“Avropa Ukraynanı maliyyələşdirmək üçün müvəqqəti variant axtarır“ “Reuters“

"Rusiyanın aktivləri əsasında planlaşdırılan kredit gecikir..."

Mövcud durum - qərar ləngiyir

Avropa İttifaqı Ukraynaya maliyyə dəstəyi üçün hazırlanan xüsusi kredit mexanizmi ilə bağlı qərar qəbul etməkdə gecikir. Bu barədə "Reuter" agentliyi yazıb.

Agentlik qeyd edir ki,  Avropa Komissiyası 2026-2027-ci illərdə Ukraynaya kredit verilməsini təklif edib və bu kreditin əsas mənbəyi Avropada Rusiya Dövlət Bankının dondurulmuş aktivlərindən əldə olunan gəlir olmalıdır. Rusiyanın əsas dondurulmuş aktivləri Belçikadakı "Euroclear" depozitarında saxlanılır. Lakin kreditin açılması üçün təkcə siyasi razılıq deyil, həm də hüquqi risklərin həlli tələb olunur.

Belçika istəyir ki, aktivlər hər hansı səbəbdən Moskvanın xeyrinə açılarsa, digər Avropa İttifaqı ölkələri pulun ödənilməsinə zəmanət versin, məhkəmə iddiaları yarandıqda hüquqi xərclər Aİ ölkələri arasında bölüşdürülsün. Avropa Komissiyası bu sxem üçün möhkəm hüquqi baza tapmalıdır. Məhz bu çətinliklər qərarın qəbulunu ləngidir.

Ukraynanın böyük maliyyə çatışmazlığı var

Ukraynaya həm büdcə xərclərini qarşılamaq, həm də silahlanma üçün vəsait lazımdır. İsveç və Finlandiyanın qiymətləndirməsinə görə, 2026-2027-ci illər üçün çatışmayan məbləğ 130 milyard avrodur. Planlaşdırılan "reparasiya krediti" isə 140 milyard avroya qədər məbləği əhatə edə bilər.

Avropa Komissarı Valdis Dombrovskis xəbərdar edir ki, qərar nə qədər gecikərsə, bir o qədər çətin olacaq: "Biz əvvəl düşünürdük ki, pulu 2025-ci ilin ikinci rübünün əvvəlində verməyə başlaya bilərik. Ancaq gecikdikcə müvəqqəti həll variantları gündəmə gəlir". Əgər bu kredit təsdiqlənməsə, Aİ 2026-cı ilin əvvəlində Ukrayna üçün başqa maliyyə mənbəyi tapmağa məcbur olacaq.

Avropa çətin seçim qarşısında

Ukrayna pulu gözləyə bilmir - 2026-cı ildə vəsait çatışmazlığı yarana bilər. Belçika riskləri bölüşmək istəyir, digər Aİ ölkələri isə hələ tam razı deyil. Kredit mexanizminin təsdiqi 2026-cı ilin ikinci rübünə qədər uzana bilər.

Bu arada bəzi ölkələr artıq əlavə dəstək ayırır: Almaniya 2026-cı il üçün Ukraynaya 8,5 milyard avro, o cümlədən 3 milyard avro silahlanma yardımı nəzərdə tutub. "Politico"  nəşri yazır ki, əgər Belçika mexanizmə razılıq verməsə, Beynəlxalq Valyuta Fondu da yardım proqramını dayandıra bilər.

Rusiya aktivləri əsasında kredit hüquqi risklərə görə ləngiyir. Ukraynanın maliyyə ehtiyacları isə təxirə düşmür - Aİ ya bu riskləri bölüşməli, ya da müvəqqəti maliyyə modeli tapmalıdır.

Moderator.az