Atəşkəs: Tramp üçün qısa müddətli qələbə görüntüsü, İran üçün üstün mövqe

İki həftəlik atəşkəs elan edilməsi Donald Trampa Hörmüz boğazının yenidən açılmasını yeni qızıl dövrün qələbəli başlanğıcı kimi qarşılamağa imkan verdi, lakin indi sülh danışıqlarına daha güclü əllə girən İrandır.

Bizimyol.info xəbər verir ki, Tehran cümə günü Pakistanda keçiriləcək danışıqlara ciddi itkilərə baxmayaraq, hələ də strateji imkanlarını qoruyaraq gedir. İran həm yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatını saxlayır, həm də Hörmüz boğazına nəzarət imkanını nümayiş etdirərək qlobal enerji bazarına təsir gücünü artırır.

Atəşkəsin elanından sonra neft qiymətləri düşüb, qlobal bazarlarda nisbi sabitlik müşahidə olunub. Bu isə Trampın qısa müddətli iqtisadi və siyasi təsir imkanlarını bir daha göstərib. Lakin razılaşmanın detalları hələ də qeyri-müəyyəndir və tərəflər arasında fərqli şərhlər qalmaqdadır.

Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif atəşkəsin geniş coğrafiyanı əhatə etdiyini bildirsə də, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bəzi istiqamətlərdə hərbi əməliyyatların davam edəcəyini açıqlayıb. Bu isə razılaşmanın tam sabit olmadığını göstərir.

İranın təklif etdiyi 10 maddəlik planın danışıqların əsası kimi qəbul edilməsi Tehranın diplomatik uğuru kimi qiymətləndirilir. Plana sanksiyaların ləğvi, müharibə təzminatlarının ödənilməsi və uranı zənginləşdirmək hüququnun tanınması kimi mühüm şərtlər daxildir.

Bundan əlavə, İran Hörmüz boğazında nəzarəti bölüşmək və gəmilərdən rüsum toplamaq planı ilə yeni iqtisadi imkanlar əldə etməyə çalışır. Bu addım reallaşarsa, regionda qüvvələr balansını daha da dəyişə bilər.

Ekspertlər hesab edir ki, İranın həm hərbi dayanıqlıq nümayiş etdirməsi, həm də enerji yollarına təsir imkanları onun danışıqlarda əsas üstünlüyünü formalaşdırır. Bu isə İslamabadda keçiriləcək görüşlərin gedişinə və nəticələrinə birbaşa təsir göstərə bilər.

Qadir, Bizimyol.info