Avropa Siyasi Birliyi nin Zirvə toplantısı və Azərbaycanın artan nüfuzu...

Pərvanə SULTANOVA
[email protected]

Azərbaycan dövləti çoxşaxəli, balanslaşdırılmış xarici siyasət xətti həyata keçirir. Bu siyasət nəticəsində ölkəmiz bir sıra nüfuzlu beynəlxalq tərəfdaşlarla əlaqələrini daha da inkişaf etdirərək dərinləşdirib. Azərbaycan həm Qərblə, həm Şərqlə, Asiya, Afrika və digər regionlarla qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq qurur və bu əməkdaşlığı daim irəli aparır. Təkcə aprel ayı və may ayının əvvəlinə nəzər saldıqda, qarşılıqlı olaraq reallaşdırılan yüksək səviyyəli rəsmi səfərlər, imzalanmış sənədlər Azərbaycan dövlətinin gücünü, regional deyil, dünya çapında rolunu, əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan son illərdə həm Şərq, həm də Qərb istiqamətində uğurlu diplomatik fəaliyyət həyata keçirərək çoxvektorlu xarici siyasət modelini müvəffəqiyyətlə reallaşdırır.

Ötən ay Almaniya Federativ Respublikasının Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin, Gürcüstanın Prezidenti Mixeil Kavelaşvilinin Azərbaycana rəsmi səfərləri, Prezident İlham Əliyevin növbəti Antalya Diplomatiya Forumunda iştirakı, dünya nəhəngi Çin Xalq Respublikasına dövlət səfəri, İran Prezidenti Məsud Pezişkianın Azərbaycana rəsmi səfəri, Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi To Lamın dövlət səfəri, bu səfərlər zamanı münasibətlərin daha da inkişafı istiqamətində əldə edilmiş razılaşmalar, dostluq mesajlarının verilməsi və s. dünyada Azərbaycana böyük marağın olduğunu bir daha göstərir. Azərbaycanın Şərq və Qərbin qovşağında yerləşməsi həm Avropa, həm də Asiya ölkələrinin rəsmi Bakı ilə əməkdaşlığa can atmasını şərtləndirən əsas faktorlardan biridir. Təbii ki, burada yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, Azərbaycanın çoxvektorlu, balans siyasəti də vacib rol oynayır.

Azərbaycan Respublikası ilə Çin Xalq Respublikası arasında imzalanmış hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin qurulması haqqında Birgə Bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərdə yeni səhifə açmaqla, Çinin regionda ölkəmizlə əməkdaşlığa verdiyi önəmin göstəricisidir. Eyni zamanda, Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də fəal əməkdaşlıq siyasətini davam etdirir, bütün nüfuzlu beynəlxalq platformaların tədbirlərində təmsil olunur. Belə platformalardan biri də "Avropa Siyasi Birliyi"dir. Məlum olduğu kimi, Albaniyada Avropa Siyasi Birliyinin növbəti sammiti baş tutub və Azərbaycan Prezidenti də sammitdə iştirak edib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Avropa Siyasi Birliyinin sammitlərində iştirakı ölkəmizin xarici siyasətində davamlı uğurlarının və artan beynəlxalq nüfuzunun növbəti təzahürüdür.

Xatırladaq ki, Avropa Siyasi Birliyi qitənin ölkələri arasında siyasi əlaqələndirmə platformasıdır. Birliyin məqsədi ümumi maraq doğuran məsələlərin həlli üçün siyasi dialoqu və əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, Avropa qitəsinin təhlükəsizliyini, sabitliyini və rifahını gücləndirməkdir. Birliyin ilk Zirvə toplantısı 2022-ci ilin oktyabrında Praqada baş tutub. Azərbaycan Prezidenti həmin sammitdə iştirak edib. Toplantı çərçivəsində, Azərbaycan Prezidenti, Ermənistanın Baş naziri, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti və Fransa Prezidentinin iştirakı ilə dördtərəfli görüş keçirilib. Burada ən yadda qalan məqam Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşündə tərəflərin 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsi əsasında bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanımaları oldu. Prezident İlham Əliyev bu sammitdə Ermənistan, Fransa və Avropa İttifaqının Azərbaycana qarşı formalaşdırmaq istədiyi diplomatik tələləri peşəkar şəkildə neytrallaşdırdı, bununla da Ermənistan və Fransa rəhbərləri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımaq məcburiyyətində qaldılar.

Eyni zamanda, "Avropa qitəsində sülh və təhlükəsizlik" mövzusunda keçirilən dəyirmi masada çıxışı zamanı Prezident İlham Əliyev ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətlər, yeni geosiyasi reallıqlar, sülh, təhlükəsizlik və əməkdaşlıqla əlaqədar Azərbaycanın aydın və prinsipial yanaşmasını, qətiyyətli mövqeyini ortaya qoydu.

Avropa Siyasi Birliyinin birinci Zirvə toplantısında 44 ölkənin dövlət və hökumət başçıları iştirak ediblər. Onların 27-si Aİ-yə üzv dövlətlər, Şərq Tərəfdaşlığı regionundan 5 ölkə (Belarus istisna olmaqla) - Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Ukrayna, Moldova, Qərbi Balkan regionundan Serbiya, Monteneqro, Bosniya və Herseqovina, Kosovo, Şimali Makedoniya və Albaniya, habelə qitənin digər ölkələri - Böyük Britaniya, Norveç, İsveçrə, İslandiya, Lixtenşteyn və Türkiyənin dövlət və hökumət başçıları olub.

Moldovanın paytaxtı Kişineuda 2023-cü il iyunun 1-də Avropa Siyasi Birliyinin 2-ci Zirvə toplantısı keçirilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Zirvə toplantısında iştirak edib. Ondan sonra isə ötən il Britaniyada növbəti sammit keçirilib və Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Krallığın Baş naziri Kir Starmerin dəvəti ilə tədbirdə iştirak edib. Prezident həmin Zirvə çərçivəsində Oksfordda "Enerji və bağlantı" mövzusunda dəyirmi masadakı çıxışında deyib ki, enerji sahəsində Bakıda müəyyənləşdirdiyimiz strateji tərəfdaşlıq bizim Avropaya qaz təchizatımızın 2027-ci ilin sonuna qədər ikiqat artırılmasını nəzərdə tutur: "Biz bu hədəfə doğru irəliləyirik. Yalnız Avropaya 2027-ci ilə qədər ildə 20 milyard kubmetr qaz təchiz etmək üzrə öz öhdəliyimizi yerinə yetirmək üçün əlimizdən gələni etməyə çalışırıq".

Dövlət başçısı Azərbaycanın etibarlı təchizatçı olduğunu söyləyib.

"Avropa Siyasi Birliyi" Avropa İttifaqı (Aİ) tərəfindən təşviq edilən platformadır. Azərbaycan liderinin toplntılara dəvət edilməsi ölkəmizin artan nüfuzundan xəbər verməklə yanaşı, həm də onu göstərir ki, Avropa ölkələri təmsil olunduqları platformalar çərçivəsində keçirilən toplantılarda Azərbaycanı da görmək, qlobal çağırışlar, ən aktual məsələlərlə bağlı onu eşitmək istəyirlər. Azərbaycan artan gücü ilə yanaşı, geostrateji və geosiyasi əhəmiyyəti sayəsində öz milli maraqlarını bütün beynəlxalq platformalarda diktə edə bilir. Onu da vurğulayaq ki, Albaniya regionda foruma ev sahibliyi edən ilk Avropa İttifaqına daxil olmayan ölkədir. Birliyin ildə iki dəfə keçirilən sammitlərinə növbə ilə Aİ-na üzv dövlətlər və potensial namizədlər ev sahibliyi edirlər. Bu dəfə seçimin Albaniyanın üzərinə düşməsi, təsadüfi deyil. Balkan ölkəsi qonşu Monteneqro ilə birlikdə 2030-cu ilə qədər Aİ-nin 28-ci üzvü olmağa əsas namizəddir.