Avropa Rusiyanı ağrılı yerinə vura bilər...

...Rusiya artıq dördüncü ildir ki, Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalçı müharibə aparır. ABŞ prezidenti Donald Tramp problemi diplomatiya yolu ilə həll etməyə çalışır, Avropa isə Rusiyanın dondurulmuş 260 milyard avrodan çox aktivlərini saxlayır ki, bu da kozır ola bilər.

SİA-nın məlumatına görə, “The Times” yazır ki, Brüssel bu aktivlərin faizindən Kiyevə kömək etmək üçün istifadə edir. Eyni zamanda, Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski və tərəfdarları həm Avropada, həm də onun hüdudlarından kənarda mübahisə predmetinə çevrilən onların tamamilə müsadirə olunmasını tələb edir.

Aktivlər ilkin olaraq suveren istiqrazlar şəklində idi, lakin indi onlar əsasən pul vəsaitləridir və ya qiymətli kağızlara yenidən investisiya edilmişdir. Aktivlər müxtəlif Qərb yurisdiksiyalarına səpələnmişdir və bir neçə klirinq mərkəzi tərəfindən idarə olunur.

Təxminən 300 milyard avro olan bu vəsaitin əsas hissəsi Avropadadır. Təxminən 190 milyon avro Belçikanın Euroclear klirinq evində, 20 milyard avroya qədər isə onun fransız rəqibi Clearstream-də saxlanılır.

Bu, sanksiya koalisiyası tərəfindən dondurulan 2000-ə yaxın Rusiya vətəndaşına məxsus 70 milyard avroluq şəxsi aktivləri üstələyir.

Nəzəri olaraq, Rusiya aktivlərinə sahib olan hər bir ölkə onları müsadirə edib Ukrayna üçün fonda köçürmək qərarına gələ bilər.

Daha sonra daha yüksək gəlir əldə etmək və Kiyevi dəstəkləmək üçün vəsaitlər daha aqressiv şəkildə yatırıla bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, Belçika Euroclear-ın Rusiya aktivlərindən əldə etdiyi “gözdən düşməyən” mənfəətə, o cümlədən səhmlər üzrə faizlər və dividendlərə görə 25 faiz vergi tətbiq edir və gəlirlər Ukraynaya əsas Avropa yardım fonduna gedir. İndiyədək təxminən 1,5 milyard avro məbləğində üç ödəniş tranşı olub.

Müsadirə - Avropa üçün təhlükə

Aktivlərin müsadirəsi ilə bağlı həm hüquqi, həm də siyasi şübhələr var. Siyasi baxımdan bəzi Qərb ölkələri hesab edir ki, onları gələcək atəşkəs danışıqları üçün sövdələşmə vasitəsi kimi saxlamaq və ya Ukraynanın mümkün yenidən qurulmasını maliyyələşdirmək daha ağıllı olardı.

Digərləri, o cümlədən Avropa Mərkəzi Bankı, aktivlərin müsadirə edilməsinin Avropanın bizneslə məşğul olmaq üçün təhlükəsiz yer kimi reputasiyasına xələl gətirə və investorları həvəsdən sala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Böyük Britaniya hökuməti may ayı etibarilə Rusiyanın 25 milyard funt-sterlinq, sanksiyaların hədəfi olan şəxslərə və təşkilatlara məxsus ümumilikdə 25 milyard funt-sterlinq vəsaitini dondurduğunu bildirib.

O, həmçinin Mərkəzi Bankın, Milli Sərvət Fondunun və Rusiya Maliyyə Nazirliyinin aktivlərinin dondurulduğunu bildirib. Böyük Britaniya bu aktivlərin müsadirəsini qanuniləşdirən qanunlar qəbul edə bilər və beynəlxalq hüququ pozsa belə, onu dayandıra biləcək heç bir qüvvə yoxdur. Lakin belə bir addım Londonun beynəlxalq legitimliyinə xələl gətirəcək.

Rusların yaxtaları və digər əmlakları

Avropa hökumətləri təxminən 2000 Rusiya vətəndaşına məxsus dəbdəbəli yaxtalar, malikanələr və idman avtomobilləri də daxil olmaqla minlərlə əlavə şəxsi aktivləri dondurub.

Bir çoxları ailə üzvlərinə, trestlərə və ya mərmi şirkətlərə qeydiyyatdan keçib, bu da mülkiyyət hüququnu sübut etməyi çətinləşdirir.

Şəxsi aktivlər ümumi müzakirədə daha az əhəmiyyət kəsb edir, çünki onlar dövlət aktivlərindən xeyli kiçikdir və xüsusi mülkiyyətin müsadirəsi çətindir, çünki aktivləri cinayət fəaliyyəti ilə əlaqələndirən aydın hüquqi əsaslar tələb edir. Möhtəşəm sübutlar olmadan, müsadirə daxili qanunlar və beynəlxalq insan hüquqları müqavilələri ilə qorunan mülkiyyət hüquqlarını pozar.

Qanuni sahiblər uzun və mürəkkəb məhkəmə çəkişmələrinə səbəb olan müsadirə ilə bağlı məhkəmədə etiraz edə bilərlər.

Əli Babayev