Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi iki ölkə arasında möhkəm hüquqi baza formalaşdırıb ŞƏRH

Bakı, 21 oktyabr, AZƏRTAC

Azərbaycan və Qazaxıstan münasibətləri ortaq tarixi və mədəni köklər üzərində qurulub və dövlət başçılarının şəxsi dostluq münasibətləri sayəsində gündən-günə inkişaf etməkdədir. Son illər prezidentlərinin müntəzəm şəkildə həyata keçirdikləri rəsmi və işgüzar səfərlər ölkələrimiz arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoymasına şərait yaradıb. Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə və 170-dən çox sənəd iki ölkə arasında hərtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün möhkəm hüquqi baza formalaşdırıb. Siyasi əlaqələrin dərinləşməsinin əsasını iqtisadi münasibətlərin inkişafı təşkil edir. Azərbaycan və Qazaxıstan yerləşdikləri əlverişli coğrafi mövqedən səmərəli istifadə edərək Orta Dəhlizi inkişaf etdirməklə Asiya ilə Avropa arasında mühüm körpü rolunu oynayırlar. Bu, yükdaşımaların həcmini artırmaqla yanaşı, tranzit potensialını da əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında İqtisadi siyasət və sahibkarlıq komitəsi sədrinin müavini Azər Badamov söyləyib.

O bildirib ki, 2024-cü ildə Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu üzrə yükdaşımaların həcmi 62 faiz artaraq 4,5 milyon tona çatıb. Bu marşrut üzrə Azərbaycan, Qazaxıstan, Gürcüstan və Türkiyədən olan 20-dən çox logistika və liman operatorunun birləşməsi daşımaları daha səmərəli edərək çatdırılma müddətini 38 gündən 19 günə endirib.

“Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıqlar fonunda Zəngəzur dəhlizi Orta Dəhlizin mühüm seqmenti kimi beynəlxalq yükdaşımaların daha da artmasına imkan verəcək. Dəhlizin istifadəyə verilməsi Orta Dəhlizin uzunluğunu 600–700 kilometr qısaldacaq, nəticədə daşıma xərcləri 10–15 faiz azalacaq. Bu da Çindən Avropa ölkələrinə qədər uzanan xətt boyu dövlətlərin bu marşruta marağını artıracaq.

Orta Dəhliz təkcə yüklərin daşınması ilə məhdudlaşmır. 2026-cı ilin sonuna qədər tikintisi başa çatdırılması planlaşdırılan Xəzər dənizinin dibi ilə keçəcək rəqəmsal dəhliz və Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın enerji şəbəkələrini birləşdirəcək yaşıl enerji dəhlizi əməkdaşlığın yeni mərhələsini açacaq. Bu layihələr regional və qlobal əməkdaşlığın dərinləşməsinə geniş imkanlar yaradacaq.

Qazaxıstan hazırda Azərbaycan ərazisindən BTC (Bakı–Tbilisi–Ceyhan) boru kəməri vasitəsilə ildə 1,5 milyon ton neft ixrac edir. Azərbaycan isə 2027-ci ilə qədər bu göstəricini 7 milyon tona çatdırmağı hədəfləyir.

Azərbaycan və Qazaxıstan arasında ticarət dövriyyəsi dinamik şəkildə artır. Qazaxıstan Mərkəzi Asiyada Azərbaycanın birinci ticarət tərəfdaşıdır. 2024-cü ildə ticarət dövriyyəsi 470 milyon dollar təşkil etdiyi halda, bu ilin ilk 8 ayında 547 milyon dollara yüksəlib. Həmin il ərzində Azərbaycan Qazaxıstandan 450 mindən çox ton taxıl idxal edib. Ölkələrimiz Qafqaz və Türkiyə bazarlarında kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və paylanması üzrə birgə mərkəzlərin yaradılmasını da planlaşdırır.

İnvestisiya əməkdaşlığı da iqtisadi inteqrasiyanın mühüm istiqamətidir. Azərbaycanda Qazaxıstan kapitalı ilə 250-dən çox müəssisə qeydiyyata alınıb. İki ölkə arasında yaradılmış Birgə İnvestisiya Fondu 300 milyon dollarlıq nizamnamə kapitalı ilə qarşılıqlı investisiya mühitinin genişlənməsinə xidmət edir. Azərbaycan Qazaxıstan iqtisadiyyatına 225 milyon dollar, Qazaxıstan isə Azərbaycan iqtisadiyyatına 136 milyon dollar investisiya yatırıb. İki ölkə arasında fəaliyyət göstərən Hökumətlərarası Komissiyanın uğurlu fəaliyyəti və keçirilən birgə biznes forumlar yeni əməkdaşlıq imkanlarının üzə çıxarılmasına və əlaqələrin dərinləşməsinə mühüm töhfə verir”,-deyə A.Badamov vurğulayıb.

Deputat əlavə edib ki, Qazaxıstan, həmçinin işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma işlərinə də qardaş dəstəyini göstərib. Füzulidə inşa edilərək istifadəyə verilmiş Kurmangazı adına Uşaq İncəsənət Mərkəzi Azərbaycan–Qazaxıstan dostluğunun rəmzinə çevrilib. Burada təhsil alan 100-dən çox şagird Qazaxıstanın tarixi və mədəniyyəti ilə tanış olaraq xalqlarımızın yaxınlaşmasına töhfə verir. Ümumilikdə Azərbaycan və Qazaxıstan qardaş və dost ölkələr olaraq ikitərəfli və çoxtərəfli əməkdaşlığı genişləndirir, beynəlxalq platformalarda eyni mövqedən çıxış edirlər. Əlaqələrin dərinləşməsi və vahid mövqedən çıxış etməyimiz regionda və dünyada mövqelərimizin möhkəmlənməsinə xidmət edir.