Arxeoloqlar Böyük Britaniyada 340 milyon illik unikal dəniz fosilləri aşkarladılar

Milli Fond əməkdaşları mərkəzi İngiltərədə yerləşən Pik-Distrikt bölgəsinin Uayt-Pik rayonunda quru qaya divarında təxminən 340 milyon il yaşı olan və yaxşı qorunmuş dəniz fosilləri aşkar ediblər. Tapıntı bu ərazinin daş-kömür dövründə isti tropik dənizin altında olması səbəbindən bölgədəki həyata nadir baxış imkanı verir.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "Arkeonews" jurnalı məlumat yayıb.

Məlumata görə, fosillər iki qoniatitə - müasir kalmar və ahtapotların qohumları olan nəsli kəsilmiş başıayaqlı molyusklara aiddir. Çanaqların müstəsna şəkildə qorunmuş olması tapıntıya xüsusi dəyər verir: onların üzərində bu region üçün olduqca nadir olan incə dalğalı naxışlar aydın şəkildə görünür.

Kəşfdə iştirak edən Milli Fondun əməkdaşı Devid Uord etiraf edib ki, əvvəlcə gördüklərindən heyrətlənib. Onun sözlərinə görə, düşünüb ki, daşdakı incə xətlər əl ilə çəkilib. Uord qeyd edib ki, adətən Pik-Distriktdə fosillər parçalanmış halda olur və bu cür detallara malik tam nümunələrə nadir hallarda rast gəlinir.

Akademik mütəxəssislər də tapıntıya maraq göstəriblər. Nottinqem Universitetinin paleontoloqu Syuzan Lidon izah edib ki, qoniatitlər təxminən 340 milyon il əvvəl, mərkəzi İngiltərənin kiçik tropik dənizlərlə örtüldüyü zaman geniş yayılıb. Ölümdən sonra onların çanaqları dəniz dibində çöküb və zamanla çöküntü təbəqəsi altında fosilləşərək ən incə səth detallarını qoruyub saxlayıb. Mütəxəssis qeyd edib ki, qoniatitlər tez-tez Britaniyanın Yura sahillərindən yaxşı tanınan və başıayaqlıların daha sonrakı qrupu olan ammonitlərlə müqayisə olunur.

Tapıntı elmi dəyəri ilə yanaşı, təhsil baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lidonun sözlərinə görə, bu cür yerli kəşflər insanlara yaşadıqları yerlərin tarixinə yenidən nəzər salmağa və Yer kürəsinin dəyişən təbiəti ilə insan əlaqəsinin dərinliyini anlamağa kömək edir.

Alimlər həmçinin vurğulayıblar ki, qoniatitlər dəyərli "indeks fosilləri"dir. Sürətli təkamül və geniş yayılma səbəbindən onlar geoloji təbəqələrin tarixləndirilməsinə, eləcə də qədim iqlim və dəniz səviyyələrinin rekonstruksiyasına kömək edir. Beləliklə, Uayt-Pikdəki tapıntı yalnız yerli irs üçün deyil, həm də daha geniş paleoekoloji tədqiqatlar üçün vacibdir.

Milli Fond bildirib ki, fosillər qorunub saxlanılacaq və təhsil proqramlarında istifadə olunacaq. Uord qeyd edib ki, geologiyaya marağı artırmaq və tarixi landşaftların qorunması zərurətini vurğulamaq üçün fosillər ekskursiyalarda və təhsil tədbirlərində nümayiş etdiriləcək.

Adi daş divarda gözlənilməz kəşf göstərir ki, Yer kürəsinin uzaq keçmişinin izləri ən gözəçarpmayan yerlərdə gizlənə bilər və yüz milyonlarla il əvvəl həyatın unikal sübutlarını ortaya qoyur.