Astronomlar öz ulduzunun alovuna məruz qalan yad planeti müşahidə ediblər

Bakı, 8 iyul, AZƏRTAC

Astronomlar böyük qaz planetini izləyirlər, çünki o, gənc ulduza son dərəcə yaxın orbitdə fırlanır. Bu, əvvəllər heç vaxt müşahidə olunmamış çətin bir vəziyyətdir.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, Günəş sistemindən kənarda olan planetlər adlandırılan bu ekzoplanet öz ulduzunu orbitə o qədər möhkəm çəkib ki, o, Günəşdə müşahidə ediləndən daha böyük - kosmosa bir neçə milyon kilometr yayılan alovlara məruz qalır.

Tədqiqatçıların fikrincə, bu fenomen planetin ulduzun maqnit sahəsi ilə qarşılıqlı təsirindən yaranıb. Onun orbitindəki ulduz alovlanan bir növdür. Niderlandın Astronomiya İnstitutunun astrofiziki, “Nature” jurnalında dərc olunan tədqiqatın aparıcı müəllifi Yekaterina İlin bildirib ki, bu tip gənc ulduz qəzəbli bir heyvan kimidir, xüsusən də onun planeti yaxın olması təhlükəni daha da artırır.

HIP 67522 adlanan ulduz Günəşdən bir qədər böyükdür və Yerdən təxminən 407 işıq ili uzaqlıqda, Sentaurus bürcündə yerləşir. İşıq ili işığın bir ildə qət etdiyi məsafədir (9,5 trilyon km).

Bu ulduz və planet, eləcə də bu planet sistemində aşkar edilmiş ikinci kiçik qaz planeti praktiki olaraq yeni doğulmuş göy cisimləridir. Günəşin və Günəş sistemimizin planetlərinin təxminən 4,5 milyard il yaşı olduğu halda, ulduzun yaşı təxminən 17 milyon ildir.

“HIP 67522 b” adlanan planetin diametri Günəş sistemimizin ən böyük planeti olan Yupiterin diametrinə bərabərdir, lakin Yupiterin kütləsinin cəmi 5 faizini təşkil edir. Bu, onu pambıq konfetini xatırladan konsistensiyaya malik olan ən şişkin ekzoplanetlərdən birinə çevirir. O, öz ulduzuna Günəş sistemimizin ən daxili planeti olan Merkurinin Günəş ətrafında fırlanmasından beş dəfə daha yaxın orbitdədir, orbiti tamamlamaq üçün ona cəmi yeddi gün lazımdır.

Məşəl ulduzun atmosferinin tac adlanan ən kənar hissəsindən çıxan alov elektromaqnit şüalanmasının intensiv püskürməsidir. O, orbitdə fırlandıqca görünür, ulduzun maqnit sahəsinə dəmir kimi keçirici material vasitəsilə qarşılıqlı təsir göstərir.