşkil edir.

Bu xərçənglərə aşağıdakılar daxildir:

•Qida borusu adenokarsinoması

•Döş (postmenopozal qadınlarda)

•Kolorektal və rektal

• Uşaqlıq yolu

•Öd kisəsi

•Mədənin yuxarı hissəsi

•Böyrəklər

•Qaraciyər

•Yumurtalıqlar

• Mədəaltı vəzi

•Tiroid

•Meningioma (beyin xərçənginin bir növü)

• Multipl miyelom.

Tədqiqatın müəllifi Əhməd Faizan 1999-cu ildən 2020-ci ilə qədər ABŞ-də piylənmə ilə bağlı 33572 xərçəng ölümünü təhlil etmək üçün CDC-nin ölüm məlumatlarından istifadə edib.

Müəyyən edilib ki,  yaşa uyğunlaşdırılmış ölüm nisbətlərinin 20 il ərzində milyonda 3,73-dən 13,52-yə yüksəlib, qadınlar, yaşlı insanlar, qaradərililər, yerli amerikalılar və kənd əhalisi arasında kəskin artıb.
Artıq çəki və xərçəng Azərbaycanda da artıq ciddi problemə çerilib. Xüsusilə xərçəng xəstələrinin sayı artır.  

Belə ki, ötən il Azərbaycanda 73 875 nəfər xərçəng xəstəsi kimi qeydiyyatda olub.

Dövlət Statistika Komitəsindən verilən məlumata görə,
2024-cü ildə tibb müəssisələrində bədxassəli yenitörəmə diaqnozu ilə qeydiyyatda olan xəstələrin sayı 73 875 olub.

Məlumata əsasən, onlardan 28 098 nəfəri kişi, 45 777 nəfəri isə qadın olub.

2023-cü ildə isə qeydiyyatda olan xərçəng xəstələrinin sayı 69 435 nəfər olub ki, onlardan 25 840 nəfəri kişi, 43 595 nəfəri isə qadın olub.

Xəzər
“Cebheinfo.az”