Avropanın Rusiyanı cəzalandırmaq israrı

Xaqani CƏFƏRLİ

Avropanın aparıcı altı dövlətinin "Veymar+" formatında bir araya gələrək Rusiyanı təcrid və məsuliyyətə cəlb etmək, Ukraynaya dəstəklərini davam etdirməkdə qərarlıqlarını açıq bildirmələri yaxın və orta müddətə dünyada gedən proseslərə ciddi təsir göstərəcək. "Veymar+" formatında bir araya gələn Almaniya, Fransa, İtaliya, Polşa, İspaniya və Böyük Britaniya xarici işlər nazirlərinin Avropa İttifaqının Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallasın iştirakı ilə qəbul etdikləri birgə bəyanat Moskvada "soyuq düş" effekti doğuracaq. ABŞ prezidenti Donald Trampla anlaşaraq Qərblə əlaqələri bərpa edəcəyinə ümid bəsləyən Rusiya hakimiyyətinin cəhdləri boşa çıxa bilər. Avropanın aparıcı altı dövlətinin Ukraynaya qarşı müharibəyə son qoyana və vurduğu ziyana görə kompensasiya ödəyənə qədər Rusiyanın aktivlərinin dondurulmuş vəziyyətdə qalacağını bəyan etməsi Moskva üçün ciddi xəbərdarlıqdır.

Avropa İttifaqının Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallasın iştirakı ilə qəbul olunan birgə bəyanat göstərir ki, Avropa Rusiyanı cəzalandırmaqda israrlıdır. Bəyanatda qeyd olunur ki, Ukraynada ədalətli və davamlı sülhə nail olmaq üçün Moskvaya təzyiqi davam etdirməyə, o cümlədən yeni sanksiyaların tətbiqinə davam edəcəklər. Bəyanat müəllifləri Ukraynada törədilən hərbi cinayətlərə görə Rusiyanın məsuliyyətə cəlb olunmasında da israrlı olduqlarını qeyd ediblər. Buna görə də Rusiyanın cinayətlərini araşdırcaq Xüsusi Tribunalın yaradılmasında əldə edilən irəliləyiş mühüm addım kimi dəyərləndirilərək dəstəklənib.

Avropa İttifaqının Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallas Avropanın aparıcı 6 dövlətinin təmsilçilərilə görüşündən sonra X sosial şəbəkəsində yaydığı bəyanatda Avropa İttifaqının Ukraynaya siyasi, maliyyə, iqtisadi, humanitar, hərbi və diplomatik dəstəyə sadiq qaldığını ifadə edib: "Sülh ədalətli və davamlı olmalıdır".

Moskva Qərb şirkətlərinin Rusiyanı kütləvi şəkildə tərk etməsinə cavab olaraq üzünü Çinə çevirsə də, Avropa və Amerika texnologiyalarını Çin texnologiyaları ilə əvəz edə bilmədi. Rusiyanın Qərbdən asılılığı əvvəlki kimi qalır və buna görə Moskva Avropa şirkətlərinin geri dönməsi üçün fəaliyyətə başlayıb. Lakin bütün bu cəhdlər ciddi nəticə verə bilməz. Çünki Rusiyaya qarşı sanksiyaların götürülməsi və ya yumşaldılması hərbi əməliyyatların dayandırılması və Rusiya qoşunlarının Ukrayna ərazisindən tamamilə çıxarılmasına bağlı olaraq qalır. Rusiya rəhbərliyi isə belə bir addım atmağa hazır deyil. Belə görünür ki, Moskvada ciddi dəyişikliklər baş vermədən Rusiya ilə Avropa arasında münasibətlər normallaşmayacaq. Belə olduğu təqdirdə Avropa Rusiyanı cəzalandırmaqda davam edəcək. Rusiya isə Avropa ilə münasibətləri tənzimləmədən iqtisadi dayanaqlığını təmin edə bilməyəcək. Bütün bunlar Rusiyanın həyati əhəmiyyətli seçim qarşısında olduğunu göstərir.