Avropanın Rusiyanı G8 ə qaytarmaq planı: Yeni geosiyasi kursun başlanğıcı

Avropa Ukrayna münaqişəsi başa çatdıqdan sonra Rusiyanın G8-ə qayıtmasına razılıq verib.

Bu barədə “Röyters” Ukrayna böhranının həlli ilə bağlı Amerikanın təkliflərinə cavab olaraq Avropa planına istinadən məlumat yayıb.

“Rusiya tədricən qlobal iqtisadiyyata yenidən inteqrasiya olunacaq. Rusiya yenidən G8-ə dəvət olunacaq”, – məlumatda deyilib.

Qeyd edək ki, sözügedən plan Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa tərəfindən hazırlanıb.

Bəs görəsən, Avropanın Rusiyanın G8-ə qaytarılmasına razılıq verməsi hansı siyasi motivlərlə izah olunur?

Avropa bu addımı atmaqla ABŞ-dən fərqli bir geosiyasi xətt formalaşdırırmı?

Avropanın Ukrayna müharibəsinin bitməsindən sonra Rusiyanın G8 formatına qaytarılmasına razılıq verməsi ilk baxışdan yumşalma jesti kimi görünə bilər. Lakin bu addımın arxasında həm siyasi, həm iqtisadi, həm də strateji motivlər dayanır. Avropa açıq şəkildə anlayır ki, uzunmüddətli qarşıdurma nə təhlükəsizlik, nə enerji sabitliyi, nə də iqtisadi inkişaf baxımından sərfəlidir. Rusiya kimi böyük bir aktoru tamamilə təcrid vəziyyətində saxlamaq həm Avropanın resurslarını tükəndirir, həm də qlobal güc balansında Avropanın rolunu zəiflədir. Bu baxımdan, G8-ə dönüş bir növ nəzarətli “yenidən inteqrasiya” mexanizmi kimi nəzərdə tutulur.

Həmçinin bəli, bu plan Avropanın ABŞ-dan fərqli bir geosiyasi xətt formalaşdırmağa başladığını göstərir. Vaşinqton Rusiyanı qlobal sistemdən maksimum dərəcədə kənarlaşdırmağa çalışdığı halda, London–Berlin–Paris üçlüyü daha praqmatik və uzunmüddətli sabitliyə hesablanmış model irəli sürür. Burada qlobal güc paylanmasının dəyişməsi də rol oynayır: ABŞ Çinlə strateji rəqabətə fokuslandığı bir vaxtda Avropa öz təhlükəsizlik arxitekturasını təkbaşına qurmaq məcburiyyətində qalır. Bu da onu diplomatik manevrlərə, kompromisli həll yollarına və Vaşinqtondan qismən müstəqil siyasətə sövq edir.

Nəticə etibarilə, Avropanın Rusiyanın G8-ə qayıdışına yaşıl işıq yandırması təkcə Moskva ilə münasibətlərin yumşaldılması deyil. Bu addım həm Avropa–ABŞ münasibətlərində yeni dinamikanın yaranmasından, həm də qitənin öz təhlükəsizlik və iqtisadi gələcəyini daha az asılılıqla dizayn etmək cəhdindən xəbər verir.

Elmar

Gununsesi.info