Azərbaycan güləşinin beynəlxalq arenada yüksəlişi ŞƏRH

Müasir dövrdə idman yalnız fiziki fəaliyyət sahəsi deyil, eyni zamanda dövlətin beynəlxalq nüfuzunu, milli birliyini və strateji inkişaf modelini nümayiş etdirən mühüm vasitələrdən biridir. Xüsusilə güləş kimi tarixi və milli köklərə bağlı idman növləri Azərbaycan xalqının mədəni kimliyinin bir hissəsinə çevrilmişdir. Prezident İlham Əliyev tərəfindən Avropa çempionatında komanda hesabında çempion olmuş güləşçilərin qəbul edilməsi dövlətin idmana verdiyi yüksək dəyərin və idman siyasətinin davamlı xarakter daşıdığının göstəricisidir.

Tiranada keçirilmiş Avropa çempionatı Azərbaycanın idman tarixində mühüm hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Milli komandanın əldə etdiyi uğur yalnız idman nəticəsi deyil, həm də ölkənin sistemli inkişaf modelinin praktik nəticəsidir. Bu qələbə göstərdi ki, Azərbaycan idmanı artıq regional səviyyəni aşaraq Avropanın aparıcı idman güclərindən birinə çevrilmişdir.

Azərbaycan güləş məktəbi uzun illər ərzində formalaşmış ənənələrə malikdir. Sovet dövründən etibarən ölkəmizdə güləş idmanına xüsusi diqqət ayrılmış, müstəqillik dövründə isə bu sahə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Dövlət dəstəyi, idman infrastrukturunun yenilənməsi, beynəlxalq standartlara uyğun hazırlıq sistemi və peşəkar məşqçi məktəbinin formalaşdırılması nəticəsində Azərbaycan dünya güləş xəritəsində ön sıralara yüksəlmişdir.

Prezident İlham Əliyevin “Milli komandamızı Tiranada keçirilmiş Avropa çempionatında qazandığı böyük qələbə münasibətilə təbrik edirəm” fikri yalnız təbrik xarakteri daşımır. Bu çıxış dövlətin idman siyasətində insan kapitalına və milli qürur faktoruna verdiyi önəmi ifadə edir. Çünki beynəlxalq yarışlarda əldə edilən qələbələr ölkənin siyasi və mənəvi nüfuzunun artmasına da təsir göstərir.

Müqayisəli yanaşma göstərir ki, bir çox ölkələrdə idman uğurları əsasən fərdi təşəbbüslər üzərində qurulduğu halda, Azərbaycanda nəticələr sistemli dövlət strategiyasının məhsuludur. İnfrastruktur, maliyyə dəstəyi, federasiyaların fəaliyyəti və gənclərin idmana cəlbi vahid mexanizm şəklində fəaliyyət göstərir.

Prezidentin “Bizim bayrağımız qaldırılanda bütün Azərbaycan xalqı qürur hissi keçirir, sevinir” fikri idmanın sosial-psixoloji funksiyasını açıq şəkildə ortaya qoyur. Beynəlxalq arenada qaldırılan bayraq yalnız idman uğurunu deyil, milli kimliyin və dövlət müstəqilliyinin simvolunu ifadə edir.

Sosioloji baxımdan idman qələbələri cəmiyyətdə kollektiv sevinc və birlik hissi yaradır. Xüsusilə müxtəlif sosial təbəqələrdən olan insanların eyni uğura sevinməsi milli həmrəyliyin güclənməsinə səbəb olur. Müharibədən sonrakı dövrdə Azərbaycanın beynəlxalq arenada qazandığı idman uğurları cəmiyyətin mənəvi motivasiyasını artıran əsas amillərdən birinə çevrilmişdir.

Burada digər dövlətlərlə müqayisə aparmaq mümkündür. Bir çox Avropa ölkələrində futbol milli identikliyin əsas elementi hesab olunduğu halda, Azərbaycanda güləş bu rolu qismən öz üzərinə götürmüşdür. Çünki güləş xalqın tarixi-mədəni yaddaşı ilə daha sıx bağlıdır.

“Azərbaycan idmanının ümumi inkişafına gəldikdə hər şey göz qabağındadır” ifadəsi ölkədə aparılan məqsədyönlü siyasətin nəticələrini ümumiləşdirir. Son illərdə regionlarda Olimpiya İdman Komplekslərinin tikilməsi, beynəlxalq turnirlərin təşkili və peşəkar idman mühitinin formalaşdırılması ölkədə idmanın kütləviliyini artırmışdır.

Ölkəmizdə keçirilən beynəlxalq yarışlar yalnız idman tədbiri deyil, həm də diplomatik və iqtisadi platforma funksiyası daşıyır. Bu yarışlar vasitəsilə Azərbaycan öz təhlükəsizliyini, təşkilatçılıq qabiliyyətini və müasir inkişaf modelini dünyaya nümayiş etdirir.

Məsələn, Avropa Oyunları, İslam Həmrəyliyi Oyunları və dünya çempionatları ölkənin beynəlxalq imicinə ciddi təsir göstərmişdir. Digər tərəfdən, belə yarışlar gənclər arasında idmana marağı artırır və yeni idmançı nəslinin yetişməsinə zəmin yaradır.

Prezidentin “Əminəm ki, gələcəkdə də qızlar qızıl medal qazanacaqlar” fikri Azərbaycan idmanında gender balansının formalaşdığını göstərir. Əvvəllər əsasən kişi idman növü hesab edilən güləşdə qadınların uğur qazanması sosial stereotiplərin dəyişməsinin göstəricisidir.

Qadın güləşçilərin beynəlxalq arenada qazandığı nailiyyətlər həm də cəmiyyətdə qadınların fəallığının artmasını simvolizə edir. Bu istiqamətdə Azərbaycan bir çox Şərq ölkələri ilə müqayisədə daha müasir və açıq model nümayiş etdirir.

Qadınların idmanda uğuru yalnız medal göstəricisi deyil, həm də sosial inkişaf indikatorudur. Çünki qadın idmançının beynəlxalq arenada uğur qazanması cəmiyyətin modernləşmə səviyyəsini əks etdirir.

“Tanınmış idmançılar daim cəmiyyətin diqqət mərkəzindədirlər” fikri idmançının yalnız yarış iştirakçısı deyil, həm də ictimai nümunə olduğunu göstərir. Müasir dövrdə idmançılar gənclər üçün motivasiya mənbəyinə çevrilirlər.

Prezidentin idmançıların “həm mübarizə meydanında, həm də ondan kənarda” ləyaqətli davranışını vurğulaması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma idmanın etik tərəfini ön plana çıxarır. Yəni idmançı yalnız güclü deyil, həm də intizamlı, vətənpərvər və məsuliyyətli olmalıdır.

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, ictimai nüfuzu olan idmançılar ölkənin “yumşaq güc” siyasətində mühüm rol oynayırlar. Onların davranışı dövlət haqqında formalaşan ictimai rəyə təsir edir.

Tiranada keçirilən Avropa çempionatında Azərbaycan güləşçilərinin komanda hesabında çempion olması ölkənin idman tarixində mühüm nailiyyətlərdən biridir. Bu uğur dövlət siyasətinin, milli idman ənənələrinin və peşəkar hazırlıq sisteminin nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir.

Prezident İlham Əliyevin idmançılarla görüşü və səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycanda idman yalnız yarış və medal anlayışı ilə məhdudlaşmır. İdman milli qürurun, vətənpərvərliyin, beynəlxalq nüfuzun və sosial birliyin mühüm elementi kimi qəbul edilir.

Beləliklə, Azərbaycan güləşi bu gün yalnız idman sahəsində deyil, həm də milli ideologiyanın və dövlətçilik düşüncəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayan strateji istiqamətlərdən birinə çevrilmişdir.

Təranə Əlivərdiyeva

YAP Yasamal rayon təşkilatının gənc fəalı